ه رشوه خواری یا دریافت حق کمیسیون توسط خانواده سلطنت نبود بلکه اقدامات آن ها الگویی برای تقلید دیگران می شد و به صورت منبعی درآمده بود که جامعه را در هر سطحی به آلودگی می کشاند». به همین جهت از سال 1350 تا سال 1357 تنها در بازرسی [شاهنشاهی] 3750 پرونده سوء استفاده کلان تشکیل شد که عموماً به دادگستری ارجاع گردید» ولی «پرونده ها طبق دستور شفاهی وزیر دادگستری بایگانی می شد و محمدرضا نیز اهمیتی به این امر نمی داد» (حسینیان، 1384) .
در سطح بین المللی (به لحاظ نظری) توجه به مفهوم فساد سابقه¬ای طولانی دارد، اما این موضوع یعنی توجه به فساد اداری و تحریک این دغدغه در نهادهای بین المللی به خصوص نهادهای پولی و اقتصادی به سال 1966 بر می گردد. در آن سال بود که افکار عمومی متوجه اظهاراتی شد که در اجلاس سالانه نهادهای مالی چند ملیتی به وسیله مدیر عامل صندوق بین المللی پول مطرح شد و آن این بود که دولت ها باید مقابله خود نسبت به فساد اداری و عدم تحمل آن را در اشکال مختلف به اثبات رسانده و نشان دهند؛ به خصوص در این ارتباط اصطلاح رئیس بانک جهانی وقتی که از آن به عنوان سرطان فساد اسم برد. این موارد باعث تحریک و تحرک و انگیزش بیشتر در توجه و پرداختن به موضوع را در بر داشت.
اکنون مبارزه با فساد اداری و مالی یکی از مهم ترین موضوعات سیاسی و اقتصادی روز در جهان و ایران می¬باشد و تنظیم و توافق دولت¬ها به کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد که به موجب قطعنامه شماره 4/58 مورخ 31 اکتبر 2003 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است مبین آن است که جهان برای پیگیری و مبارزه با پدیده فساد گام جدی¬تری برداشته و در پی انقراض و ریشه کن نمودن این غده سرطانی است (زرندی، 1391).
انواع فساد
هیدن هیمر فساد اداری را به سه گونه سیاه، خاکستری، سفید تقسیم می¬کند:
 فساد اداری سیاه:
کاری است که از نظر توده¬های و نخبگان سیاسی منفور است و عامل آن باید تنبیه شود. مثل رشوه گرفتن مهندس ناظر و نادیده گرفتن معیارهای ساخت ساختمان.
فساد اداری خاکستری:
کاری است که از نظر اکثر نخبگان منفور است اما توده¬های مردم در مورد آن بی¬تفاوت هستند. (کوتاهی کارمندان در اجرای قوانینی که مردم دوست ندارند و نخبگان مفید می¬دانند).
 فساد اداری سفید:
کاری که ظاهراً مخالف قانون است اما اکثر اعضای جامعه آن را آن قدر مضر و با اهمیت نمی دانند که خواستار تنبیه عامل آن باشند (حبیبی،1375،ص 15).
پیامدهای فساد
فساد رشد اقتصادی را کاهش می¬دهد و سرمایه¬گذاری مستقیم خارجی را تشویق می¬کند.
درآمدهای دولتی را کاهش و از مسیر اصلی خود منحرف می¬کند.
فساد باعث تخصیص نادرست منابع کمیاب می¬شود.
فساد مقررات دولتی را غیر اثربخش می¬کند.
دستگاه اداری فاسد حلقه فسادی را ایجاد می¬کند که در آن دولت قدرت و توانایی حکومتی خود را از دست می¬دهد.
دستگاه قضایی و کارکنانی که رشوه می¬گیرند بر عناصر فساد و جرم در جامعه تأثیر می-گذارد.(صفایی، 1389).
در کشورهای در حال توسعه، جریان معکوس سرمایه، منجر به بی ثباتی سیاسی و اقتصادی، زیرساخت¬های فقیر، آموزش و پرورش، بهداشت و سایر خدمات، و به طور کلی تمایل به ایجاد و یا تداوم استانداردهای پایین زندگی می¬شود. (لانگست و همکاران، 2002، ص 9-10).
سطوح فساد
مفاسدی است که عمدتاً با نخبگان سیاسی مرتبط بوده و کارمندان عالی رتبه و مقامات ارشد دولت¬ها درگیر این نوع فساد هستند. این نوع از فساد، فساد کلان یا فساد سیاسی نام دارد.
مفاسدی که میان کارمندان رده پایینی است که در این نوع مفاسد، رشوه¬های عمومی و کارسازی¬های غیرقانونی صورت می¬گیرد. این فساد عمدتاً با بخش خصوصی و جامعه درگیر و در ارتباط است (ربیعی،1383).
مفهوم و کلیات سازمان
سازمان¬ها رکن اصلی اجتماع کنونی را تشکیل می¬دهند. آن¬ها ما را احاطه کرده¬اند. ما در درون سازمان ها متولد می¬شویم و معمولاً در درون آن¬ها بدرود حیات می¬گوییم. از گهواره تا گور در سازمان¬ها بسر می¬بریم. تقریباًٌ به هیچ وجه نمی¬توان از دست آن¬ها فرار کرد. ضرورت و مورد نیاز بودن آن¬ها درست همانند پدیده¬ی مرگ یا هوایی است که برای حیات خود به آن نیازمندیم ( اچ. هال، 1972). سازمان¬ها، به دلایل بسیار، موضوع مهمی جهت بررسی و مطالعه است. سازمان¬ها در جوامع معاصر مکانیسم¬های خوبی جهت تحقق هدف¬های جمعی محسوب می شوند¬. سازمان¬ها دربردارنده فرایند¬های اجتماعی عمومی هستند ولی این فرایند¬ها را در قالب ترتیبات ساختاری متمایز به اجرا در می¬آورند (اسکات، 1998).
در زیر به مفهوم و تعاریف سازمان و انواع آن و سطوح عملکرد سازمان¬ها در سطح منطقه¬ای، ملی و بین¬المللی پرداخته شده است.
تعریف سازمان :
بحث درباره «تعریف واژه» کشنده یا مرگ بار است. این گفتار درباره تعریفی که از سازمان می¬شود نیز صدق می¬کند، ولی ما ناگزیر از آن هستیم. اگر چه برخی از نویسندگان چنین استدلال می-کنند که ارائه تعریفی از سازمان دردی را دوا نمی¬کند، ولی به نظر می¬رسد راه معقول این باشد که بگوییم تعریف مبنایی را به دست می¬دهد که می¬توان مطلب مورد مطالعه را درک کرد.
در اینجا به تعریف¬هایی می¬پردازیم که به وسیله نویسندگان زمان گذشته ارائه شده است (اچ.هال، 1972).
به قول بارنارد
سازمان¬ها را سیستم¬هایی می¬دانست که در اصل بر اساس ” تشریک مساعی “، همکاری¬های اعضای خود تشکیل می¬شوند. سازمان رسمی از آن نوع مشارکت بین انسان ها به وجود می¬آید که هوشیارانه، با قصد و هدفمند باشد (اسکات، 1998).
بر اساس نظر مارچ و سیمون
سازمان¬ها مجموعه¬ای متشکل از انسان¬هایی که با یکدیگر در حال تعاملند می¬باشند، سازمان¬ها بزرگ ترین محل اجتماع افراد در جامعه ما هستند که از عواملی مشابه با یک سیستم مرکزی هماهنگ ساز برخوردار می¬باشند. خصوصیت بارز ساختار و هماهنگی موجود درون سازمان – در مقام مقایسه با روابط پراکنده و متغیر در بین سازمان¬ها و در بین افراد سازمان نیافته – یک سازمان را به عنوان یک واحد جامعه شناختی متمایز می¬سازد، واحدی که به لحاظ اهمیت با ارگانیسم یک موجود زنده در زیست شناسی قابل مقایسه است (همان منبع).
بر حسب نظر اتزیونی
سازمان¬ها واحد¬های اجتماعی یا گروه های انسانی) هستند که با قصد خاص بنا شده و یا تجدید بنا می¬شوند تا به هدف¬های معینی نایل آیند (همان منبع).
بر اساس پفی ففنر و شروود
سازمان عبارت از یک رشته روابط منظم و عقلائی است که بین افرادی که وظایف پیچیده و متعددی را انجام می¬دهند، و کثرت تعداد آنان به قدری است که نمی¬توانند با هم در تماس نزدیک باشند، به منظور تأمین هدف¬های مشترک خاص برقرار می¬گردد (همان منبع).
اسکات
سازمان¬ها را در قالب فعالیت¬های گروهی تعریف کرده¬اند … و گفته¬اند که مقصود از تشکیل آن¬ها دستیابی به هدف¬های تقریباً خاصی است که به صورت مستمر در پی کسب آن¬ها بر می¬آیند. ولی باید این نکته روشن شود که سازمان ویژگی خاص خود را دارد و این علاوه بر دستیابی به یک هدف خاص و استمرار در این کار است. این ویژگی خاص عبارت است از وجود مرزهای تقریباً ثابت، یک سلسله مراتب اداری و نوعی نظم یا ترتیب مدبرانه، یک سیستم ارتباطات و سیستم انگیزشی که موجب می¬گردد افرادی در سایه همکاری در صدد تأمین هدف¬های مشترک برآیند (اچ.هال،1972).
 داوود مدنی
سازمان مجموعه¬ای از اجزای مرتبط به هم که با یکدیگر کنش و واکنش دارند و در نتیجه این ارتباط متقابل مجموعه سیستم به هدف خود نایل می¬شود.
و در نهایت، سازمان عبارت است، فرایند نظام یافته از روابط متقابل افراد برای دست یافتن به هدف-های معین (www.Aftabir.com).
انواع سازمان
پارسونز سازمان¬ها را به 4 دسته تقسیم می¬کند (اچ هال، 1972، ص 66):
سازمان¬های تولیدی:
این سازمان¬ها چیزهایی را تولید و عرضه می¬کنند که به وسیله جامعه مصرف می¬شود.
سازمان¬های سیاسی:
سازمان¬هایی هستند که هدف¬های سیاسی دارند. یک چنین سازمانی جامعه را مطمئن می¬سازد که به هدف¬های ارزشمند خود می¬رسد و آن را به جامعه تخصیص می¬دهد.

مطلب مشابه :  برند، ، "، برند،، et.al,، اعتماد

سازمان¬های منسجم:
این سازمان¬ها موجب انسجام جامعه می¬شوند و هدف این سازمان از بین بردن تضادها، جهت دادن به انگیزه¬ها و تأمین خواسته¬ها و انتظارات سازمانی است و می¬کوشند تا انسجام بین اجزای جامعه حفظ شود.
سازمان¬های حفظ وضع موجود
این سازمان¬ها می¬کوشند از طریق کارهای آموزشی و فرهنگی تداوم و بقای جامعه را تضمین کنند (پارسونز،1960).
تقسیم بندی دیگری از سازمان¬ها:
سازمان دولتی 2- سازمان غیردولتی
سازمان دولتی
سازمانی است که به کار تأمین محصولات و ارائه خدمات (گاهی اوقات به شکل غیر انتفاعی) در بخش عمومی و دولتی می پردازد. ( (http://www.mgtsolution.com
سازمان غیردولتی
تشکلی مستقل، منعطف، دموکراتیک و غیرانتفاعی می¬داند که فعالیت خود را برای کمک و تقویت بنیه¬های اقتصادی یا اجتماعی گروه¬های حاشیه ایی، حل معضلات عامه یا حتی مسائل قشری خاص متمرکز کرده است (زاهدی،بی تا).
 اداره اطلاعات عمومی سازمان ملل
به هر سازمان غیر دولتی و داوطلبانه¬ ای اطلاق می¬شود که در سطح محلی، ملی یا بین¬المللی فعالیت دارد و افرادی با علائق مشترک، آن را اداره می¬کنند. خدمات انسان دوستانه، توجه دادن مردم به اعمال دولت، نظارت بر سیاست¬های اتخاذ شده از سوی دولت و تشویق به مشارکت سیاسی در امور خارجه، در شمار فعالیت¬ها این سازمان قرار می¬گیرد. سازمان¬هایی از این دست، با تحلیل و کارشناسی امور، نقشی مشابه با ساز و کارهایی هشدار دهنده را بازی می کنند (www.un.org).
 تعریف ارائه شده از سوی شورای اروپا
سازمان¬های غیردولتی، جمعیت¬ها، جنبش¬ها یا گروه¬هایی هستند که با استقلال از دولت، بدون قصد منفعت طلبی و در جهت دفاع از منافع خاصی همچون مسائل شغلی، اجتماعی، فرهنگی، تجاری، علمی، سیاسی، انسان دوستانه، مذهبی و …تشکیل گردیده¬اند (رجوع شود به سند منتشر شده توسط شورای اروپا تحت عنوان: ۱۹۹۵ و ( The council of Europe and the NGOs.
ویژگی های سازمان¬های غیردولتی
سازمان های غیردولتی غیر سیاسی هستند. و از آن جا که به طور مستقیم به فعالیت های سیاسی نمی پردازند، می توانند آزادانه تر به فعالیت خود ادامه دهند.
به علت عدم وابستگی به دولت، جزر و مدهای ناشی از تغییر دولت ها و مسئولیت ها، برنامه های آن ها را تحت الشعاع قرار نمی دهد و می توانند برای خود، سیاست ها و برنامه های دراز مدت تدوین کنند.
به علت محدودیت بودجه و امکانات می توانند افراد کم تر و کارآمدتر را جذب کنند.
غیر انتفاعی و داوطلبانه عضو می پذیرند.
کم تر ملاحظه کاری دارند (مثلاً در عملکرد داخلی در برابر قوه قضائیه، رهبران نظام، مراجع مذهبی و نخبگان، در عملکرد بین المللی مثلاً در برابر سازمان ملل و اتحادیه اروپایی).
به علت کوچک بودن، امکان تکثیر پذیری بیشتری دارند، مثلاً با پنج نفر می توان یک سازمان غیردولتی تأسیس کرد و پس از جذب تعداد بیشتری از افراد، از دل این تشکیلات چند سازمان غیردولتی دیگر تأسیس نمود.
این سازمان ها به علت خود جوش بودن می توانند افراد هم سلیقه را گرد هم جمع کنند. بنابراین انسجام تشکیلاتی در این مجموعه ها بیش تر و توان عملکرد آن ها بالاتر از مجموعه های دولتی است.
در صورتی که شبکه ارتباطی میان این سازمان ها تشکیل شود، به مثابه یک گروه عظیم و گاه قدرتمند تر از احزاب سیاسی در معادلات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی وارد می شوند (صادقی،فصل نامه فقه و حقوق اسلامی).
سطوح عملکرد سازمان
هر سازمانی در سه سطح می¬تواند فعالیت داشته باشد که عبارتست از:
سطح ملی: فعالیت های آن سازمان در قلمرو یک کشور انجام می¬شود.
سطح منطقه¬ای: فعالیت های آن سازمان در قلمرو چند کشور هم منطقه و نزدیک به هم انجام می¬شود.
بین¬المللی: فعالیت¬های آن سازمان در قلمرو کلیه کشورهای جهان انجام می¬شود.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل
UNODC که (قبلاً دفتر کنترل مواد مخدر و جلوگیری از فساد نام داشت) در سال 1997 از ترکیب دو مرکز سازمان ملل متحد برای جلوگیری از جرایم بین المللی و برنامه کنترل مواد مخدر سازمان ملل متحد به وجود آمد.
این دفتر از سوی دبیر کل سازمان ملل متحد، به منظور ارتقاء ظرفیت سازمان ملل و تمرکز در مورد موضوعات مرتبط همچون کنترل مواد مخدر و جلوگیری از جرم و تروریسم بین المللی در ابعاد و اشکال مختلف آن به وجود آمده است.
این دفتر در سه حوزه کلی مواد مخدر و جرم و تروریسم فعالیت می¬کند و فساد که موضوع تحقیق این پایان¬نامه هم هست جزو بخش جرم می¬باشد.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد 50 دفتر تخصصی در سراسر جهان دارد که 164 کشور جهان را پوشش می¬دهند.
اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در سطح ملی، منطقه¬ای و سطح فراملی انجام می¬شود و امنیت و بهبود زندگی روزمره مردم در سراسر جهان را افزایش می¬دهد.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد متکی بر کمک¬های داوطلبانه است¬، و به طور عمده 90 درصد بودجه آن از طریق دولت¬ها تأمین می¬شود.
فساد از دیدگاه دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل
به دلیل پیچیدگی در تعریف فساد، در سال 2002 زمانی که مذاکرات برای نوشتن کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل آغاز شد،

مطلب مشابه :  ، نوآوری، ایده، "، بنگاه، تقوی