و کارتهای اطلاعات و … را می توان در کمدهای بدون پهلو که معمولاً از جنس استیل و در ابعاد استاندارد ساخته می شوند قرارداد.
همه اماکن کار چه در دفاتر خصوصی وچه در فضای باز به واحدهایی شامل مبلمان و تجهیزات خلاصه می شوند. عنصر اصلی در اماکن کار میزهای تحریر هستند. قواعد زیر در مورد نحوه محل قرارگیری میزهای تحریر وجود دارند.
– استانداردهای فضایی از یک استفاده کننده تا دیگری متغیر است. با وجود یک حداقل فضای غیر قابل کاهش برای اثاثیه لازم است.

عنوان شغلی
سایز احتمالی میز (سانتیمتر)
مدیر
50 x 75 + 75 x 150
کارمند
70 x 130 یا 05 x 100
منشی
70 x 130 + 50 x 100
تایپیست
70 x 120
جدول (1) : ابعاد احتمالی میز

طول
عرض
ارتفاع
200
180
150
120
100
90

90
75
60

76-71
جدول (2) : ابعاد قابل قبول میزهای دفتری

تصویر 5- فضای لازم جهت چیدمان میز تحریر

وسایل و لوازم کار اداری
الف) موقعیت ها
طراحان اداری معتقدند در تقسیمات فرعی فضا، مبلمان نقش حیاتی دارد. در انتخاب مبلمان باید به عمق فضا، تراکم و نوع کار توجه نمود.
ب) انتخاب اثاثیه
در انتخاب اثاثیه، ظاهر اداره و موضوعات نگهداری اثاثیه، نصب آزمایشی و الگوی کاری باید مورد توجه قرار گیرند.
وسایل کار درایران
وسایل اصلی کار در ایران میزها و صندلی های تحریر هستند. در یک دفتر عمومی ممکن است افرادی با شغل های کاملاً متفاوت مستقر شوند و محل وسایل مختلف بر حسب کثرت و قلت دفعاتی که در روز مورد استفاده قرار می گیرند، مشخص می شود. نوع کار و چگونگی لوازم مورد استفاده، مشخصات میز تحریر را تعیین می نماید. موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در استاندارد شماره 404-1346 میز تحریر ادارات و در نشریه شماره 651 صندلی ادارات را استاندارد کرده است.

نوع
طول
عمق
ارتفاع
میز مدیر
200-180
100-90-85
77-67
میز با کاربرد عمومی
با یک پایه
150-140
75
77-67
میز با کاربرد عمومی
با دو پایه
120-100
75-45
77-67
جدول 3- ابعاد استاندارد موجود
ملاحضات در چیدمان
منظور کلی از یک چیدمان ملاحظاتی حفظ حقوق و امنیت روانی هر یک از کارکنان است این ملاحظات عبارتند از :
* محوطه متعلق به هر گروه باید بخوبی مشخص گردد و هیچگونه راه عبور و مرور از بین این محوطه ها نگذرد. کلیه مسیرها خالی از مانع باشد و مسیر از طریق قرار دادن گل و گیاه یا پارتیشن مشخص شود.
* وظایفی که آلودگی صوتی دارند باید با عواملی مثل فضای راهرو، ستون ها، گل . گیاه و فضاهای خالی محصور شوند. این عوامل باید بنحوی باشند که عملکردها در نهایت وضوح باشند و کارمندان بتوانند از آن طریق تغییرات را درک نمایند.
* هیچ شخصی نباید مستقیماً با رفت و آمد شخص دیگر و یا انواع وسایل کار غیرضروری رو در رو قرار گیرد.
* هر کس باید بتواند شخص وارده شونده به فضای کار گروهی را ببیند.
* عملکردها و کارهایی که بیشترین تماس با مراجعه کننده را دارند باید در نزدیکترین محل به راههای اولیه و ثانویه واقع شوند.
* قرار دادن گیاهان باید همشیه، جهت تامین نیاز عملکردی معین باشد، مانند مشخص نمودن یک مکان مهم، جلوگیری از دید یا تعیین مسیر رفت و آمد و تنظیم ترافیک
* میزها باید در یک جهت قرار گیرند. استفاده از این روش الگوهایی را برای تحقق جریان مستقیم کار فراهم کرده و ارتباطات را تسهیل می نماید.
* در فضای باز باید سعی شود تا میزهای باز در ردیف های دوتایی قرار گیرند. در این روش با استفاده از پارتیشن های کوتاه، ملاقات های حضوری با مراجعین ممکن شده ودر عین حال حداکثر بهره برداری از فضا تامین می شود.
* میزها باید چنان قرار گیرند که فاصله میان قسمت جلوی یک میز تا قسمت عقب میز بعدی حدود 180 سانتیمتر باشد.
* در دفاتر خصوصی، میز باید چنان قرار گیرد که کارمند نسبت به در ورودی دید داشته باشد.
* در فضای باز اداری، محل کار سرپرست باید در مجاور محل کار مسئل پذیرش یا منشی، قرار داشته باشد. دسترسی به دفاتر سرپرستی نباید از میان فضای کار اداری صورت گیرد.
* چیدمان در ادارات باید بر اساس هدف فضاهای مربوط صورت گیرد. خصوصاً در نحوه چیدمان صندلیهای کارمندان، به تحقیقات ” زمر” در مورد اهداف چهارگانه (فعالیت انفرادی،همکاری، رقابت و گفتگو) توجه شود.
* نحوه چیدمان میزها می تواند موجبات رضایت ارباب رجوع را نیز فراهم آورد و طوری باشد که موجب تسهیل انجام کارها و عدم سردرگمی آنها شود. همچنین از چیدمان برای دادن یک سازماندهی جدید به فضای اداری، خصوصاً در فضاهای باز اداری می توان بهره جست.
* تناسب بین مقام و موقعیت اجتماعی کارمندان با چیدمان و جایگاهشان در فضای کار موجب رضایت آنها و رفتار مناسب ارباب رجوع می شود. در طراحی فضاهای اداری باید به ارزشها نمادی محیط نیز توجه شود. مثلاً در ایران دارای ارزش خاصی است و به حفظ موقعیت کسانی که در آنجا مستقرند کمک می کند.
تنظیم فضا با تغییرات
شاید بزرگترین پیشرفت در زمینه ساختمان های اداری در دهه گذشته توجه به طراحی داخلی و تنظیم فضاهاست. با تقلیل متناسب دفاتر کار شبکه ای، سیستم اثاثیه اداری نقش جدیدی در تقسیم بندی فضا و تعیین مرزها داشته است. میزهای تکی و قابل استفاده برای جدا سازی محیط و واحدهای بایگانی متحرک در یک سیستم، می تواند هم برای مراکز کار فردی مورد استفاده قرار گیرد و هم بای چیدمان باز کارمندی، که منوط به چگونگی جریان یافتن کار خواهد بود.
بوجود آمدن محوطه های وسیع باز، طرح هایی را ایجاد می کند که در آن وظایف اداری متنوع تر می شود و از رسمیت آن می کاهد. دفاتر باز و جدید، فضای عظیمی است که به نحوی طراحی شده که مراکز استراحت کارمندان، محل برگزاری جلسات غیر رسمی، تسهیلات مراجعات عمومی و خدمات اداری غیر متمرکز را می توان در یک بخش قابل رویت پیدا کرد.

مطلب مشابه :  کارکنان، دانایی، ، مدیران، ،5:1383، اطلاع‌رسانی

تصویر 6- نمونه ای از یک واحد اداری مبله شده

طراحی محل و میدان کار از دیدگاه آنتروپومتری
آنتروپومتری، علم آگاهی به ابعاد و اندازه های بدن انسان و کاربرد این اطالعات است. طراحی فضای کاری باید با توجه به ابعاد و اندازه های بدن انسان، کارکردن به صورت ایستاده یا نشسته، ابعاد محل کا ر در حالت ایستاده یا نشسته صورت گیرد.
طراحی و ایجاد محل کار و عملیاتی که در ارتباط با انجام این طراحی صورت می پذیرد، یکی از وظایف اصلی و مهم متخصصان مطالعه کار است.
درطراحی محل کار مسایل آنتروپومتری، فیزیولوؤیکی، روانی، فنی و دیدگاه سازمانی را باید مد نطر داشت.
برای تنظیم انواع وسایل و دستگاه های مورد لزوم کاری بر روی میز، 3 معیار را باید در نظر گرفت:
– این نظم باید فعالیت را آسان کند.
– باید به جلوگیری از حالت نامناسب بدن کمک نماید.
– باید مانع ارتباط با همکاران نشود.
عملکرد فضائی و محدودیت ها
عنصری که در شروع باید مد نظر قرار گیرد عملکرد و نحوه استفاده از فضای داخلی است. یک چهار دیواری می تواند به عنوان اطاق خواب، نشیمن، اطاق بچه، آشپزخانه یا دفتر کار شخص معین برای فعالیت مشخص قرار گیرد، ضروری است با استفاده از عواملی چون ورپردازی و چیدمان مبلمان تقسیم گردد تا عملکرد هر یک دقیقاً مشخص گردد. شکل و نظم اثاثیه می تواند همچون دیوارها در یک فضای بزرگ ایجاد نوعی محصوریت کرده و الگوهای خاصی را به نمایش بگذارد. حتی یک عنصر تنها قادر است از طریق فرم، اندازه و شکل خود، فضا را تحت الشعاع قرار داده و حوزه فضایی را نظم بخشد. همچنین نور و الگوهای تاریک و روشن آن باعث می شود تا قسمتی از فضا جلب نظر کرده و در عوض از اهمیت سایر قسمت ها کاسته شود و در نتیجه، فضا از این طریق تقسیم بندی می شود. بنابراین این با افزایش عناصر یک صرح، روابط فضایی نیز تنوع می یابند. این عناصر، درون مجموعه ها و دسته هایی قرار می گیرند که هر کدم نه تنها فضا به نحوهی استفاده ما از آن فضا بستگی قاطع دارد. ماهیت فعالیت های ما و نحوه انجام آنها بر طرح، نظم و سازمان دهی فضای داخلی تاثیر می گذارد.
آثار عوامل طبیعی بر انسان
دمای محیط، سرو صدا، نور، رنگ، بافت، دید های داخلی و خارجی و مسائل زیبایی شناختی از مهترین عوامل طبیعی تاثیر گذار بر کیفیت کار یک کارمند می باشند که لازم است دقیقاً مورد بررسی قر ار گیرند.
دمای محیط
کارمندان ادارات اولویت خاصی برای جریان مناسب هوا و تهویه مطبوع در محیط کارشان قائلند، اما معمولاً پاسخ مناسبس از سوی طراحان به این مسئله داده نشده و عمده طراحی های داخلی، حداکثر در مرحله توجه به نور و دید به اثاثیه متوقف مانده اند.
مشکلات کیفیت هوا و کنرل درجه حرارت در دهه ها یاخیر به واسطه طرح های جدید معماری و معماری داخلی بدتر شده اند. موج صرفه جویی در مصرف انرژی، ساختمانهایی را به عرضه داشته که نسبت به فضای بیرون کاملاً مسدود اند، اما در مقابل، سطح آلودگی هوای داخل را بالا می برند. جریان هوا و تهویه آن را مشکل تر نیز ساخته است. در اغلب زمان ها، جداکننده ها سد راه جریان هوا می شوند و اصطلاحاً چاله های هوایی در فضا ایجاد می کنند که در نتیجه، کارکنان یا تأثیر تهویه مطبوع را به شکل بسیار مستقیم و مزاحم دریافت می کنند و یا اصلاً دریافت نمی کنند.
مسئله ای که باعث پیچیدگی بیشتر قضیه می شود، این است که کیفیت هوا و درجه حرارت مطلوب در هر شخص فرق می کند. یک تغییر مشخص در هوا ممکن است سبب بروز فشار جدی در شخص شود، در حالیکه بر اسیرین هیچ اثری نداشته باشد یا حتی خوشایند به نظر برسد.
اگر چه نتایج تحقیقات در این زمینه متفاوت هستند اما بطور کلی گرما تکالیف ذهنی پیچیده را بعداز مواجهه طولانی با آن مختل می کند و تکالیف حرکتی را بعداز مختصر مواجهه ای دچار آسیب می نماید.
دمای بالای 32 درجه سانتیگراد پس از 2 ساعت عملکرد ذهنی را مختل نموده، لذا باید سیستمهای تهویه و سیستمهای برودتی مطلوب تعبیه شود. اثر سرما بر عملکردف مشابه اثر گرما است.
بنابر مجموع این مسائل، طراحان فضای داخلی می بایست قدری قابلیت کنترل فردی هوا را نیز در نظر گیرند.
سرو صدا
– سرو صدای 90 تا 110 دسی بل اثرات مضری بر عملکرد حرکتی و اعمال ذهنی ندارد این یافته در طراحی محیطهای اداری به ویژه محیطهای باز اداری قابل توجه است.
– اثرات مهم سر و صدا، اثرات آنی و فوری آن است، از این رو در کارهای دقیق مثل بررسی پرونده، غلط گیری و سایر کارهای دقیق فکری و دفتری، باید این مساله را مد نظر داشت و تا سرحد ممکن باید سعب کرد سرو صدا قابل کنترل باشد تا اثرات منفی کمتری داشته باشد.
– پوشاندن (Masking) از لحاظ اثری که در عدم تمایز بین شنیدینهایمان ایجاد می کند، بیشتر از نوفه (Noise) در کاهش عملکرد اثر دارد. این مساله بخصوص در طراحی فضاهای باز باید مورد عنایت قرار گیرد.
– در مواردیکه لازم است کارمندان ارتباط کلامی داشته باشند، رعایت فاصله مناسب در چیدمان میزها ضروری است.
– طبق استاندارد برانک سرو صدای 50 تا 70 دسی بل سطوح قابل قبول برای رفتار اجرایی و اداری است.
– باید ترتیبی اتخاذ کرد که سر و صداهای غیرقابل حذف، برای کارمندان پیش بینی پذیر شوند زیرا اثرات تزاحمی آنها کمتر است.
نور
نور طبیعی
نور اصلی ترین عامل پویایی یک فضای داخلی است. بدون نور، فرم، رنگ، یا بافت قابل مشاهده ای وجود نداشته، و هیچگونه مرز مرئی جهت فضای داخلی وجود نخواهد داشت.
بنابریان، نخستین عملکرد طراحی نور، روشن کردن فرم ها و فضای یک محیط داخلی و نیز اجازه به کاربردهای فضا است تا فعلیت ها و وظایف خود را با سرعت، دقت و راحتی در خود انجام دهند. نور بر ادارک ما از بافت تاثیر می گذارد و در عوض و خود هم توسط بافتی که آن را روشن می کند، تحت تاثیر قرار می گیرد. نور مستقیم که رو سطحی با بافت فیزیکی می تابد، بافت دیداری آن را افزایش می دهد، در حالی که نور پراکنده، بافت فیزیکی را تشدید کرده و حتماً می تواند ساختار سه بعدی آن مبهم نماید. نحوه چیدمان منابع نوری و الگوهای روشنایی ساطع شده توسط آنها بایستی با جنبه های معمارانه ی یک فضا و الگوهای کاربردی آن، همکاهنگی داشته باشند. از آنجا که چشمان مه همواره در جستجوی درخشنده ترین اشیاء و پرتحرک ترین تضادهای سایه و روشن در میدان دیدشان می باشد، این هنماهنگی در طراحی نورپردازی متمرکز سطح کار، اهمیت ویژه ای می یابد.
اخیراً دانشمندان دریافتند که یک رابطه قوی زیست شناختی نیز بین خورشید و سلامت انسان وجوددارد، به این ترتیب که طیف کامل این نور، تولید هورمون مضر ملاتونین را که خستگی جسمی و روحی به بار می آورد متوقف می سازد. مواردی هست که نشان می دهد این فرآیند کاملاً در روحیه، بازدهی و وضع عمومی افراد تأثیر می گذارد.
یک راه بهره مند شدن از انور روز در اعماق فضاهای داخلی موسسات، قراردادن دیوارهای داخلی آنها به ترتیب از کوتاهترین ارتفاع(نزدیک پنجره) تا بلندترین ارتفاع(نزدیک هسته داخلی ساختمان) است. این روش، بازترین فضاها را در کنار پنجره ها و بسته ترین یا خصوصی ترین فضاها را در هسته مرکزی ساختمان قرار می دهد. ضمناً از آنجا که فضاهای باز معمولاً فضاهای کاری مشترک یا جایگاههای فردی کارکنان دائم اداری و دفتری اند، این شیوه، به فضای داخلی، افقی ویژه با ساختاری متنوع و دارای ارتفاعات و اندازه های مختلف می بخشد که از لحاظ بصری به خوبی هدایت گر افراد است.
راه دیگر استفاده از نور

مطلب مشابه :  ، خلاق، مدیران، کارکنان، ایده، رهبران