زمانی : این تحقیق در دوره زمانی اسفند 1390 تا دی 1391 انجام گرفته است.
قلمرو موضوعی : این تحقیق با موضوع تبیین نقش سازمان¬های جهانی در مبارزه با فساد: مطالعه موردی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در حوزه مدیریت می¬باشد.
جامعه و نمونه مورد بررسی
از آن جا که این یک تحقیق مورد پژوهی می¬باشد و فقط به مطالعه یک مورد خاص پرداخته شده است و محقق قصد بررسی و معرفی سازمان در ابعاد اهداف، استراتژی¬ها، سیاست¬ها در سه حوزه پیشگیری و نظارت و مقابله را دارد، لذا جامعه مورد بررسی این تحقیق مطالعه سوابق و منابع مربوطه در کتابخانه¬ها، سایت¬ها و تجارب صاحب نظران است که در این مطالعه و بررسی به طور دقیق مورد کنکاش و بررسی قرار گرفته است، جامعه، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل WWW.UNODC.ORG است.
روش، ابزار تجزیه و تحلیل و جمع آوری داده¬ها
در این تحقیق روش مورد استفاده، روش توصیفی می¬باشد و ابزار جمع¬آوری و تجزیه و تحلیل داده¬ها شامل:
در حوزه روش کتابخانه¬ای :
سایت دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل .
انواع اسناد : استفاده از گزارش های کتبی در مورد رویدادها و مقاله ها.
فیش برداری
روش اسنادی :
یکی از مهم¬ترین ابزار تحقیق به ویژه تحقیق موردی محسوب می¬شود¬، روش¬های اسنادی در زمره روش¬ها یا نسخه¬های غیر مزاحم یا غیر واکنشی به شمار می¬آید زیرا با مشکل جمع¬آوری اطلاعات مواجه نیستیم و اطلاعات از قبل موجود هستند.
گردآوری اطلاعات
از طریق مراجعه به سایت سازمان، مطالعه¬های کتابخانه¬ای¬، مراجعه به اسناد و فیش برداری¬.
ب: کلیات مطالعه موردی
در این بخش به توضیح روش تحقیق این پژوهش که مطالعه موردی می¬باشد و نقاط ضعف و قوت آن و جنبه¬های آن پرداخته شده است.
مطالعه موردی
یکی از روش¬های رایج در تحقیق کیفی، مطالعه موردی است.
واژه Case در لغت به¬ معنای مورد، نمونه، سرگذشت و حالت و Study به معنای مطالعه، بررسی، پژوهش و تحقیق آمده است. در فارسی از Case Study با تعابیر مختلفی همچون مطالعه موردی، نمونه پژوهی، مورد پژوهی و قضیه پژوهی یاد شده است. (آریان پور، 1377، ص774).
تعریف مطالعه موردی
رابرت یین که کتاب مستقلی با نام “تحقیق موردی” (1989) نوشته است، در تعریف مطالعه موردی می¬گوید: مطالعه موردی، یک کاوش تجربی است، که از منابع و شواهد چندگانه برای بررسی یک پدیده موجود در زمینه واقعی اش در شرایطی که مرز بین پدیده و زمینه آن به وضوح روشن نیست، استفاده می کند.(یین، 1376 ، ص20).
زمینه¬های کاربرد تحقیق موردی
یین می گوید: تحقیق موردی در زمینه هایی چون :
سیاست، علوم سیاسی، مدیریت دولتی، روان شناسی اجتماعی، جامعه شناسی، تحقیقاتی که در زمینه مدیریت و سازمان انجام می شود، تحقیقاتی که در زمینه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، مثل تحقیقا تی که در زمینه برنامه ها، کشورهای همسایه، یا سازمان ها و نهاد های دولتی انجام می شود و مطالعات و تحقیقاتی که به منظور پایان نامه های دوره های کارشناسی ارشد و دکتری (در علوم اجتماعی) انجام می شود، به کار می رود. (ساروخانی،1373 ، ص299-297).
اهمیت و ویژگی¬های مطالعه موردی
الف) شناخت کل واقعیّت؛
تنها با استفاده از این روش می توان کل یک واقعیت را فهمید. روش موردی، بهترین شیوه برای پیاده کردن دیدگاه های کل نگر (نظریه گشتالت) و همچنین اندیشه آنانی است، که بر پیکربندی واقعیت تکیه دارند.
ب)شناخت ابعاد نهان پدیده اجتماعی؛
تحقیق موردی، واقعیت را در کنه آن بررسی می کند، به اعماق دست می یابد و به مطالعات ژرفانگر می پردازد.
ج) دست یابی به کلیّت منحصربه فرد؛
همیشه در جامعه، آینده ای خاص و کلیّتی بی نظیر وجود دارد؛ که شناخت آن، تنها از طریق مطالعات موردی امکان پذیر است. (ساروخانی، 1373، ص302-301).
خصوصیات روش تحقیق موردی
از منظر مریام (1988) مطالعه موردی چهار خصوصیت اصلی دارد؛ که عبارتند از:
خاص گرا ؛
مطالعه موردی بر وضعیت، رویداد، برنامه یا پدیده خاص تمرکز می¬کند، در نتیجه روش خوبی برای مطالعه مسائل عملی در زندگی واقعی است.
توصیفی ؛
این روش، توصیفی مفصل از موضوع مورد مطالعه ارائه می دهد.
اکتشافی ؛
به فهم بهتر موضوع مورد مطالعه کمک می¬کند. کشف روابط متقابل جدید، کشف چشم انداز های تازه و کشف معانی جدید و بینش نو، همگی از اهداف مطالعه موردی است.
استقرایی؛
غالب مطالعات موردی، تکیه بر استدلال استقرایی دارند. مطالعات موردی قصد ارزش یابی فرضیه های از پیش موجود را ندارند؛ بلکه با بررسی داده ها “اصول و تعمیم¬ها” را به دست می¬دهد. (ویمر، دی و دومنیک، آر؛ 1384 ، ص201).
مراحل مطالعه موردی
مطالعه موردی دارای مراحل ذیل است:
بیان مساُله و انتخاب مورد (واحد تحلیل)؛
انجام عملیات میدانی ( گردآوری داده ها ) ( سرمد و دیگران ، 1377، ص89)؛
تحلیل داده¬ها؛
گزارش¬نویسی.
مزایای مطالعه موردی
به دست آوردن انبوه اطلاعات؛ پرارزش ترین روش برای موقعی که پژوهش گر می خواهد انبوهی از اطلاعات را درباره موضوع مورد پژوهش به دست آورد.
روبرو شدن با منابع بیشتر؛ قادر ساختن پژوهش گر به روبرو شدن با طیف وسیعی از شواهد، اسناد، دست ساخته های تاریخی، مصاحبه های نظام مند، مشاهده مستقیم و حتی پیمایش های سنّتی را می توان در مطالعه موردی گنجاند. هرچه منابع داده ها در مطالعه موردی بیش تر باشد، در نتیجه مطالعه ما معتبرتر است.
شناخت تمام ابعاد یک واحد اجتماعی؛ ساروخانی می گوید: از جمله نقاط قوّت تحقیق موردی پرداختن به شناخت تمام ابعاد یک واحد اجتماعی است. (ساروخانی، 1373، ص307-300).
معایب تحقیق موردی
فقدان نظم و انسجام علمی؛
عدم امکان تعمیم پذیری؛
زمان بری؛
فاقد اعتبار درونی.

مطلب مشابه :  پایان نامه روش شناسی در معنای محدود و وسیع در حقوق بین الملل

فصل چهارم
یافته ها وتجزیه و تحلیل آن ها

مقدمه
سازمان¬های جامعه مدنی در قالب سازمان¬های غیردولتی، گروه¬ها و روزنامه¬نگاران در سراسر جهان اقدام به اجرای سیاست¬های ضد فساد کرده¬اند و از این رهگذر در تلاشند تا نسبت به مبارزه با این پدیده شوم اقدام، و ضمن ارتقای آگاهی¬های جامعه نسبت به این امر، آحاد جامعه را در راستای شرکت در تصمیم¬گیری¬های مهم تشویق و یک کانال ارتباطی بین دولتمردان و شهروندان ایجاد کنند (عابدی جعفری و حبیبی ، 1388 ) .
این فصل به دو بخش تقسیم می¬شود؛ بخش اول در پاسخ به سؤال اصلی تحقیق ” نقش اصلی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در مبارزه با فساد ” و معرفی تاریخچه¬، ساختار، رویکرد، مأموریت، ارزش¬ها ، استراتژی¬های سازمان، از طریق مراجعه به سایت سازمان و مطالعه منابع کتابخانه¬ای به دست آمده¬، اختصاص داده شده است و بخش دوم پاسخ به سواهای تحقیق ” نقش این دفتر و تجربیات آن در حوزه¬های پیشگیری، نظارت و برخورد و معرفی سیاست¬ها و اقدامات سازمان اختصاص داده شده است.
بخش اول : معرفی سازمان
در این بخش به سؤال اصلی تحقیق پاسخ داده می شود، ” نقش اصلی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و تجربیات آن در مبارزه با فساد چیست ؟ “
معرفی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و پیشینه آن
UNODC که (قبلاً دفتر کنترل مواد مخدر و جلوگیری از فساد نام داشت) در سال 1997 از ترکیب دو مرکز سازمان ملل متحد برای جلوگیری از جرایم بین المللی و برنامه کنترل مواد مخدر سازمان ملل متحد به وجود آمد.

نمودار 4-1

مأخذ: unodc.org
این دفتر از سوی دبیر کل سازمان ملل متحد، به منظور ارتقاء ظرفیت سازمان ملل و تمرکز در مورد موضوعات مرتبط همچون کنترل مواد مخدر و جلوگیری از جرم و تروریسم بین المللی در ابعاد و اشکال مختلف آن به وجود آمده است.
در واقع UNODC به عنوان شاخه¬ای از شورای اقتصادی و اجتماعی که از ارکان اصلی سازمان ملل متحد می باشد فعالیت می کند.
این شورا دارای 54 عضو می باشد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای دوره سه ساله انتخاب می¬شوند. کرسی های شورا بر اساس مناطق جغرافیایی تقسیم شده که 14 کرسی به کشورهای افریقایی، 11 کرسی به کشورهای آسیایی، 6 کرسی به کشورهای اروپای شرقی، 10 کرسی به کشورهای امریکای لاتین و دریای کارائیب و 13 کرسی به کشورهای اروپای غربی و سایر مناطق اختصاص دارد.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد 50 دفتر تخصصی در سراسر جهان دارد که 164 کشور جهان را پوشش می¬دهند. مدیر اجرایی این سازمان یوری فدوتو است و قراردادها و اقدامات این دفتر زیر نظر ایشان انجام می¬شود.
اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در سطح ملی، منطقه¬ای و سطح فراملی انجام می¬شود و امنیت و بهبود زندگی روزمره مردم در سراسر جهان را افزایش می¬دهد.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد متکی بر کمک¬های داوطلبانه است، و به طور عمده 90 درصد بودجه آن از طریق دولت¬ها تأمین می¬شود.
ساختار دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی مفهوم انتزاعی مسئولیت کیفری

شکل 4-1 ساختار دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل

دفاتر تخصصی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل
این دفاتر 164 کشور را پوشش می دهند.
نمودار 4-2

مأخذ: UNODC.ORG
حوزه¬های فعالیت دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل
این سازمان فعالیت¬های مختلفی را در حوزه¬های (جرم- مواد مخدر -تروریسم ) انجام می¬دهد که در ذیل طبقه¬بندی آن را ملاحظه می¬فرمایید.
شکل 4-2 حوزه های فعالیت دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل

مأخذ: UNODC.ORG
در این پایان¬نامه از میان حوزه¬های بالا به حوزه جرم و شاخه فساد (CORRUPTION)
پرداخته می¬شود.
استراتژی¬های دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه مبارزه با فساد
توسعه و اجرای موثر کشورهای عضو، برای پیشگیری از فساد از طریق افزایش ظرفیت ملی در انطباق با کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد.
افزایش ظرفیت کشورهای عضو در ایجاد و تقویت نهادهای مستقل مبارزه با فساد در انطباق با کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد،
بهبود ظرفیت¬های ملی برای تصویب قوانین داخلی منطبق با کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مقابله با فساد،
تقویت ظرفیت نهادهای ملی به منظور توسعه، نظارت و ارزیابی راهبردهای مبارزه با فساد اداری ،
افزایش آگاهی از فساد و تأثیر منفی در سطح بین¬المللی، و همچنین شناخت وسیع¬تری از کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد،
افزایش همکاری بین دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد و جامعه مدنی و همچنین سازمان¬های دو جانبه و چند جانبه برای پیشبرد ظرفیت اجرای کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد،
افزایش سلامت و شفافیت سیستم عدالت کیفری از طریق افزایش ظرفیت ملی در زمینه پیشگیری از فساد،
تقویت ظرفیت نهادهای ملی برای پیشگیری و مبارزه با فساد در بخش خصوصی و به منظور افزایش نقش بخش خصوصی به عنوان ذینفعان در پیشگیری و مبارزه با فساد، از طریق حمایت از اجرای موثر کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد،
تقویت همکاری و هماهنگی، انسجام و قوام سیاست ها، استراتژی ها و ابتکارات را در سطح ملی، منطقه،ای و جهانی مطابق با کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد،
بهبود ظرفیت،های ملی برای رسیدگی به تقلب،های اقتصادی.

شکل 4-3 اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه فساد

مأخذ unodc.org
اقدامات دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در زمینه فساد
الف: کنوانسیون بین المللی مبارزه با فساد
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2000 تصمیم گرفت تا با ایجاد مکانیزمی جدید چارچوب مشخصی را برای مقابله با فساد تدوین نماید. لذا کمیته¬ای برای این کار تعیین نمود تا راهکارهای دست یابی به سازوکار جدید برای مقابله با فساد را تدوین نمایند. پس از 7 جلسه و مذاکراتی که در 21 ژانویه 2002 تا 1 اکتبر 2003 انجام شد این کنوانسیون به موجب قطعنامه شماره 4/58 مورخ 31 اکتبر 2003 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل رسیده و در تاریخ 9 دسامبر 2003 (18/9/1382) در کنفرانسی که به همین منظور در شهر مریدا در مکزیک برگزار شده بود جهت امضا مفتوح گردید.
این کنوانسیون اولین سند حقوقی بین المللی برای مساعدت به دولت¬ها برای مقابله با فساد در هر دو بخش خصوصی و دولتی است (مشاطیان،1387،ص 2)
قانون الحاق ایران به کنوانسیون مریدا در جلسه علنی خرداد ماه سال 1385 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و مجمع تشخیص مصلحت نظام پس از اختلاف نظر مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در مورد خلاف موازین شرع بودن موادی از کنوانسیون، تصویب آن را موافق با مصلحت نظام تشخیص داد و در تاریخ 20/8/ 1387 به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید و بالاخره در 1388 اسناد مرتبط با آن به سازمان ملل متحد تحویل داده شد (حسینی مدرس و گلشنی،1388).
اهداف کنوانسیون بین المللی مبارزه با فساد
الف) ارتقاء و تحکیم اقدامات جهت پیشگیری و مبارزه مؤثرتر و کارآتر با فساد،
ب) ارتقاء، تسهیل و حمایت از همکاری¬های بین¬المللی و کمک¬های فنی در زمینه پیشگیری و مبارزه با فساد از جمله بازگرداندن