، هموارسازی، حسابداری، مدیران، هموار، آگاهانه

آیا هموار سازی سود بر بازده غیر عادی سهام در شرایط عدم اطمینان محیطی تاثیر دارد؟ آیا پایداری سود شرکت هایی که در گذشته اقدام به هموارسازی سودکرده اند تحت شرایط عدم اطمینان محیطی بیشتر است؟
1-3 ضرورت واهمیت تحقیق
علت انتخاب این موضوع اهمیت شناخت عدم اطمینان محیطی و همچنین بالا بودن نوسانات محیطی در کشور ما می باشد. به نظر می رسد در کشور ما عوامل محیطی بر بازده سهام شرکت ها تاثیر گذار باشد. و همچنین شناخت عوامل موثر بر بازده سهام در رشد وسلامت اقتصادی در بلند مدت اثری مطلوب به جا می گذارد. با توجه به آثار بحران های مالی جهانی بر بازار های سرمایه ایران و آمار های اقتصادی حاصل از نتایج 15 سال اخیر ف نشان دهنده فضای کسب وکار با عدم اطمینان بالا می باشد. لذا لازم است تحقیقاتی صورت پذیرد تا تاثیر مفاهیم حسابداری مانند هموارسازی سود در بازار سرمایه مشخص شود.
در شرایط ثبات نسبی محیطی، مدیران به دنبال استفاده از ابزارهایی می باشند تا بتوانند با آنها اینده را پیش بینی کنند. اما در بسیاری از مواقع مدیران نوعی ساده انگاری نسبت به عدم اطمینان و تلاطم محیط می شوند. این نادیده گرفتن خود می تواندموجب افزایش سطح عدم اطمینان شود. نحوه ادراک مدیران از عدم اطمینان وتلاطم محیطی و نقشه ذهنی انها بسته به نوع فرهنگ ها و منطقه جغرافیای ، ماهیت صنعت و مقتضیات زمانی می تواند متفاوت باشد.
1-4اهداف تحقیق
هدف اصلی و کلی این تحقیق بررسی رابطه بین هموارسازی سود، کیفیت سود و بازده سهام در شرایط عدم اطمینان محیطی می باشد که برای دستیابی به این هدف اهداف فرعی زیر تدوین شده اند:
1بررسی واکنش بازار سهام در مقابل هموارسازی سود شرکت هایی که در یک محیط با عدم اطمینان بالا فعالیت می کنند.
2 بررسی رابطه هموار سازی سود با بازده سهام در شرایط عدم اطمینان محیطی.
1- 5 فرضیه های تحقیق:
فرضیه اول: با افزایش عدم اطمینان محیطی رابطه هموار سازی سود با بازده سهام قویتر می شود.
فرضیه دوم:پایداری سود در شرکت هایی که در گذشته بیشتر اقدام به هموار سازی سودکرده اند تحت شرایط عدم اطمینان محیطی بیشتر است.
1- 6 روش تحقیق :
تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت در حوزه تحقیقات توصیفی- علت و معلولی است زیرا محقق آنچه را که هست توصیف و تفسیر می کند.روش تحقیق استنادی و کتابخانه ای میباشد. در این تحقیق برای جمع آوری اطلاعات از نرم افزار ره رآورد نوین و همچنین از اطلاعات آرشیوی سازمان بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است. پس از جمع آوری داده ها اطلاعات با استفاده از نرم افزار Eviwes و Spssتجزیه و تحلیل می شود.
1-7 جامعه و نمونه آماری تحقیق:
کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اووراق بهادار تهران طی سالهای 1385 تا 1391جامعه آماری این تحقیق را تشکیل می دهد.
شرایط انتخاب نمونه به شرح زیر بوده است:
1 قبل از سال 1385 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده باشند
2پایان دوره مالی انها منتهی به پایان اسفند ماه باشد
3 اطلاعات مورد نیاز جهت محاسبه متغیر های تحقیق در دسترس باشد
4 طی دوره تحقیق تغییر دوره مالی نداده باشند.
5 شرکت هایی که معاملات سهام انها حداقل سه ماه در یک سال مالی توقف داشته باشند از نمونه خارج می شوند.
6 شرکت های سرمایه گذاری ، هلدینگ، بانک ها ، بیمه ها، صندوق بازنشستگی و خدماتی از نمونه خارج می شوند.

1-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در این تحقق از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. آمار توصیفی برخی از اندازه گیری ها در مورد نمونه را ئه می دهد و با آمار استنباطی می توان درباره کل جامعه اماری یر اساس نتایجی که از نمونه بدست آمده است، قضاوت نمود این تحقیق برای آزمون فرصیه های تحقیق از ضریب همبستگی پیرسون، آزمونt استیودنت ورگرسیون چندگانه استفاده نمود.
1- 9 شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق:
1-9-1هموارسازی سود
هموارسازی سود اقداماتی ارادی و آگاهانه توسط مدیران برای کاهش نوسانات سود با استفاده از ابزارهای حسابداری مشخص میباشد.(فدنبرگ و تیرول، 1995). در این تحقیق هموار سازی سود با استفاده از همبستگی منفی بین اقلام تعهدی اختیاری و تغیرات سود پیش بینی شده شرکت ها اندازه گیری می شود.
1-9-2عدم اطمینان محیطی:
عدم اطمینان محیطی تغییر در پدیده های اطراف سازمان میباشد.عدم اطمینان محیطی در این تحقیق توسط تغییرات فروش اندازه گیری می شود.

1-9-3- کیفیت سود
کیفیت سود مفهومی است که دارای جنبه¬های متفاوتی است. به همین دلیل، تعاریف مختلف و معیارهای اندازه-گیری متفاوتی در رابطه با آن مطرح شده¬ که برخی از مهم¬ترین آنها عبارتند از :
(روساین2 ,1999) سودی را با کیفیت¬تر می¬داند که پایدارتر باشد. از دید (ریچاردسون و همکاران3,2001) کیفیت سود درجه ثبات عملکرد عایدات در دوره¬ی آینده است. تعریف (بنیش و وارگاس4 ,2002) از کیفیت سود احتمال پایداری عایدات جاری در آینده است. (پنمن و ژانگ5 ,2003) کیفیت سود را توانایی سود در نشان دادن عایدات آینده تعریف می¬کنند.
(اسکیپرووینسنت،2003) کیفیت سود را مرتبط با سود مورد نظر هیکس می¬دانند، یعنی ازدید آنان کیفیت سود حدی از صداقت است که عایدات گزارش شده در گزارش سود مورد نظر هیکس را نشان دهد. طبق نظر ایشان کیفیت سود بر اساس رابطه بین سود، اقلام تعهدی و وجه نقد تعریف می شود و در آن سودی با کیفیت است که به وجه نقد نزدیک تر بوده و دارای قابلیت استمرار و پیش بینی باشد.

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی مفهوم عدالت و اعدام و تاریخچه اعدام

1-11ساختار تحقیق
در فصل اول درباره هموارسازی سود و عدم اطمینان محیطی، اهداف و دلایل اهمیت آن مطرح شد و ضمن ارائه فرضیه های تحقیق واژه ها و اصطلاحات بکار برده شده در تحقیق تعریف گردید. در فصل دوم ادبیات حسابدرای و مالی در زمینه تحقیق ارائه شده است و تاریخچه مختصری از تحقیقات انجام شده در داخل و خارج از کشور که با موضوع تحقیق در ارتباط بوده ارائه شده است. در فصل سوم راجع به روش تحقیق و مدلهای مورد استفاده در بررسی فرضیات تحقیق اراده شده و اهم زوشهای گرد آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل و محاسبات انجام شده بیان شده است. در فصل چهارم خلاصه ای از نتایج و اطلاعات بدست آمده از روشها و مدلهای مورد استفاده ارائه شده است. برای آزمود فرضیه های تحقیق از نرم افزار Eviwes Eviwes و Spss استفاده شده است. در فصل پنجم نیز تحلیلی از نتایج به دست آمده و همچنین پیشنهاداتی که میتواند در تحقیقات آتی مورد استفاده قرار گیرند.

فصل دوم
مبانی نظری وپیشینه تحقیق

2-1مقدمه
تأکید بیش از حد بر سود حسابداری، بیانگر این نکته است که بازار آخرین قلم اطلاعاتی صورت سود و زیان توجه زیادی دارد. سود به عنولن نتیجه نهایی فرآیند طولانی حسابداری که همواره مورد توجه استفاده کنندگان اطلاعات مالی است، تحت تأثیر رویه های حسابداری انتخابی مدیران محاسبه میگردد.(تئوح و همکاران،1998).
مدیران سود خالص را به صورت فرصت طلبانه مدیریت میکنند و برای تحقق هدف از روشهای متعددی استفاده میکنند و برای نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری شرکت، در چارچوب اصول و روشهای حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روشهای خاص حسابداری و هم چنین تغییر در برآوردها میتوانند سود را دستکاری نمایند.(جونز، 19991).
بنابر این برای ارزیابی سود از مفهومی بنام کیفیت سود استفاده می شود. کیفیت سود معیاری مهم برای سلامت واحد تجاری به شمار می رود و معنای واحدی ندارد. هرچه کیفیت اقلام تعهدی بیشتر باشد، کیفیت سود نیز بیشتر خواهد بود(مجتهدزاده و احمدی، 1388).
در این تحقیق به منظور بررسی تأثیر هموارسازی سود بر کیفیت سود و قیمت گذاری بازار در شرایط عدم اطمینان محیطی در نظر گرفته شده است زیرا سازمانها قبلاً برای سالها در محیط خود با یک رقابت طبیعی بقا داشته اند و فعالیتها و تصمیمات مدیران به دلیل ثبات محیطی بیشتر بر افزایش کارایی عملیات سازمان متمرکز بوده است. به تدریج این وضعیت باثبات و ایستا جای خود را به محیطهای پویا و متلاطم داد، به گونه ای که رکودهای اقتصادی، بی ثباتی نرخ ارزهای خارجی، تغییرات ناگهانی نرخ بهره و بسیاری موضوعات دیگر موجب شد تا سازمانها در محیطهایی متفاوت از شرایط گذشته به فعالیت بپردازند(نادری، 1388).

2-2هموارسازی سود
یکی از جنبه ها و الگوهای مدیریت سود، هموارسازی سود می باشد که توجه زیادی را در ادبیات حسابداری به خود جلب کرده است. به دو دلیل، مطالعاتی که در زمینه هموارسازی سود انجام شده است موفق تر از سایر اشکال مدیریت سود می باشد: 1) هموارسازی به طور دقیق تری تعریف می شود: مدیران عملیاتی انجام می دهند که زمانی که سود پایین است، سود را افزایش و زمانی که سود بالا است، آن را کاهش دهند.2) تفاوت بین هموارسازان و غیر هموارسازان به طور موفقیت آمیزی در مطالعات مختلف، عملیاتی شده است.
فرضیه هموارسازی سود پیشنهاد می کند که سود برای کاهش نوسانات آن حول سطحی که برای شرکت نرمال به نظر می رسد به طور آگاهانه دستکاری می شود (رونن و سادان،1981) ، و مدیران در محدوده اصول پذیرفته شده حسابداری از سیاست ها و روش هایی استفاده می کنند که واریانس سود گزارش شده را کاهش دهند. این فرضیه برای اولین بار توسط هپوورد(1953) پیشنهاد شد و بعداً توسط گوردون در سال 1964 توضیح داده شد. هموارسازی سود هدف مشخصی دارد و آن ایجاد جریان با ثباتی از رشد سود است.
2 – 3– 1. تعاریف هموارسازی سود
این تصور که شرکتها آگاهانه سود خود را هموار می کنند برای اولین بار توسط هپوورد در سال 1953مطرح شد و توسط گوردون در سال1964 توسعه یافت. هپوورد (1953) مفهوم هموارسازی را چنین بیان کرد:”منطقی است که مدیران با استفاده ازابزارهای مشخص حسابداری سود خود را هموارکنند.”
به صورت دقیق تر، گوردون تئوری هموارسازی سود را با بیان چهار فرض زیر ارائه کرد:
1. معیار مدیریت شرکت در انتخاب بین روش های حسابداری، به حداکثر رساندن مطلوبیت یا رفاه مدیریت است.
2. مطلوبیت مدیریت با الف) امنیت شغلی او ب) نرخ رشد پاداش و حقوق او ج) نرخ رشد اندازه شرکت افزایش می یابد.
3. کسب بخشی از اهداف مدیریت که در فرض 2 بیان شد به رضایت صاحبان سهام نسبت به عملکرد شرکت بستگی دارد.
4. برای مدیران رضایت صاحبان سهام نسبت به رشد سود( یا نرخ بازده حقوق صاحبان سهام) و ثبات سود ضروری است تا بتوانند اهداف خود را دنبال کنند.
اگر چهار فرض بالا پذیرفته شود، مدیران در محدوده قدرت خود یعنی محدوده پذیرفته شده قوانین حسابداری باید 1) سود گزارش شده را هموار کنند 2) نرخ رشد سود را هموار کنند.
به نظر کوپلند(1968) هموارسازی سود عبارت است از کاهش تغییرات سالانه سود با انتقال سود در سال هایی که سود زیاد است به سال هایی که سود کم است (استولوی و برتون، 2000) . به عقیده بیدلمن (1973) هموارسازی سود عبارت است از کاهش آگاهانه نوسانات سود به سطحی که برای شرکت نرمال به نظر می رسد. به عبارت دیگر هموارسازی سود تلاش مدیریت برای کاهش نوسانات غیرعادی سود است که در محدوده خط مشی های اصول حسابداری و مدیریت منطقی باشد. گیولی و رونن (1981) عنوان کردند که هموارسازی می تواند نوعی پیام باشد که مدیران به وسیله آن ازاختیار خود در انتخاب بین روش های مختلف در اصول پذیرفته شده حسابداری استفاده می کنند تا نوسانات سود طی زمان را حول روندی که به بهترین وجه منعکس کننده انتظارات سرمایه گذاران از عملکرد آتی شرکت می باشد، کاهش دهند .
موسس (1987) هموارسازی سود را تلاشی برای کاهش نوسانات سود گزارش شده می داند.بارتو (1993) بیان می کند که هموارسازی سود دو شکل دارد: 1) شکل کاهنده سود ، زمانی که سود مورد انتظار به طور موقت بالا باشد و یا 2) شکل افزاینده سود، زمانی که سود پایین تر از سود مورد انتظار یا سود سال قبل باشد. آشاری و دیگران (1994) هموارسازی سود را به عنوان عمل داوطلبانه و آگاهانه مدیر برای کاهش نوسانات سود با استفاده از ابزارهای مشخص حسابداری تعریف کردند. به عقیده زارووین(2002) هموارسازی سود عبارت است از مدیریت اقلام تعهدی برای کاهش واریانس سری زمانی سود.
2 – 3– 2. فرصت های هموارسازی سود
مدیریت در انتخاب بین روش های مختلف به حساب بردن وقایع مالی در چارچوب اصول پذیرفته شده حسابداری، اختیارات قابل ملاحظه ای دارد. مثلاً در مورد استهلاک روش های مختلف پذیرفته شده ای وجود دارد که مدیر می تواند بین این روش ها یکی را انتخاب نماید. همچنین مدیریت می تواند فعالیتهای مالی را زمان بندی کند، مثل به تأخیر انداختن یک فروش و یا اینکه مخارج اختیاری انجام دهد. به علت این انعطاف پذیری، مدیر می تواند به طور سیستماتیک روی سود گزارش شده از سالی به سال دیگر تأثیر گذاشته و آن را هموار کند. به اعتقاد بیدلمن نیز اختیاراتی که در زمینه حسابداری و شمول درآمدها و هزینه ها وجود دارد فرصت هایی را برای هموارسازی ایجاد می کند. اندازه و زمان بندی درآمدها و هزینه های اختیاری نقش مهمی را در فرآیند هموارسازی سود ایفا می کند. اقلام اختیاری آن هایی هستند که مدیریت بر آن ها کنترل دارد و می تواند آن ها را به تأخیر اندازد، حذف کند و یا ثبت و شناسایی آن ها تسریع کند. حذف و یا کاهش هزینه ها و مخارج مربوط به بسیاری از هزینه ها طی سال های بد و ناموفق و افزایش آن ها در سال های خوب و موفق، رویه عمل مطلوب

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد درمورد مسئوليت مدني

Author: 92