بانک، کارکنان، ، شاهنشاهی، استراتژیک، بانکداری

و رویه ها و طرح های جبران حقوق ویژه سازمان راهکارهایی است که سازمان می تواند برای حفظ کارکنان خود یا جذب نیروهای ارزشمند خارج از سازمان استفاده کند. در برخی سازمان ها بازنشستگی افراد به مثابه پایان رابطه شغلی کارکنان با سازمان است در حالی که افراد بازنشسته سازمان به عنوان سرمایه انسانی قابل استفاده مطرح هستند بنابراین برای مدیریت و استفاده بهینه از توان کاری آن ها بایستی راهکارهای لازم پیش بینی شود.
2- راهبرهای تشویق به اشتراک گذاری دانش:پرداخت دستمزد بیشتر از بازار،طرح پاداش دهی بر اساس عملکرد انفرادی ،گروهی و سازمانی ازجمله مواردی است که در این راهبرد وجود دارد.
3- طرح سازمانی :مشارکت کارکنان در مدیریت سازمان،ساختار سازمانی افقی و کاهش سلسله مراتب سازمانی و بکارگیری عناوین شغلی انعطاف پذیر از جمله موارد ساختاری و سازمانی است که بالندگی کارکنان را افزایش می دهد.
4- راهبرد اطلاع رسانی:طراحی و بکارگیری نظام های نظارتی و بازخورد گیری از دانش های نهان در بازار کار توان مدیریتی را برای استفاده بهینه نیروی انسانی در بیرون و درون سازمان افزایش داده و در راستای اهداف سازمان بکار می گیرد. آماده سازی فرهنگ سازمان برای دانش مهمترین و مشکل ترین چالش می باشد ، میزان همکاری افراد مهمترین مشغله ی مدیران تلقی می شوند زیرا موفقیت مدیریت دانش به انگیزه ، تمایل و توان افراد برای به اشتراک گذاری دانش و استفاده از دانش دیگران متکی است(همان) .
برای تغییر دیدگاه و رفتار افراد و کاستن از موانع بایستی فرهنگ به اشتراک گذاری دانش ایجاد شود برای این منظور سازمان ها می توانند اقدامات زیر را انجام دهند:
1)میزان آگاهی کارکنان از منافع مدیریت دانش انتقال داده شود
2)محیط سرشار از اعتماد تولید شود
3)مدیرانی انتخاب شوند که اشتراک گذاری دانش را وظیفه خود تلقی کند
4)جوائز رسمی و نظام پاداش دهی مناسبی برای اشتراک گذاری دانش در نظر گرفته شود(همان) .
– تعهد استراتژیک :
یکی از عوامل موفقیت مدیریت دانش،داشتن استراتژی واضح با برنامه اجرایی مناسب،تشکیل استراتژی مدیریت دانش رسمی در کل سازمان،ارائه برنامه های آموزشی و توسعه جهت مدیریت دانش است.استراتژی اساس بکارگیری قابلیت ها و منابع سازمان جهت تحقق اهداف مدیریت دانش است(حسنقلی پورو دیگران،71:1388) .
مدیریت استراتژیک نقش کلیدی در ارتقای رفتارهای مطلوب از طریق ثبات و پایداری ارتباط در سازمان صورت می دهد. اهمیت استراتژیک برای کسب دانایی امری بدیهی است. موفقیت اساسی در مدیریت دانش برای مدیران سطوح بالای سازمان، بهبود وحفظ تعهد استراتژیک در مدیریت دانش است(صیف و دیگران ،6:1383 ) .
نوآوریهای مدیریت دانش در چندین سازمان با شکست روبرو شده است زیرا در این سازمانها مدیریت دانش امری زودگذر و در یک مدت زمان کوتاه مورد تــــوجه قرار می گیرد. هدف از مدیریت دانایی، حمایت از کسب اهداف تجاری است و تخصیص دانایی و مشارکت در آن به خوبی نیاز به تشویق و تشخیص در سطح کارکنان و نیازسنجی اطلاعات در سطح افراد سازمانی و سطح کلان سازمان دارد و مهمترین اقدام برای آگاهی از کارکردهای دانایی محور در سازمان به حساب می آید. حفظ تعهد استراتژیک و انسجام فرهنگی، موجب استنتاج عملکردهای دانـــایی مداری که امری حیاتی برای موفقیت مدیران سازمان است، در نظر گرفته می شود(همان) .
وونگ عوامل موفقیت مدیریت دانش را به عنوان فعالیت ها یا اعمالی که باید برای تضمین موفقیت استقرار مدیریت دانش شناسایی شوند، تعریف کرده است.
وی اضافه می کند که این فعالیت ها یا اعمال در صورت وجود داشتن باید پرورش یابند یا اگر هنوز وجود ندارد باید اعمال شوند. باید با این عوامل به عنوان عوامل محیط داخلی که به وسیله سازمان قابل کنترل هستند رفتار شود نه به عنوان نیروهای محیطی خارجی (شیرین حصار،2:1389) .
تیوانا عوامل زیر را به عنوان عوامل موفقیت مدیریت دانش ارائه کرده است:
راهبرد کسب و کار
راهبرد بیان کننده این است که شرکت در آینده در چه جهتی هدایت خواهد شد . تلاش برای برقراری ارتباط بین برنامه های مدیریت دانش و راهبرد کسب و کار به عنوان منبع حیاتی رقابت پذیری همه سازمانها تبدیل شده است.
ساختار سازمان:
منظور از ساختار سازمانی نحوه تقسیم مسئولیت ها و تعداد سطوح تصمیم گیری در سازمان است، بنابراین برای تسهیل انتقال اثربخش دانش در سازمان باید از ساختارهای غیر متمرکز و منعطف استفاده کرد.
تیم دانش:
تیم ها، گروههای متشکل از دو یا چند نفر هستند که با یکدیگر تعامل دارند و بر یکدیگر اثر می گذارند، بطور متقابل مسئول دستیابی به اهداف مشترک و موجودی اجتماعی درون سازمان هستند. مسئولیت اصلی تیم دانش ایجاد، استقرار، تمرکز و گسترش دادن سیستم مدیریت دانش است.
حسابرسی دانش:
دانش دارایی های اصلی یک سازمان محسوب می شود هر سازمانی نیازمند این است که بداند دانش در کجای سازمان قرار دارد، حسابرسی دانش را برای این که بدانند چه دانشی در سازمان وجود دارد انجام می دهند.
نقشه دانش:
سازمان های مبتنی بر دانش از راهنماها، نقشه ها و مسیرهایی برای جستجوی دانش استفاده می کنند. سازمان هایی که برای دانش ارزش قائل هستند می خواهند بدانند که کجا و چگونه به دانش مورد نظرشان دسترسی یابند. این امر به چگونه یافتن، چه چیز یافتن، چه چیز را یافتن و در کجا یافتن دانش سودمند درون سازمان کمک خواهد کرد.
با توجه به موارد ذکر شده می توان چنین بیان کرد که برای گسترش مدیریت دانش و رسیدن به اهداف آن در یک سازمان نیازمند یک سری فرایندهایی خواهد بود تا فعالیت ها در هر سازمان دانش محور شوند و کارکنان آن سازمان به کارکنان دانش محور تبدیل شوند(همان:3) .
2-1-14 ) ارزیابی موفقیت مدیریت دانش:
یکی از سوالات مهم مطرح در طراحی نظام مدیریت دانش آن است که تیم مدیریت دانش، باید فعالیت خود را از چه نقطه ای شروع کند و البته بر چه فعالیت هایی تمرکز نماید؟ همچنین برای بررسی میزان موفقیت اجرای نظام مدیریت دانش و سنجش تاثیر آن لازم است در مقاطع مختلف بر اساس شاخصهای معینی وضعیت نظام مدیریت دانش در سازمان مورد نظر را ارزیابی کرد. برای این منظور مدلهای مختلفی ارائه شده که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود (به اذین و دیگران،1:1385) .
الف ) مدل انجمن اروپایی مدیریت دانش
در این مدل، موفقیت مدیریت دانش در هشت مولفه بررسی می شود که عبارتند از: استراتژی مدیریت دانش، فاکتورهای انسانی و اجتماعی، ساختار و حمایت کننده های سازمانی، فرایندهای مدیریت دانش، تکنولوژی مدیریت دانش، رهبری، اندازه گیری و بکارگیری مدیریت دانش(همان) .
ب) مدل ابزار ارزیابی مدیریت دانش
ارزیابی سازمان توسط این مدل، در حقیقت سنجش بلوغ سیستمی سازمان است. بر این اساس، پنج سطح برای بلوغ سازمان درنظر گرفته شده که پاسخ به سئوالات مطرح شده که بصورت بله و خیر است. سبب تعیین سطح بلوغ سیستم مدیریت دانش سازمان را نشان خواهد داد که در سطح اول یا سطح پنجم قرار دارد(همان) .
ج) مدل ارزیابی دانش- شبکه
این مدل در سه بعد، دارایی های دانشی (انسانی، سازمانی و ابزاری)، زیربناهای مدیریت دانش (استراتژی، فرایندها و ساختار) و سطوح شبکه دانشی (شامل: افراد و تیمها) به ارزیابی می پردازد. نحوه ارزیابی به این صورت است که برای هر بخش امتیاز خاصی در نظر گرفته شده که حداکثر امتیاز آن بخش است و در مجموع کل امتیازات داده شده برابر با 200 است(همان:2) .
د) مدل ارزیابی دانش – همه
این مدل ارزیابی موفقیت مدیریت دانش را با بررسی ده محور کلی تحت عنوان عوامل کلیدی موفقیت انجام می دهد. این ده محور عبارتند از:
رهبری، فرهنگ و ساختار، فرایندها، دانش آشکار، دانش پنهان، مراکز و کانون های دانش، افراد(مهارتها)، تقویت بازار دانش، اندازه گیری دانش، زیر ساخت تکنولوژیکی(همان).
2-1-15) صنعت بانکداری
نقش بانک ها در ارائه خدمات به دولت و جامعه نه تنها غیر قابل انکار است بلکه بسیار حساس و سرنوشت ساز بوده و از دیدگاه های مختلف قابل بررسی و تعمق می باشد.(سیف،1:1384) .از این رو در این بخش ابتدا به تاریخچه بانکداری پرداخته وسپس به نقش بانک ها در توسعه کشور می پردازیم.
2-1-15-1 ) تاریخچه:
آغازگر حرفه بانکداری در جهان ،صرافانی بودند که با تعیین عیار فلزات قیمتی موجب سهولت مبادله آنها با کالاها شده و با جلب اعتمد مردم و صدور اسناد تعهد توانستند امانت دار اموال تجاری شوند که تداوم تجارت انان به یاری و حمایت همان صرافان امکان پذیر شد.اما مبادله کالا و رواج داد و ستد چه در داخل محدوده و چه در خارج ازآن نیاز به ابزار پرداختی داشت که در تعیین ارزش و امکان سنجش انواع کالاها و خدمات پذیرفته عموم باشد تا علاوه بر انجام معاملات در وصول مطالبات از مشتریان دور و نزدیک با احتمال وقوع خطرات ناشی از جا به جایی فلزات قیمتی موجب بکارگیری روشی شود که فرآیند آن سهولت در عملیات صرافی و کسب وام و حمایت اعتباری به پشتوانه اندوخته صرافان باشد.این سرآغاز حرفه بانکداری و ایجاد موسسات بانکی شد(بهمنی و دیگران ،15:1385) .
کلمه بانک اصطلاحی است قدیمی که از واژه آلمانی bank به معنای نوعی شرکت اخذ و رواج یافته و شاید هم از کلمه banco که یک لغت ایتالیایی و به معنای نیمکت صرافان بکار برده می شد اشتقاق یافته است . در هر حال بانک یا همان موسسات صرافی آن روز با همان نام و روش کهن به تدریج سازمان یافته و مرکز کلیه فعالیت های پولی و اعتباری بانک های امروزی شده اند. در ایران،قبل از دوره هخامنشی ، بانکداری به طرز ابتدائی مرسوم ولی در انحصار معابد و شاهزادگان بود و در زمان هخامنشیان بازرگانی رونق یافت و پول مسکوک رواج یافت . معروفترین این بانک ها اجیبی بود که به مهاجرین یهودی مقیم بابل تعلق داشت و کلیه امور بانکی از قبیل سپرده ، اعطای وام و رهن گرفتن املاک می پرداخت و سرمایه آن برای خرید و فروش منازل ، احشام ، غلامان کشتی های حامل کالا بکار می افتاد(همان) .
2-1-15-2 ) صرافی:
احتیاج روزانه مردم به تعیین وزن و عیار مسکوکات که در ادوار مختلف تاریخ در مبادلات رایج بوده بعلاوه رواج پولهای مختلف بدون آشنائی افراد به کسانی که در خصوصیات مسکوکات( عیار و بار ) و مسائل مربوط به آن بصیر بوده و وقت خود را به این کار اختصاص دهند ضروری می نمود . در دوره های صلح و آرامش توسعه روابط تجاری میان شرق و غرب و امنیت صرافی از حیث کیفیت و کمیت راه تکامل را پیمود و عده شاغلین به این حرفه و سرمایه گذری آنان مرتبا” افزایش میافت تا جائی که در اغلب شهر های ایران چه خود چه نمایندگان آنان فعالیت داشته و حتی بعضی از صرافان که از قدرت مالی و معروفیت بیشتری برخوردار بودند با گشایش حساب در بانکهای بزرگ خارجی با تعیین کارگزار در خارج و فرستادن نماینده به مراکز عمده تجارت ، دایره عملیات خود را در بازرهای بین المللی بیش از گذشتگان خود توسعه دادند . از مرکز عمده تجارت در آن ایام که موجب فعالیت صرافی گردید می توان به ترتیب درجه اهمیت شهر های تبریز، مشهد ، تهران ، اصفهان شیراز و بوشهر را نام برد(همان:31) .
2-1-15-3 ) بانکداری :
– بانک جدید شرق:
اولین بانکی که در ایران تاسیس شد « بانک جدید شرق » بود که مرکزش در لندن و حوزه عملیاتیش مناطق جنوبی آسیا بود. در سال 1887 میلادی بانک جدید شرق یک شعبه در تهران افتتاح نمود. پس از مدت کوتاهی شعبه های دیگری در شهرهای بزرگ ایران مثل تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، رشت و بوشهر نیز دایر گردید. به علت جدید بودن عملیات این بانک، مثل افتتاح حساب جاری و صدور چک، قبول سپرده و انجام نقل و انتقال سپرده ها مورد استقبال مردم قرار گرفت. این بانک به سپرده های دیداری و مدت دار بهره ای نیز پرداخت می نمود. فعالیت مهم دیگر این بانک انتشار محدود یک نوع حواله بود که کاملا قابل تبدیل به طلا بود. این بانک پس از تاسیس بانک شاهنشاهی ایران منحل شد (پژویان،6:1386)

مطلب مشابه :  پایان نامه رفع موانع و مشکلات موجود در زمینه گسترش تجارت جهانی

– بانک شاهنشاهی ایران :
به موجب امتیازی در سال 1889 میلادی (1267 شمسی) که رویتر به مدت 60 سال از دولت ایران کسب نمود، بانک شاهنشاهی افتتاح شد. این بانک علاوه بر فعالیت های بانکی و تجارتی انحصارا به نشر اسکناس پرداخت. بانک شاهنشاهی دریافت ها و پرداخت های دولت را نیز در داخل و خارج کشور انجام می داد و از پرداخت مالیات نیز معافیت داشت. بر اساس موافقت نامه امتیاز فوق، بانک نیز موظف بود که شش درصد از درآمد خالص خود را – که نمی باید از 4000 لیره در سال کمتر باشد – به دولت ایران پرداخت نماید. (رویتر علاوه بر انحصار بانک شاهنشاهی، امتیاز راه سازی، ایجاد راه آهن، استخراج از معادن و غیره را نیز کسب کرده بود که بابت این امتیازها شانزده درصد از سود خالص را به ایران پرداخت می نمود). بانک می باید وامی به مبلغ 40000 لیره با بهره شش درصد و به مدت ده سال به دولت ایران می پرداخت(همان:7) .
انحصار انتشار پول و صندوق داری دولت که به معنی انجام امور مالی دولت مثل پرداخت حقوق کارکنان دولت و غیره است، یک قدرت و اهمیت قابل توجه به بانک شاهنشاهی داده بود. به عبارت دیگر، این بانک در آن زمان تقریبا حکم بانک مرکزی را برای ایران داشت. از آنجایی که سرمایه بانک در انگلستان تادیه گردیده بود، مرکز قانونی آن در لندن قرار داشت و تابع قوانین کشور انگلستان بود، در حالی که مرکز فعالیت آن در تهران بود(همان)

Author: 92