عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه كيفرشناختي عملكرد اردوگاه كاردرماني استان اصفهان در سال 1391

4 تاريخچۀ حبس

گفتيم كه حبس مجازاتي است كه در نتیجۀ ارتكاب بزه از سوي بزهكار بر وي تحميل می‌گردد و محكوم عليه را جهت اجراي مجازات به محبس يا زندان می‌اندازد اما به راستي مجازات حبس از چه زماني به وجود آمده است و ايجاد زندان از چه زماني آغاز شده است؟ قدر مسلم اين است كه تعيين تاريخ دقيقي براي مجازات حبس و ايجاد زندان امکان پذیر نمی‌باشد ولي می‌توان گفت از قدیم‌الایام زندان مورد استفاده بشر بوده است، به عبارت ديگر « این قدر مسلم است كه از روزگار قديم بشر جايي را براي ضبط عناصر شرور و حفظ افراد جامعه از شرارت آن‌ها اختصاص می‌داده است و گاهي هم روحانيّون و افراد خيرخواه جوامع بشري به فكر اصلاح حال آنان می‌افتادند و اظهار نظرهاي مختلفي می‌کردند[1].

به مجرد آنكه بشر فرا گرفت با سنگ (مثل مصری‌ها) يا با آجر (مثل النهريني ها) ساختمان كند و سلاطين قطاع و يا برج و بارو و باروت‌های بزرگ و قصرهاي ساخته شده بر فراز پرتگاه‌ها را مالك شدند، سلول و سياه چال هم بايد در اردوگاه به وجود آمده باشد[2]. آنچه مسلم است اينكه اولاً زندان و حبس در روزگار قديم به شكل امروزي موجود نبود و ثانياً مجازات مستقلي در ابتدا به عنوان حبس وجود نداشته است بلكه حبس يا زندان صرفاً محل نگهداري مجرميني بوده كه منتظر اجراي حكم (عموماً اعدام يا مجازات شديد بدني) بوده‌اند.

در اين خصوص صانعي می‌نویسد:

«در ايران باستان چند زندان معروف بنا شده است ولي بايد توجه داشت كه اين زندان‌ها محل موقت نگهداري كساني بود كه در انتظار اجراي حكم اعدام و يا انواع مجازات‌های بدني به سر می‌برند و يا بدون آنكه مدتي براي دوران زندان‌ها تعيين شده باشد، در اين دخمه‌های سرد و تاريك تا زمان مرگ زودرس رها می‌شدند. گاهي اوقات هم افرادي را به خاطر عدم پرداخت  جريمه زنداني می‌کردند و آنقدر آنان را نگه می‌داشتند تا خويشان و دوستان پول لازم را جمع آوري كرده و موجبات آزادي زنداني را فراهم آورند[3] ».

البته بايد توجه داشت اين امر مختصر به ايران باستان نبوده، بلكه در تمام جوامع با تغييراتي جاري بوده است. به عنوان مثال زنداني تحت عنوان زندان قهقهه وجود داشته كه زندانيان در سلول‌های تاريك انداخته می‌شدند كه از فرط وحشت و تنهايي ديوانه شده و صداي قهقهه از هر سو بلند می‌شده است و یا خائنین به كشور را به زندان تحت عنوان «قلعه فراموشي» می‌انداختند كه نهايتاً زندانيان فوق همه هلاك می‌گردیدند [4]. در ايات قرآن كريم نيز از حبس به تعابير مختلفي از جمله تحت عنوان سجن سخن به ميان آمده مثلاً جایی که زليخا در خصوص حضرت يوسف گفت : اگر از اين پس هم خواهش مرا رد كند البته زنداني شود و خوار و ذليل شود[5].

در روایات مختلف نيز از حبس يا سجن نام برده شده است. مثلاً در حديثي معروف آورده است «الدنيا سجن المؤمن» يعني دنيا زندان مؤمن است كه البته به اين معناست كه در مقابل پاداشي كه در بهشت براي مؤمن در نظر گرفته شده اين دنيا مانند زندان است[6]. و يا در حديث ديگري چنين بيان شده است:

«ما من شيء احق به طول سجن من لسان » هيچ چيزي وجود ندارد كه استحقاق بيشتري از زبان براي زنداني شدن داشته باشد [7].

   زندان به معناي امروزي و يا تفصيلات و تشكيلات امروزي در صدر اسلام وجود نداشته است. شايد صرف نظر از تمام دلايلي كه براي اين امر ذكر می‌کنند دليل اصلي اين باشد كه در آن زمان با توجه به مشكلاتي كه از سوي كفار مكه براي مسلمانان به وجود آمده بود قدرت و توان اقتصادي مسلمانان به حدي بود كه برخي از آنان فاقد خانه و سرپناه بودند و در كنار مسجد بيتوته می‌کردند و تاريخ اسلام اين افراد به اصحاب صفه معروف می‌باشند. فلذا توان و قدرت اقتصادي كافي براي اين امر نبوده است. در ايام پيامبر و خليفه اول «ابوبكر» زنداني شدن مجرمان به اين صورت كه به حكم قاضي محكوم به زندان را در جايي تنگ حبس كنند سابقه نداشته است. البته در آن زمان شخص يا اشخاصي را به خاطر ارتكاب معصيت به گونه‌ای محدود می‌نمودند كه نتواند با ديگران رفت و آمد و معاشرت داشته باشد و به اختيار خود و به طور آزاد كاري انجام دهد. در برخي مواقع شخصي را مأمور می‌کردند كه در خانه يا مسجد ملازم زنداني باشد و نگذارد كه بگريزد به اين عمل ترسيم می‌گفتند [8]. كه مشخص است با زنداني كردن فرد تفاوت زيادي دارد.

«در این كه زندان و زنداني از چه تاريخي جزو مجازات مسلمانان شده نيز بين مورخان اختلاف نظر است ولي محرز است كه در زمان پيامبر و خليفه اول زندان وجود نداشته است. بعضي از مورخين معتقدند عمر بن خطاب خانه‌ای را از صفوان به چهار هزار درهم خريد و به زندان اختصاص داد و گروهي ديگر از آنان با اين نظريه مخالفت دارند[9]

به نقل از صبحي صالحي «در زمان پيامبر و ابوبكر جايي را به نام زندان نمی‌شناسم. در آن دوران متهم را در مسجد حبس می‌کردند و طرف دعوي او و يا نماینده‌اش را ملازم او قرار می‌داده اند تا نتواند دست به فرار بزند. منظور پيامبر از اين عمل اين بوده كه متهم را از آميزش با ديگران باز دارد. هرگاه متهم به جايي می‌رسید كه سزاوار حدي از حدود الهي باشد، فوراً و بدون درنگ درباره‌اش اجرا می‌گردید تا اينكه در زمان عمربن خطاب محلي جهت حبس كردند مجرمان تعيين گشت و نيز گفته شده است اقدام به تأسيس زندان از زمان عمر و عثمان نبوده، بلكه اين كار در زمان حضرت علي (ع) آغاز گشته است كه آن حضرت زنداني از بورياي فارس ساخت و آنجا را نافع ناميد و آن نخستين زنداني بود كه در اسلام ساخته شد. دزدان ديوار آنجا را سوراخ كردند و مردم از آنجا فرار كردند سپس زندان ديگري از خاك و گل ساخت و اسمش را نحيس گذاشت[10]

در وسايل الشيعه نقل شده است كه مردي را به حضور حضرت علي (ع)آوردند كه از گوش دختري گوشواره‌ای از دُر را ربوده بود. آن حضرت فرمودند  اين عمل اختلاس آشكار است. پس او را زد و حبسش نمود[11].

از مجموع مطالبي كه ذكر گرديد وجود زندان در اسلام در زمان حضرت علي (ع) مسلم می‌باشند گرچه برخي مورخين اعتقاد دارند قبل از آن حضرت وجود داشته است. در ديگر نقاط جهان نيز عموماً زندان جايي بود كه مقصرين و مجرمين را در آن حبس می‌کردند و آن‌ها را از ديگر مردم جدا نگه می‌داشتند. يوستي نيان اول در قانون روم می‌گوید : « زندان جاي حبس است نه مجازات » و اين نظر تقريباً در همه كشورها معمول و مجري بود. در گذشته سلاطين خودکامه، روحانيون مقتدر و همگام آن‌ها و مالكين و فئودال‌های بزرگ براي تأمين منافع خود مردم را بدون محاكمه به حبس می‌انداختند. در قرون وسطي زندان عمارت خاصي نداشت اغلب زندانيان را در زیرزمین‌های كليساها يا کاخ‌ها حبس می‌کردند. ادارۀ زندان‌ها همه به مقاطعه واگذار می‌شد و مقاطعه كاران هزينه زندان را از زندانياني كه توانايي مالي داشتن دو از اعاناتي كه خيرخواهان به عنوان صدقه می‌دادند تأمين می‌کردند.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

آيا آيين فعلي سازمان زندان‌ها علي رغم اصلاحات متعددي كه در آن صورت گرفته است می‌تواند ما را در جهت نيل به اهداف اصلاحي و تربيتي مجازات حبس موفق كند؟ آيا در آيين نامۀ سازمان زندان‌ها جنبه‌های انساني و حقوق بشري مجازات حبس به طور كامل مدنظر قرار گرفته است؟

مطلب مشابه :  پایان نامه شناخت نقاط ضعف قانونی جرم تخریب در حقوق ایران

آيا جهت اجراي اين آيين نامه امكانات و تسهيلات لازم در اختيار سازمان زندان‌ها قرار گرفته است؟

آيا سازمان زندان‌ها نسبت به اجراي كامل مفاد آيين نامه اقدام می‌نماید؟

1- به نظر می‌رسد حقوقي كه در آيين نامۀ سازمان زندان‌ها براي زندانيان پيش بيني شده است جوابگوي تمام نياز زندانيان نمی‌باشد.

2- به نظر می‌رسد وضعيت حقوق زندانيان در ايران، در برخي از موارد، از حداقل حقوقي كه در حداقل قواعد رفتار سازمان ملل متحد پيش بيني شده است كمتر می‌باشد.

3- به نظر می‌رسد تمام حقوق پيش بيني شدۀ زندانيان، در آيين سازمان زندان‌ها در حاضر توسط سازمان زندان‌ها اعمال نمی‌گردد.

4- به نظر می‌رسد با توجه به حجم زياد ورودي افراد به زندان‌ها، امكانات فعلي سازمان زندان‌ها جوابگوي تمام نياز زندانيان نمی‌باشد.

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :مطالعه كيفرشناختي عملكرد اردوگاه كاردرماني استان اصفهان در سال 1391   با فرمت ورد