سنجش از دور

دانلود پایان نامه

کانیهای اصلی این سنگ در مقطع میکروسکوپی پلاژیوکلاز و پیروکسن وکانیهای فرعی آن کلریت، اپیدوت و اکسیدهای آهن است (شکل2-16).

شکل 2-15- دیابازهای دگرسان شده بر روی واحد انیدریتی، نواحی جنوبی ضلع غربی گنبد دید به سمت شمال.

شکل2-16- مقطع میکروسکوپی دیاباز، ضلع غربی گنبد. الف- در نور xpl . ب-در نور ppl . Pyx : پیروکسن Pl : پلاژیوکلاز.

شکل2-17- تصویر نمونه دستی دیاباز، ضلع غربی گنبد.

دیابازها در گنبدنمکی مورد مطالعه دگرسانیهایی مانند کلریتی شدن – اپیدوتی شدن و هوازدگی فیزیکی را متحمل شدهاند که کلریتی شدن اغلب کانیهای آهن و منیزیمدار را در سنگهای منطقه تحت تاثیر قرار داده است (شکل 2- 18). اپیدوتی شدن نیز نشاندهنده یک حالت انتقالی از کانیهای آهن و منیزیمدار و پلاژیوکلاز به اپیدوت و کلریت بوده و بیشتر با کلریتی شدن همراه است. بر روی سطح سنگهای آذرین موجود در منطقه لایه تیره رنگی دیده میشود که همان وارنیش صحرا است که به صورت پوستهای از ترکیبات هیدرواکسیدهای آهن و منگنز بر روی سطح سنگهای هوازده در مناطق خشک تشکیل شده و در اثر عواملی مثل سایش باد صیقلی میشود (شکل2-19). همچنین هوازدگی فیزیکی پوست پیازی نیز در دیابازها بر روی سطح گنبد مشاهده شده است (شکل2-20).

شکل2-18- مقطع میکروسکوپی دیاباز که کلریتی شدن را متحمل شده است،
ضلع شرقی گنبد. الف- در نورxplب- در نورppl پیروکسن: Pyx.

شکل2-19- تصاویری از ورنی صحرا در منطقه مورد مطالعه
ضلع شرقی گنبد، دید به سمت شمال.

شکل2-20- هوازدگی پوست پیازی، ضلع غربی گنبد.

2-6-2- سنگهای رسوبی
در گنبدنمکی دهکویه دو قسمت جریان یافته غربی و شرقی و همچنین قسمت شمالی گنبد از واحد انیدریت، سیلتسنگ، ماسهسنگ، سنگنمک و شیلهای سیاه تشکیل شدهاند که قطعات آهکی به صورت واریزهای و ورنی صحرا این واحد رسوبی را پوشیده و باعث تیرگی سطح این رخنمون در منطقه شده است (شکل2-21).

شکل2-21- انیدریت به همراه نمک، شیلهای سیاه و ورنی صحرا روی سطح آنها،
ضلع غربی گنبد، دید به سمت شمال.
همچنین تنوع رنگها در کانیهای رسوبی پدیدهای زیبا و شگفتانگیز در ضلع شرقی گنبد ایجاد کرده است. هماتیتهای قرمز رنگ، لیمونیتهای زرد رنگ و مارنهای خاکستری و بنفش جذابیت ویژهای به ضلع شرقی نسبت به ضلع غربی داده است.

2-6-2-1- سنگنمک
این واحد سنگی در گنبدنمکی دهکویه در قسمتهای مرکزی هسته گنبد بیشترین تمرکز را دارد همچنین این واحد در ضلع غربی و شرقی نیز دیده میشود که در برخی نقاط سطح آن با واحد انیدریتی پوشیده شده است. سنگنمک در ضلع شرقی هسته گنبد فراوانی بیشتری داشته و در اثر ناخالصیها به صورت رگههای تیره درسنگ نمک دیده میشود (شکلهای 2-22 و 2-23).

شکل2-22- واحد سنگ نمک، ( الف- ب- ه- ی) ضلع غربی گنبد (ج ود) واحد سنگنمک در ضلع شرقی گنبد که زیر واحد انیدریتی قرار دارد، دید به سمت شمال.

شکل2-23- تصویر نمونه دستی سنگ نمک که به علت ناخالصی
رگههای تیرهای در آن دیده میشود، ضلع جنوب شرق گنبد.

2-6-2-2- انیدریت و ژیپس
یکی از واحدهای اصلی رخنمون یافته در منطقه انیدریت است که در بعضی قسمتها به ژیپس تبدیل شده است (شکل2-24). واحد انیدریتی در سرتاسر گنبد به جز در قسمت مرکزی و هسته گنبد مشاهده میشود که در بیشتر نقاط سطح آن با قطعات نابرجای سنگ آهک و به مقدار کمتر با دیابازهای دگرسان شده پوشیده شده است که در بعضی نقاط این دیابازها حاوی رگههای اسپکیولاریت میباشند (شکل2-26). همچنین همبری این واحد رخنمون یافته با شیلهای سیاه در ضلع غربی گنبد دیده میشود (شکل2-27).
در ضلع جنوبشرق و شرق گنبد انیدریتها به دلیل حضور ناخالصیهای هماتیت و لیمونیت به رنگهای سرخ و زرد دیده میشوند (شکل2-28).

شکل 2-24- تصویر ژیپس در منطقه مورد مطالعه، الف- ضلع غربی گنبد
ب- ضلع شرقی گنبد، دید به سمت شمال.

شکل2-25- مقطع میکروسکوپی ژیپس ضلع غربی گنبد،
الف- در نور XPL ب- در نور ppl .

شکل2-26- تصویری از دیابازهای حاوی رگههای اسپکیولاریت،
ضلع غربی گنبد دید به سمت شمال.

شکل 2-27- همبری انیدریت با شیلهای سیاه، ضلع غربی گنبد دید به سمت شمال.

شکل 2-28- انیدریت به علت ناخالصیهای هماتیت و لیمونیت به رنگهای سرخ و زرد دیده میشوند، ضلع شرقی گنبد، دید به سمت جنوب شرق.

شکل2-29- انیدریت، ضلع غربی گنبد.

شکل2-30- تصویر نمونه دستی از انیدریت تقریبا? خالص.

2-6-2-3- سنگ آهک
در ضلعهای شمالی، غربی و شرقی گنبدنمکی قطعاتی نابرجا از سنگهای آهکی کرم و قهوهای رنگ به صورت پراکنده بر روی واحدهای انیدریتی قرار گرفتهاند. جوشش خوب نمونههای برداشت شده از این واحدهای آهکی با HCl 10% و همچنین مطالعه مقاطع میکروسکوپی نیز تایید کننده حضور کلسیت میباشد. مطالعه مقاطع میکروسکوپی نمونههای برداشت شده نشان میدهد که به طور عمده نمونهها حاوی کلسیت، دولومیت، کوارتز و اکسیدهای آهندار و به مقدار خیلی کم موسکوویت میباشند (شکلهای2-31و2-32).

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد با موضوعبازداشت موقت، قرار بازداشت موقت، قانون مجازات، جزای نقدی

شکل2-31- مقطع میکروسکوپی سنگ آهک کوارتزدار با سیمان کربناته،
الف- در نورxpl ب- در نور ppl ،Ca : کلسیت، q: کوارتز.

شکل2-32- مقطع میکروسکوپی سنگ آهک همراه با اکسید آهن،
الف- در نور xpl ب- در نور ppl.

شکل2-33- سنگهای آهکی بر روی واحد انیدریتی در ضلع غربی گنبد، دید به سمت شمال.

شکل2-34- تصویر نمونه دستی سنگ آهک، الف- آهک دولومیتی شده با رگههای اکسیدآهن، ضلع غربی گنبد ب- آهک ورنیدار ضلع غربی گنبد.

2-6-2-4- ماسهسنگ
قطعات دانهریز ماسهسنگ در ضلع غربی و شرقی گنبد به صورت لایه لایه همراه با واحد انیدریتی مشاهده میشود (شکل2-35). نمونههای این واحد در مقطع میکروسکوپی شامل کانیهای کوارتز، فلدسپار، میکروکلین، کلسدونی، کلسیت و اکسیدهای آهن میباشد (شکلهای 2-36 و 2-37). همانطور که از شکل2- 35 پیداست این ماسهسنگها به علت حضور اکسیدهای آهن، قرمز و صورتی مشاهده میشوند.

شکل2-35- تصویر ماسهسنگ ضلع شرق و جنوب شرق گنبد، دید به سمت غرب.

شکل2-36- مقطع میکروسکوپی ماسهسنگ ضلع شرقی گنبد، الف- در نور xpl ب- در نورppl ، q : کوارتز، f: فلدسپار.

شکل2-37- مقطع میکروسکوپی ماسهسنگ ضلع جنوب شرقی گنبد،
الف- در نور xpl ب- در نورppl ، q : کوارتز،Pl: پلاژیوکلاز.

2-6-2-5- شیل سیاه
این واحد سنگی در گنبدنمکی دهکویه در قسمتهای جنوبی هسته مرکزی و جنوبی ضلع غربی گنبد بیشترین تمرکز را دارد که در ضلع غربی همبری این واحد سنگی با انیدریت مشاهده شده است (شکل2- 38).

شکل2-38- تصویری از شیلهای سیاه با میان لایههایی از انیدریت،
ضلع غربی گنبد دید به سمت شمال.
نمونه این واحد در مقطع میکروسکوپی شامل کانیهای کلسیت، دولومیت، کوارتز و به مقدار خیلی کم موسکوویت میباشد که تحت تاثیر هوازدگی فیزیکی دولومیتزایی صورت گرفته است (شکل2-39). مطالعه پراش پرتو X (آنالیز XRD) از نمونههای این واحد سنگی حضور کانیهای کلسیت، دولومیت و کوارتز را اثبات میکند (پیوست1).

شکل2-39- مقطع میکروسکوپی شیل سیاه ضلع غربی گنبد، الف- در نورxpl ب- در نورppl، q: کوارتز،Do: دولومیت،Ca: کلسیت.

شکل2-40- تصویر نمونه دستی از شیل سیاه، ضلع غربی گنبد.

2-7- زمینشناسی اقتصادی و اندیسهای معدنی گنبدنمکی دهکویه

گستره لارستان از دیدگاه متالوژنی دارای اهمیت چندانی نمیباشد و تنها کانیهای فلزی آن آثاری از ندولهای هماتیتی و الیژیستهایی است که در مواد حل شده توسط گنبدنمکی قابل ردیابی است. وجود جریانهای الیژیست در آبراههها و همچنین حضور ورقههای صفحهای هماتیت (اسپکیولاریت) در سنگهای آذرین دگرسان شده همانند دیابازها، حضور خاک سرخ (هماتیت) به همراه لایههای انیدریتی که تمرکز آنها بیشتر در ضلع شرق و جنوب شرق گنبد دیده شده و همچنین فراوانی اکسیدهای آهن در نمونههای دستی برداشت شده از سمت شرقی و جنوب شرق گنبد و مطالعه مقاطع میکروسکوپی رخدادآهن را در این گنبدنمکی اثبات میکند (شکلهای2-41 و2-42). همراه با حرکت دیاپیریک نمکهای سری هرمز و تشکیل گنبدنمکی، رخدادهای آهنی به سمت بالا رانده شده و در حین بالا آمدن تکه تکه شده و به صورت قطعات و تودههای مجزا، یا در سنگپوشهای خرد شده و یا به صورت پراکنده در متن نمک قرار گرفتهاند. لذا سنگ آهن در گنبدنمکی دهکویه به صورت قطعات یا بلوکهای بیگانه و شناور در گنبدنمکی و یا به صورت درهم با قطعات سایر سنگهای Cap Rock دیده میشود. ماده معدنی از نظر کانیشناسی هماتیت، اسپکیولاریت و الیژیست است که در معرض عوامل هوازدگی به لیمونیت و گوتیت واکنش یافته است (سازمان زمینشناسی کشور، 1977). در حال حاضر از سنگ آهن دهکویه هیچگونه استخراجی صورت نگرفته و فعلا? در مرحله اکتشافی و حفر گمانه و ترانشهزنی میباشد (شکل2-44). از سنگآهن استخراج شده میتوان در تولید فولاد و چدن و همچنین در ساخت بتن، تولید سیمان و گل حفاری استفاده کرد.

شکل2-41- تصویر نمونههای دستی از اسپکیولاریت، برداشت شده از ضلع جنوب شرق گنبد.

شکل2-42- وجود اسپکیولاریت در سنگ میزبان دیاباز، ضلع شرقی گنبد.

شکل2-43- محدوده اکتشافی سنگ آهن در گنبدنمکی دهکویه
(سازمان زمینشناسی کشور، 1977).

شکل2-44- ایجاد ترانشهها در محدوده اکتشافی گنبدنمکی دهکویه، ضلع شرقی گنبد.

واحد انیدریتی در منطقه دارای گستردگی زیاد میباشد. در ضلع شرقی گنبد به دلیل وجود ناخالصیهای اکسید آهن، از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست اما از ضلع غربی آن میتوان جهت مصارفی از قبیل صنعت ساختمان سازی ( گچ ساختمانی و گچ صنعتی) و پزشکی، تولید کاغذ، مجسمهسازی و غیره استفاده نمود.
رسوبات تبخیری پرکامبرین- کامبرین از سازند نمکی هرمز دارای ذخایر چشمگیری از نمک (هالیت) است. معدن نمک دهکویه یک معدن نمک سنگی است که در ناحیه شمالی از ضلع غربی گنبد واقع است که از راه یک جاده خاکی با طول تقریبی 61/3 کیلومتر به جاده اصلی لار- جهرم متصل میباشد، اما هم اکنون غیر فعال است (شکل2- 45). نمک مرغوب این گنبد را میتوان توسط فرایندهای کانهآرایی و سنگ جوری به نمک خوراکی تبدیل کرد. همچنین از نمک به دست آمده میتوان در چرمسازی، کودسازی، دباغی، نساجی، شویندهها، خنککننده موتور یخچال و غیره استفاده نمود.

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه دربارهچای، 9993/0، 9995/0، 9992/0

شکل2-45- تصویرهای معدن نمک سنگی غیر فعال دهکویه، ضلع غربی گنبد.

2-8- جمع بندی

با توجه به مطالب بحث شده در این فصل گنبدنمکی دهکویه از نظر ساختاری شامل یک بخش مرکزی و دو بخش جریان یافته در ضلع غربی و شرقی بوده و از لحاظ زمینشناسی بسیار متنوع است. کلاهک گنبد ترکیبی در هم ریخته از مارنهای بنفش، آهکهای تیره، دولومیت، نمک (هالیت)، هماتیت، سنگهای آذرین و قطعات بیگانه با سن نامشخص
، سیلیسهای دولومیتی صورتی و بلورهای تیره (دودی) کوارتز در خمیرهای شکل پذیر از نمک تشکیل شده است. قسمتهای جریان یافته گنبد شامل ژیپس، انیدریت، مارنهای قرمز و سبز در زمینهای شکلپذیر از ژیپس همراه با آثار نمکشارها در مواد نمکی (سازند هرمز) میباشد. واحدهای آذرین سطح گنبد به شدت دگرسان شده و به دلیل وجود لایهای از ورنی صحرا سطح آنها تیره و براق به نظر میرسند. واحد نمکی گنبد در قسمت مرکزی گنبد روی سطح رخنمون پیدا کرده است که در بسیاری از نقاط نیز زیر واحد انیدریتی قرار گرفته است. همچنین رخدادهای آهن در ضلع شرقی این گنبدنمکی اثبات شده است.

فصل سوم

تحلیل منحنیهای طیفی

3-1- مقدمه

در مورد ویژگی منحنی طیفی کانیها و سنگها و اجزا تشکیل دهنده آنها تحقیقات زیادی انجام گرفته است (Hunt and Salisbury, 1970, 1971, 1972, 1973, & Hunt, 1977, 1979, 1980, Salisbury et al., 1994). با استفاده از ویژگیهای طیفی میتوان برخی از سنگها و کانیها را تشخیص داد. روشهای طیفسنجی برای شناسایی و تفکیک کانیها، سنگها و دگرسانیها به طور وسیعی در آنالیز و پردازش تصاویر بکار گرفته میشوند (Clark et al., 1990). گرچه در نمونههای آزمایشگاهی، کانیها و سنگها ممکن است سیمای طیفی مشخص داشته باشند اما چون در طبیعت معمولا? سطح سنگها از خاک پوشیده شده یا هوازده میباشد، تشخیص آنها به سادگی انجام نمیشود. آنالیز دقیق این رفتارها به خصوص رفتار سنگها و کانیها، میتواند زمینهای علمی برای تفسیر دادههای طیفی در سنجش از دور ایجاد کند. پردازش تصاویر ماهوارهای با استفاده از هر یک از تکنیکهای پیشرفته سنجش از دور مستلزم شناخت رفتار طیفی کانیها و سنگهای موجود در منطقه مورد مطالعه است. با شناخت باندهای جذب و به طور کلی شناخت ویژگیهای طیفی میتوان انواع سنگها و کانیها را تشخیص داد. در این فصل ابتدا به بررسی دلایل جذب و بنیانهای تعیینکننده رفتارهای طیفی کانیها و سنگها پرداخته و در ادامه به بررسی پردازههایی که بر روی دادههای ماهوارهای خام منطقه مورد مطالعه اعمال شده است میپردازیم که این روشها عبارتند از پردازشهای مرتبط با تصحیح تداخل سیگنال، تصحیحات هندسی و جوی و در پایان ویژگیهای طیفی سنگهای منطقه مطالعاتی بر اساس مطالعات پیشین صورت گرفته در منطقه لارستان (کرمستج و سیاهتاق) توصیف میشود. لازم به ذکر است که انواع پردازشهای دیگر در فصل 4 بیان شدهاند.

3-2- روش کار

برای بررسی ویژگیهای طیفی واحدهای سنگشناختی منطقه از طیفهای آزمایشگاهی سازمان زمینشناسی آمریکا25 (USGS)، JHU و JPL، طیفهای حاصل از تصویر و طیف نمونههای صحرایی استفاده شد. طی سه بازدید صحرایی که در آذر ماه 1392 و اردیبهشت و مهر ماه 1393 از منطقه مورد مطالعه انجام گرفت، پس از تعیین موقعیت مکانهای مورد نظر با استفاده از GPS تعداد 50 نمونه از بخشهای مختلف آن گردآوری شد (شکل3-1). تعداد 2 نمونه از سنگهای رسوبی منطقه با استفاده از دستگاه طیفسنج26 دانشکده نقشهبرداری بخش دورسنجی و GIS دانشگاه خواجه نصیر طیفسنجی شدند. از هر کدام از نمونهها دو سطح هوازده و تازه انتخاب و از هر دو سطح به طور

Author: mitra2--javid

دیدگاهتان را بنویسید