گیرد برای مثال بررسی دقیق صورت های مالی مشتریان، درجه بندی اعتباری و یا بررسی گزارش موسسات خدمات مالی در رابطه با مشتری ، کمک زیادی به شناسایی شرایط مشتریان خوش حساب می کند.
2- هم زمان با تغییر وضعیت مالی مشتری میزان اعتبار وی باید مورد تجدید نظر قرار گیرد.
3- جنبه های بازاریابی باید مورد توجه قرار گیرد زیرا خط مشی اعتباری بسیار محدود موجب کاهش فروش می شود.
4- چنانچه زمان بندی فصلی به کار می رود به مشتریانی که قادر نیستند بدهی خود را تا پایان فصل مربوطه بپردازند، باید مدت اعتباری بیش از حد معمول اعطا کرد. این مورد خصوصاً زمانی که مجموع بازده حاصل از فروش اضافی و کاهش در هزینه های موجودی کالا بیشتر از هزینه اضافی ناشی از سرمایه گذاری اضافی در حساب های دریافتنی است، از دیدگاه مالی مناسب تر می باشد.

ب- ارسال خط مشی ارسال صورت حساب مشتری :
1- صورت حساب مشتری باید در حداقل فاصله زمانی ممکن ارسال شود.
2- فروش های عمده بلافاصله باید صورت حساب شود.
3- کالاها باید پس از تکمیل سفارش خرید برای مشتریان فاکتور شود و نه پس از حمل آن.
4- صورت حساب خدمات ارائه شده باید بلافاصله یا به طور دوره ای برای مشتریان ارسال شود.
5- استفاده از زمان بندی فصلی باید مورد توجه قرار گیرد .

ج – استقرار خط مشی وصول مطالبات
1- به منظور تعیین مشتریانی که سر رسید بدهی آن ها گذشته یا داری ریسک بالایی هستند باید جدول تجزیه سنی مطالبات تهیه و با متوسط صنعت مقایسه شود.
2- با ملاحظه هرگونه مشکلات مالی مشتریان بایستی تلاش لازم برای وصول مطالبات به عمل آید.

2-2-1-2- مدیریت موجودی کالا
از سه قلم دارایی جاری مورد بحث، فقط موجودی کالاست که به صورت دارایی فیزیکی است و بقیه به صورت دارایی های مالی هستند. وجوه نقد وحساب های دریافتنی بر حسب واحد پول مورد توجه مدیریت قرار می گیرند ولی مدیر مالی باید موجودی کالا را بر حسب آحاد فیزیکی مورد توجه قرار دهد. هدف مدیریت موجودی کالا به حداکثر رساندن ثروت سهام داران از طریق طراحی و اجرای سیاست ها و استراتژی هایی است که به کاهش هزینه های خرید و نگه داری کالا منجر می شود. همچون سایر اقلام دارایی جاری، موجودی کالا نیز باید از میزان بهینه ای برخوردار باشد زیرا سرمایه گذاری بیشتر یا کمتر از حد لازم موجب افزایش هزینه فرصت یا موجب از دست دادن مشتریان می شود. ( مدرس و عبداله زاده، 1387)
موجودی کالا در شرکت های بازرگانی شامل کالاهای آماده برای فروش و در شرکت های تولیدی شامل 1) مواد اولیه، یعنی موادی که برای تولید محصول از فروشندگان خریداری می شود، 2) کالای در جریان ساخت یعنی کالاهایی که تا پایان دوره حسابداری بخشی از آن ها تکمیل شده و 3) کالاهای ساخته شده، یعنی کالای تکمیل شده، و آماده برای فروش است. میزان موجودی مواد اولیه به پیش بینی تولید، درجه اطمینان از منابع فروشنده و کارائی برنامه ریزی خرید و عملیات تولیدی بستگی دارد. موجودی کار در جریان شدیدا به مدت زمان تولید، که عبارتند از زمان بین وارد شدن مواد اولیه به جریان تولید و تکمیل مواد خام بستگی دارد. با کاهش مدت زمان تولید، گردش موجودی افزایش می یابد. یک راه برای حصول به این هدف عبارتست از بهبود تکنیک های مهندسی به منظور سرعت بخشیدن در جریان تولید و یک راه دیگر آن است که به جای تولید دست به خرید بزنیم تا موجودی کار در جریان کاهش یابد. میزان موجودی کالای ساخته شده به مسئله هماهنگی تولید و فروش مربوط می شود.
مدیریت موجودی کالا مستلزم ایجاد تعادل بین هزینه های مربوط به نگه داری موجودی کالا و منافع حاصل و نگه داری آن ها است هر چه سطح موجودی کالا افزایش یابد، هزینه های انبارداری، بیمه، ضایعات و هزینه های بهره وام های مربوط به خرید کالا بیشتر می شود، در مقابل امکان از دست رفتن فروش و کاهش تولید (حاصل از نداشتن موجودی کالای کافی) را کاهش می دهد. به علاوه خرید در حجم بالا استفاده از تخفیف بیشتر را امکان پذیر می سازد. سطح موجودی کالا می تواند تحت تاثیر نرخ های بهره کوتاه مدت نیز باشد برای مثال هر چه نرخ بهره کوتاه مدت افزایش یابد، سطح مطلوب موجودی کالایی که از طریق استقراض تامین مالی می شود کاهش می یابد.

2-2-1-2-1- مدیریت موجودی کالا و سیستم به هنگام (JIT)
پویایی و تغییر از اصول اولیه دنیای امروز است در نتیجه مدیریت برای سازگاری با شرایط باید تعدیل و اصلاح سیستم ها را همواره مورد توجه قرار دهد. یکی از سیستم های جدید، سیستم به هنگام است که هدف آن جلوگیری از راکد ماندن سرمایه به شکل موجودی است. اساس این روش فرایند تولید از طریق سیستمی است که حداقل موجودی را استفاده کند. این روش اولین بار در صنعت اتومبیل سازی تویوتای ژاپن به کار گرفته شده، در این کشور توسعه یافته است. (مدرس و عبد اله زاده، 1387).
هدف روش تولید به هنگام 1) حذف فعالیت های فاقد ارزش افزوده 2) بهبود کیفیت تولید 3) تاکید بر بهبود مستمر و 4) تاکید بر ساده سازی عملیات است. در صورتی که این روش با موفقیت اجرا شود مزایای زیر را در بر دارد.
1- کاهش موجودی کالاو در نتیجه کاهش فضای مورد نیاز برای انبار و صرفه جویی در هزینه های مربوط
2- افزایش کیفیت تولید، کاهش دوباره کاری و ضایعات
3- کاهش زمان تاخیر ساخت و افزایش بهره وری
4- ایجاد روابط صمیمانه با فروشندگان

مطلب مشابه :  ، کنوانسیون، کنوانسیون:فصل، بین¬المللی، آن‌ها، مخدر

2-2-1-3- مدیریت حساب های پرداختنی
از دیگر اجزاء سرمایه در گردش حساب های پرداختنی است ولی ماهیتی متفاوت از دیگر اجزاء دارد زیرا جزء منابع مصرفی نیست در عوض به عنوان یک منبع کوتاه مدت تامین مالی مورد استفاده قرار می گیرد و می تواند به شرکت در جهت کاهش چرخه تبدیل وجه نقد کمک کند (کیسی ون، 2006 ).
اگر پرداختنی های شرکت افزایش یابد شرکت اعتبار اضافی از عرضه کنندگان مواد اولیه خویش دریافت کرده است و در نتیجه بر موجودی نقدی شرکت افزوده می شود، اما اگر حساب های پرداختنی شرکت کاهش یابد معنی اینکار آنست که شرکت پرداختیهائی را از محل وجوه نقد خویش به عرضه کنندگان مواد اولیه شرکت انجام داده است .بنابر این افزایش بدهی های جاری از قبیل حساب های پرداختنی باعث افزایش وجه نقد و کاهش آن موجب کاهش در وجه نقد می گردد (اصلانی، 1388)
2-2-1-4- مدیریت چرخه تبدیل وجه نقد (متغیر وابسته تحقیق)
تولید کالا مستلزم مصارف سرمایه درگردش است شرکت ها برای تولید کالا مجبورند ابتدا مواد اولیه بخرند سپس آن ها را تغییر شکل داده و به صورت کالاهای ساخته شده درآورند. آنگاه با فروش موجوی کالاهای ساخته شده حساب های دریافتنی یا اسناد دریافتنی افزایش می یابند و با وصول مطالبات، دوره گردش وجه نقد به پایان می رسد. از آنجا که برای خرید مواد اولیه و پرداخت دستمزد کارگران بلافاصله وجوه نقد پرداخت نمی شود، مقداری از سرمایه درگردش از محل حساب های پرداختنی و سایر هزینه های پرداختنی تامین می گردد. تقریبا همه شرکت دارای فعالیتی مستمر و دائم برای مراحل تولید، سرمایه در گردش نیاز است. در ادامه (بخش دوم) بیشتر به این موضوع پرداخته می شود.

2-2-2- عوامل موثر در تعیین میزان سرمایه در گردش
مدیریت کارای سرمایه در گردش یک بخش اساسی از استراتژی کل شرکت به منظور ایجاد ارزش برای سهام داران است. شرکت ها سعی می کنند تا سطح مطلوبی از سرمایه در گردش را برای حداکثر نمودن ارزش شرکت داشته باشند .میزان سرمایه در گردش هر شرکت تحت تاثیر عوامل خاصی بوده، بدیهی است که به دلیل تفاوت میزان وجود این عوامل در شرکت ها نیاز به سرمایه در گردش متناسب با آن ها تغییر می کند برخی از این عوامل به شرح ز یر است ( هورس و وستد، 2003) .
1- ماهیت تولید (فعالیت) شرکت: اگر شرکت ها را به لحاظ ماهیت فعالیت به سه دسته مالی، بازرگانی و خدماتی تقسیم کنیم سرمایه در گردش مورد نیاز در این سه دسته از شرکت ها متفاوت خواهد بود. شرکت های مالی و بازرگانی سرمایه در گردش زیادی را لازم دارند، شرکت های خدماتی کم ترین نیاز و شرکت های صنعتی حد وسط این دو دسته از شرکت ها قرار می گیرند. علاوه بر ماهیت فعالیت شرکت ها، اندازه فعالیت آن ها نیز عامل تعیین کننده در میزان سرمایه در گردش مورد نیاز بوده و هر چه اندازه شرکت بزرگ تر باشد نیاز به سرمایه در گردش هم بیشتر خواهد بود .
2- دوره تولید شرکت: هر چه دوره تولید شرکت یعنی مدت زمان مورد نیاز برای تبدیل مواد خام به کالای ساخته شده بیشتر باشد، نیاز به سرمایه درگردش هم بیشتر است. نوع تکنولوژی مورد استفاده شرکت نقش تعیین کننده در دوره تولید دارد. لذا همواره شرکت ها باید از تکنولوژی هایی بهره ببرند که این دوره را کوتاه تر کند. البته مدیریت بهینه عملیاتی نیز در کوتاه کردن این دوره نقش دارد و چه بسا که ماهیت تکنولوژی دوره را کوتاه کند ولی عوامل جانبی این اثر را خنثی نمایند.
3- خط مشی تولید شرکت: برای شرکت هایی که از فروش فصلی برخوردار هستند این موضوع اهمیت بیشتری دارد معمولا این شرکت ها برای این که پاسخ گوی مشتریان خود باشند دو خط مشی تولیدی دارند. یک خط مشی این است که در دوران فروش از ظرفیت کل تولیدی استفاده کنند و خط مشی دیگر این است که شرکت تولید را به طور ثابت طی سال تقسیم کند و فصل بدون تولید نداشته باشد. بدیهی است که این خط مشی نیاز به سرمایه در گردش بیشتری دارد و خط مشی اول نیز عدم استفاده از امکانات شرکت در یک فصل خاص را به دنبال دارد. با توجه به خط مشی انتخابی شرکت باید تبعات سرمایه در گردش را بپذیرد. البته برخی از شرکت ها به دلیل این که قادرند در فصولی که تولید و فروش کم است از امکانات تولید در جهت سایر تولیدات استفاده کنند، مشکل خط مشی اول از بین می رود .
4- فعالیت شرکت در خصوص رشد و توسعه: معمولا شرکت های درحال رشد نیاز به سرمایه در گردش بیشتری دارند و معمولا این نیاز یک نیاز پیوسته است البته سرمایه در گردش قبل از رشد مطرح کردیده و به عنوان پیش نیاز تحقق رشد است و این گونه نیست که رشد تحقق یابد و آن گاه مشخص شود که نیاز به سرمایه در گردش بالا رفته است.
5- سهولت دست یابی به مواد اولیه: در مواقعی که عرضه کنندگان مواد اولیه محدود هستند و یا به هر دلیلی برخی از مواد اولیه به آسانی در اختیار شرکت قرار نمی گیرند، در این گونه موارد شرکت ناچار است سرمایه گذاری زیادی در مواد انجام دهند وعمدتا شامل مواد اولیه ای است که عرضه ناچیز دارند یا به منظور توزیع عادلانه تحت کنترل شدید می باشد. مواد اولیه ای که فقط در فصول معینی عرضه می شوند نیز خط مشی سرمایه در گردش شرکت را تحت تاثیر قرار می دهند. شرکت ناچار است این مواد را در فصول عرصه آن خریداری و نگه داری کند.
6- سطح سود: سود خالص تا جائی که نقدی باشد یک منبع سرمایه در گردش محسوب می شود، سطح سود متاثر از کیفیت محصول، توانایی فروش و توزیع و قدرت انحصار شرکت در عرضه محصولاتش است، لذا می تواند عامل تعیین کننده میزان سرمایه در گردش باشد.
7- سطح مالیات: معمولا شرکت در مورد مبلغ و زمان پرداخت مالیات چندان اختیاری ندارد برنامه ریزی مناسب شرکت در زمینه پرداخت این مالیات می تواند تا حدی مشکلات مالی آن ها را مرتفع نماید.
8- استهلاک: با توجه به این که هزینه استهلاک خروجی نقدی از شرکت محسوب نمی شود، نوعی تاثیر بر حجم سرمایه در گردش مورد نیاز دارد ولی این تاثیر غیرمستقیم است. استهلاک در مرحله اول بر بدهی مالیاتی و بر سود تقسیم نشده تاثیر می گذارد. نرخ بالای استهلاک موجب کاهش سود و مالیات است و سود نقدی را افزایش می دهد از طرف دیگر روش استهلاک، نتایج مالی دیگر هم دارد، اگر مخارج سرمایه ای (برای نگه داری) از استهلاک کمتر باشد موقعیت سرمایه درگردش تقویت می شود و نیاز به تامین مالی کوتاه مدت هم کمتر می شود به عکس اگر مخارج سرمایه ای از استهلاک بیشتر باشد، احتیاج به تامین مالی خارجی پیدا می شود و ممکن است سیاست تقسیم سود را هم تحت تاثیر قرار دهد به هر حال بین روش استهلاک و مبلغ استهلاک و برنامه ریزی سرمایه در گردش ارتباط وجود دارد.
9- تغییرات سطح قیمت: تاثیر تغییر سطح قیمت بر موقعیت سرمایه در گردش بسته به ماهیت فعالیت شرکت ها و جایگاهشان در بازار متفاوت است. اگر سطح قیمت ها بالا رود (تورم) نیاز به سرمایه در گردش بیشتر می شود در صورتی که شرکت بتواند متناسب با آن قیمت کالاهای خود را بالا ببرد تا حدودی جبران می شود.
10- شیوه های مدیریت عملیات و کارائی عملیاتی: عدم وجود هماهنگی بین خط مشی و اقدامات تولید و توزیع و فروش نیاز به نقدینگی را افزایش می دهد. همچنین عدم برخورداری از وسایل حمل و نقل و ارتباطات مناسب نیز بر نقدینگی مورد نیاز شرکت موثر است به طور کلی عملیات شرکت عامل موثری بر سرمایه در گردش است .
2-2-3- سیستم جامع مدیریت سرمایه در گردش
هدف اصلی مدیریت سرمایه در گردش کسب نقدینگی مطلوب است. یعنی شرایطی که با مازاد نقدینگی یا کمبود نقدینگی غیر طبیعی مواجه نباشد. در نگاه کلی برای تحقق نقدینگی دو دسته شرایط و اقدامات قابل شناسایی است. دسته اول شرایط و الزاماتی است که به درون شرکت ها مربوط است و دسته دوم شرایط و الزاماتی که به عوامل محیطی مرتبط است . شکل شماره 2-1 نمایان گر شرایطی است که ذیلاً به شرح آن می پردازیم (طالبی، 1377).

مطلب مشابه :  ، ورود،پیاده، فراروی، بجنورد، بانک، عملیاتی:

2-2-3-1- شرایط درون شرکتی مدیریت سرمایه در گردش
1- تعیین حد مطلوب نقدینگی: وجوه