– قسمت 3

ز پرداخته¬اند. از زمانی که مهندسی ارزش به صنعت ساخت وساز معرفی شد، تعدادی از ایده¬ها تولیدشده¬اند، اما فاقد تلاش برای جمع¬آوری سیستماتیک این اطلاعات و استفاده مجدد از آن ها بودند. توجه به این شرایط مهندسی ارزش که ممکن است درروند ساخت پروژه¬ها رخ دهد نامحدود نیست (محدود است)، ایده های که تاکنون تولیدشده ممکن است برای استفاده در ساخت وساز پروژه¬ها فعلی کافی نباشد. بر این اساس، مطالعه مذکور به منظور توسعه سیستم بازیابی انجام شد، که با استفاده از موارد مهندسی ارزش گذشته، می-تواند به بهبود بهره¬وری مطالعات مهندسی ارزش کمک کند .
مسائل عمده¬ای که در این مطالعه به¬منظور توسعه بازیابی بررسی شد ، به شرط زیر است:
1. ساختمان و ترکیب مجموعه موردی با ساختاری که ممکن است عملکرد بازیابی از موارد مهندسی ارزش قدیمی را بهبود بخشد.
2. توسعه یک الگوریتم تطبیقی و یک الگوریتم رتبه¬بندی برای بازیابی موارد قدیمی که شبیه شرایط و مشکلات توسعه سیستم است.[ ]
با بررسی¬های به عمل آمده از تاریخ ادبیات گذشته نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیند مهندسی ارزش، مطالعات صورت گرفته در این حوزه به¬صورت کتابخانه¬ای بوده و نتایج از طریق توزیع پرسش¬نامه در بین جامعه آماری تعیین شده به دست آمده است. در پژوهش مذکور علاوه بر تکمیل مطالعات میدانی، نتایج از طریق انجام مهندسی ارزش مطالعه موردی مزرعه دانش به دست خواهد آمد.
فصل 3- روش تحقیق
3-1- مقدمه
جهت بررسی نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در فازها و گام¬های مختلف مهندسی ارزش نیازمند به استفاده از ابزارها و امکانات استفاده شده در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در مهندسی ارزش است. بدین منظور برای تأمین و رسیدن به پاسخ برای اهداف تعریف شده در فصل اول، این فصل را به دو قسمت معرفی روش انجام گرفته و مسائل و مشکلات هر گام از مهندسی ارزش و چگونگی انجام گرفته با ابزارآلات فناوری اطلاعات و ارتباطات در گام¬های مهندسی ارزش تقسیم می¬شود.
3-2- معرفی روش انجام گرفته و مسائل و مشکلات هر گام در مهندسی ارزش
در این قسمت ابتدا به معرفی کامل فازها در مهندسی ارزش پرداخته می¬شود. سپس با توجه به توضیحات ارائه شده در هر فاز مهندسی ارزش به بررسی مسائل و مشکلات هر گام بر اساس مشاهدات انجام شده در کارگاه پروژه مزرعه دانش (به صورت مرسوم برگزار گردیده) و مطالعات انجام¬شده در این زمینه پرداخته شده است. در انتها با توجه به مسائل و مشکلات ارائه شده در هر گام مهندسی ارزش به معرفی و توضیح راه¬حل¬های پیشنهادی برای مسائل و مشکلات مشاهده شده در هر فاز پرداخته می¬شود.
3-2-1- فاز پیش مطالعه
گام پیش مطالعه اولین گام از برنامه کاری مهندسی ارزش می¬باشد. فعالیت های آماده¬سازی شامل شش گام است:
1. گردآوری و تعریف نیازها و خواسته¬های عوامل کلیدی پروژه شامل کارفرما، مشتری، خریدار، بهره¬بردار و غیره
2. گردآوری داده¬های کامل در مورد پروژه
3. تعیین معیارهای ارزیابی
4. تعیین حدود/دامنه مطالعه
5. تهیه مدل¬های مناسب
6. تعیین اعضای گروه
3-2-1-1- گردآوری اطلاعات مربوط به گرایش¬های عوامل کلیدی پروژه
گردآوری اطلاعات در مورد گرایش¬ها و نیازهای عوامل کلیدی می¬تواند به دو طریق ارزیابی بازار و یا تمرکز بر روی گروهی از افراد انجام شود. لازم است در گردآوری اطلاعات تعیین پارامترهای مؤثر بر خرید، تعریف و رتبه-بندی جنبه¬های مختلف یک محصول یا یک پروژه، مقایسه محصول یا پروژه با محصولات یا پروژه¬های مشابه موردتوجه قرار گیرد.
3-2-1-2- تکمیل مجموعه داده¬ها
دو نوع منبع برای اطلاعات وجود دارد:
• منابع اولیه
• منابع ثانویه
منابع اولیه بر دو گونه¬اند: منابع انسانی و منابع مکتوب. منابع انسانی شامل بازار، طراحان اصلی، طراحان موارد مشابه، گروه تخمین هزینه¬ها، سازندگان و مشاوران است. منابع مکتوب شامل نقشه¬ها، مشخصات فنی پروژه، برنامه¬های زمانی پروژه و اسناد مربوط به مناقصه¬ها و مزایده¬هاست.
منابع ثانویه شامل تأمین کنندگان محصولات مشابه، متونی مانند استانداردهای طراحی، نتایج آزمایش¬ها، مجله-های بازرگانی و آیین¬نامه¬ها است. دو منبع مهم اطلاعات ثانویه دیگر که همواره باید مد¬نظر قرار گیرند عبارتنداز: پروژه¬های مشابه و مشاهده¬های حاصل از بازدید ساخت گاه توسط گروه مطالعات مهندسی ارزش.
3-2-1-3- تعیین معیارهای ارزیابی
یکی از مهم ترین گام¬های گروه مطالعات در اجرای فرآیند، مشخص کردن معیارهای ارزیابی گزینه¬ها و نیز تعیین اهمیت نسبی هر معیار است تا در مرحله ارزیابی ملاک انتخاب مناسب¬ترین پیشنهادها باشد.
3-2-1-4- تعیین محدوده مطالعات
گروه مطالعات ارزش برای هر مطالعه مشخص، منشوری تهیه می¬کند. در این منشور حدود مطالعات بر مبنای اطلاعات گردآوری شده تعیین می¬شود. این حدود نقاط شروع و اتمام مطالعات هستند. لازم است مواردی که نباید در مطالعه موردبررسی قرار گیرند، در منشور به¬¬صراحت مورداشاره قرار گیرند. معمولاً منشور حدود مطالعات، توسط تأمین کنندگان مالی بازنگری و اصلاح می¬شود.
3-2-1-5- تهیه مدل دادها
گروه مطالعات به طورمعمول مدل¬هایی مانند زمان، انرژی، هزینه، توزیع و غیره را بر پایه منشور محدود مطالعات تهیه می¬کند. این مدل¬ها در درک مطالعات در آینده کمک بسیار می¬کنند.
3-2-1-6- تعیین ترکیب گروه مطالعات
رهبر یا تسهیلگر گروه مهندسی ارزش برنامه¬ زمانی مطالعات، ترکیب گروه مطالعات، محل انجام مطالعات و نیازهای پشتیبانی افراد را مشخص می¬نمایند. لازم است پیش از شروع مطالعه ارزش، ترکیب گروه برای حصول اطمینان از در نظر گرفتن تمامی زمینه¬های فنی، مدیریتی و تجاری مرور شود.
3-2-1-7- مسائل و مشکلات فاز مطالعات مقدماتی در مهندسی ارزش
• عدم مشارکت تمامی افراد ذینفع و مؤثر در کارگاه مهندسی ارزش به دلیل مشغله¬های کاری
• وجود افراد غیر خلاق و فاقد تخصص کافی در تیم مهندسی ارزش
• پرتعداد بودن تیم مهندسی ارزش برخی پروژه¬ها به دلیل درگیر بودن واحدهای مختلف در پروژه
• عدم انتخاب مسئول آشنا به روند کار مهندسی ارزش برای تیم مهندسی ارزش
• عدم توجه به دغدغه¬های اصولی مجریان و بهره¬برداران پروژه
• عدم شناخت کامل و دقیق محدودیت¬های که سازمان یا مجری پروژه با آن روبه¬رو است
• انجام ناقص مطالعات امکان¬سنجی
• عدم انجام صحیح مطالعات برای تهیه مدل داده¬ها
• عدم انجام مطالعات کافی در فاز مطالعات مقدماتی جهت شناخت مسئله
• عدم انجام صحیح تعیین معیارهای ارزیابی یا انجام ناقص آن
3-3- گام کارگاه اصلی
این گام یکی از مهم ترین گام¬های مهندسی ارزش می¬باشد. این قسمت خود شام شش فاز اصلی شامل :
3-3-1- فاز اطلاعات
مرحله گردآوری اطلاعات نخستین مرحله از برنامه کار مطالعات مهندسی ارزش است که امکان درک کامل و عمیق نسبت به مسئله موردبررسی را فراهم می¬کند. مجموعه¬ای از پرسش¬ها که با شش واژه کلیدی چرا، چگونه، چه موقع، چه کسی،کجا و چه چیزی طرح می¬شوند، امکان گردآوری اطلاعات موردنظر را فراهم می¬کنند، البته باید توجه داشت طرح این پرسش¬ها به¬تنهایی موفقیت این مرحله را تضمین نمی¬کند، بلکه تلاش را برای یافتن پاسخ پرسش¬های مطرح، روابط خوب و پایدار انسانی، دوراندیشی و توان سنجش اطلاعات، مؤلفه های موفقیت در این مرحله را تشکیل می¬دهد.
ضروری است با یافتن پاسخ هر پرسش اطلاعات به¬دقت ارزیابی، غربال و دسته¬بندی شوند تا واقعیت¬ها از مفروضات جدا گردند و بازیابی اطلاعات به سهولت ممکن باشد. دستیابی به اطلاعات درست و واقعی به تعریف صریح و روشن مسئله موردبررسی منجر شده، واقعیت¬های پنهان را روشن و قابل دسترسی می¬کند. همچنین راه-حل¬های بالقوه را در اختیار گروه مهندسی ارزش قرار می¬دهد. در اختیار داشتن اطلاعات درست و کامل، پیش-شرط موفقیت مطالعات مهندسی ارزش است. میزان کوششی که برای گردآوری اطلاعات در این مرحله انجام می-شود به پیچیدگی پروژه موردمطالعه، دامنه مطالعه و اطلاعات موجود و برنامه زمانی مطالعات بستگی دارد. در این مرحله لازم است گروه مطالعه مهندسی ارزش تمام مطالعات مربوطه را بدون توجه به پراکندگی و عدم ارتباط ظاهری آن ها با یکدیگر گردآوری کند، تا حد امکان داده¬های گردآوری شده به کمک مدارک معتبر تأیید و مستند شوند. به¬منظور تسریع در گردآوری اطلاعات می¬توان با تعریف وظایف و کارهای مجزا، فعالیت های این مرحله را تقسیم و هر وظیفه را به فرد و گروهی واگذار نمود.
باید توجه داشت افرادی که در این مرحله مورد پرسش قرار می¬¬گیرند، عموماً افرادی پرمشغله و گرفتار هستند. از همین رو لازم است پیش از رویارویی با آن ها پرسش¬هایی که باید مطرح شوند به دقت تعیین و شرایط ثبت و نگهداری پاسخ¬ها برای استفاده¬های آتی فراهم گردد.
یکی از موارد کلیدی و پایه در مهندسی ارزش در مرحله گردآوری اطلاعات تعیین دقیق هزینه¬هاست. با گردآوری اطلاعات هزینه، مربوط به محدوده مطالعه مهندسی ارزش، دو هدف کلی زیر دنبال می شود:
1. زمینه¬های پرهزینه پروژه می¬تواند به عنوان موضوع و محور بررسی¬های گروه مهندسی ارزش برای دستیابی به حداکثر صرفه¬جویی قرار گیرد.
2. برآورد درست و دقیق هزینه¬ها می¬تواند مبنا و معیاری برای سنجش صحت و کیفیت اطلاعات گردآوری شده قرار گیرد.
بنابراین به¬طورکلی نتیجه مرحله گردآوری اطلاعات تکمیل مجموعه داده¬هایی است که تهیه آن ها از مرحله مطالعات مقدماتی آغازشده است. همچنین در این مرحله منشور حدود مطالعات با توجه به اطلاعات جدیدی که در مرحله گردآوری اطلاعات جمع آوری شده است، بازنگری می¬کنند.
3-3-1-1- مسائل و مشکلات شناسایی شده در فاز اطلاعات
• در اختیار قرار ندادن اطلاعات در زمان موردنیاز
• ارائه اطلاعات نادرست و غیردقیق
• پراکندگی اطلاعات و غیرمنظم بودن اطلاعات و عدم دسته¬بندی صحیح اطلاعات
• عدم بررسی و نقد اطلاعات توسط اعضای تیم مهندسی ارزش
• عدم ثبت اطلاعات از منابع مختلف اطلاعات
• عدم برآورد صحیح هزینه¬ها جهت شناسایی فعالیت های مهم در پروژه به دلیل کمبود زمان
3-3-2- فاز تحلیل کارکرد
کارکرد آن چیزی است که یک عنصر یا طرح انجام می¬دهد و مالک و بهره¬بردار و مشتری برای آن حاضر به انجام هزینه است. تعریف و تحلیل کارکرد قلب روش شناسی ارزش است. این مرحله اساسی¬ترین وجه تمایز روش-شناسی با سایر روش¬های بهبود است. هدف این مرحله تعیین سودمندترین اقلام و محدوده¬های برای ادامه مطالعات است. لازم است در این مرحله گام¬های زیر انجام می¬شود:
• تشخیص و تعریف کارکردهای محصول، پروژه و یا فرآیند تحت مطالعه به کمک افعال معلوم
• تنظیم مدل کارکردها
• تخصیص هزینه و سایر معیارهای قابل سنجش به کارکردها
• تعیین بهای هر کارکرد با در نظر گرفتن گرایش عوامل کلیدی
• مقایسه هزینه هر کارکرد با بهای آن برای تعیین بیشترین پتانسیل¬های بهبود
• ارزیابی کارکردها بر مبنای کارایی
• انتخاب کارکردها برای ادامه مطالعات
• تصحیح دامنه مطالعات
علاوه بر آنکه تعریف کارکردها زمینه¬های تفکر و تمرکز گروه را مشخص می¬کند، امکان خلاقیت را نیز افزایش می¬دهد. متخصصان مهندسی ارزش اعتقاددارند که یکی از ویژگی¬ها و نکات مثبت تعریف کارکرد¬ها در قالب دو واژه (اسم-فعل) افزایش احتمال خلاقیت¬های بکر را در مرحله بعدی انجام گرفته مهندسی ارزش است.
پس از شناسایی و تعریف کارکردهای محدوده مطالعه مهندسی ارزش، ضروری است این کارکردها سازمان دهی و
دسته¬بندی شوند. در مطالعه مهندسی ارزش کارکردها در دودسته عمده سازمان دهی می¬شوند:
1. کارکردهای پایه
2. کارکردهای ثانویه
3-3-2-1- کارکردهای پایه
این کارکردها هدف¬های اصلی هستند که یک محصول برای آن طراحی شده است. در برخی موارد ممکن است محدوده مطالعه مهندسی ارزش بیش از یک کارکرد پایه باشد.
3-3-2-2- کارکردهای ثانویه
کارکردهایی هستند که کارکرد اصلی را پشتیبانی می¬کنند. این کارکردها نتیجه رویکرد طراحی و شیوه مورداستفاده در تحقق کارکرد است.
هدف از فاز تعریف و تحلیل کارکرد در مطالعه مهندسی ارزش در گام نخست درک یکسان، صحیح و کامل اعضای گروه مطالعه مهندسی ارزش، نسبت به اهداف پروژه است. دستیابی به این برداشت مشترک، گروه مطالعه مهندسی ارزش را در شناسایی زمینه¬های دارای بیشترین امکان بهبود راهنمایی می¬کند و از همین رو می¬توان آن را یکی از مهم ترین مؤلفه های موفقیت مطالعه مهندسی ارزش دانست.
3-3-2-3- مسائل و مشکلات در فاز تحلیل کارکرد
• عدم تعریف صحیح کارکردها
• به کارگیری نادرست نمودار تکنیک سیستم تحلیل کارکردی
• عدم تجزیه درست مسئله به مؤلفه های تشکیل¬دهنده آن
• عدم تخصیص صحیح هزینه¬ها به کارکردها
• عدم دسته¬بندی صحیح کارکردهای شناسایی شده
• بالا بودن تعداد کارکردها به دلیل پیچیده بودن پروژه
• عدم آشنایی کافی اعضای تیم از تحلیل کارکردها
• عدم ثبت صحیح کارکردها
• عدم تعریف صحیح شاخص ارزش کارکردها
• عدم مشارکت جمعی در بررسی عملکردها و اصلاح و بازنگری مجدد عملکردها
• استفاده نادرست ماتریس(عملکرد-هزینه) به خاطر نداشتن اطلاعات مناسب و کمبود تجربه و آموزش و مهارت تخصصی
3-3-3- فاز خلاقیت
ارائه و پیشنهاد تعداد زیادی گزینه برای تحقق کارکردهای انتخاب شده، هدف مرحله خلاقیت است. تلاش-های خلاقانه بدون محدودیت¬های ناشی از عادت¬ها، سنت¬ها، گرایش¬های منفی، محدودیت¬های فرضی و یا معیارهای از پیش تعیین¬شده انجام می¬شوند. در این مرحله نباید هیچ¬گونه قضاوت و یا بحثی بر

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد: مطالعه تطبیقی تاثیر جنسیت در قصاص و دیه

Author: 92