منابع و ماخذ پایان نامه دانشکده بهداشت

مایکروویو بسیار کمتر از تقطیر با آب، گزارش شد (Berka-Zougali et al., 2012).
شرایط بهینه برای استخراج سیس و ترانس بتا اسیمن از گیاهFerulago angulata با روش مایکروویو با قدرت تابش 600 و 650 وات و در مدت زمان 34 دقیقه گزارش شد. مقدار نهایی عملکرد در روش مایکروویو بیش از مقدار استخراج شده توسط تقطیر با آب به ترتیب 54/93% و 8/75% بود. به دلیل بازده بالای اسانس و ترکیبات شیمیایی، کیفیت بهتر اسانس و کاهش هزینهها از لحاظ صرفهجویی در انرژی و زمان استخراج، مایکروویو نسبت به روشهای دیگر برتر شناخته شد (et al., 2012 Asghari).
مزیدی و همکاران (2012) در تحقیقاتی بر روی گیاه Bunium persicum نشان دادند که تابش مایکروویو هیچ اثر سوئی بر فعالیت‌های آنتیاکسیدانی اسانس استخراج شده از گیاه ایجاد نکرد و اسانس به کمک مایکروویو در مدت 4 دقیقه استخراج شد، در حالیکه در تقطیر با آب در مدت زمان 38 دقیقه استخراج گردید. همچنین میزان بازده اسانس در روش مایکروویو نسبت به روش تقطیر با آب بیشتر بود.
اسانس گل، ساقه و برگ Astrodaucus orientalis به طور جداگانه با استفاده از روشهای مختلف، استخراج شد. ترکیبات فرار توسط GC/MS و GCمورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. درجه حرارت، زمان استخراج، توان مایکروویو و مدت زمان قرار گرفتن در معرض حرارت استخراج بهینه‌سازی شد. نتایج نشان داد، اجزای تشکیل‌دهنده اصلی اسانس گل، ساقه و برگ‌های جدا شده توسط مایکروویو دارای بیشترین درصد و بالاترین کیفیت بودند. همچنین اسانس حاصل از روش مایکروویو عملکرد بسیار خوبی در مقابل دو باکتری باسیلوس و اشرشیاکلی نشان داد (Torabbeigi et al., 2012).

3-1- مواد و وسایل مورد نیاز
– آب مقطر
– بالن 1 لیتری
– فویل آلومینیومی
– استون Merck
– n- هگزانMerck
– هیتر
– شعله
– شیشه پنیسیلین
– دستگاه کلونجر
– دستگاه مایکروویو (مایکروویو با مارک سامسونگ با شماره مدل ME3410w/ME3410)
– ترازوی دیجیتال (مارک Sartorius مدل CP 153)
– یخچال
– دستگاه GC (مارک Varian مدل CP-3800)
– دستگاه GC/MS (مارک Agilent Technologises مدل 7890A)
– سولفات سدیم بیآب
3-2- روش کار
3-2-1- جمعآوری گیاه بومادران
گیاه بومادران در تاریخ 10/4/91 از منطقه کوهستانی و ارتفاعات شهرستان طالقان، استان البرز به طول جغرافیایی?4/43 ?39 ?50 و عرض جغرافیایی ?4/22 ?07 ?36 و ارتفاع 2258 متر از سطح دریا جمعآوری شد.

3-2-2- خشککردن جهت اسانسگیری
پس از جمعآوری نمونهها از منطقه، به صورت جداگانه خشک کردن اندامهای مورد نظر (سرشاخههای گلدار) انجام شد. روش خشک کردن به این صورت بوده که پس از تمیز کردن گیاه و جدا کردن قسمتهای آسیبدیده، گیاه را به صورت کامل بر روی روزنامه تمیزی پهن کرده تا در مجاورت هوای آزاد و دور از نورخورشید خشک شود. جهت بهتر خشک کردن نمونهها لازم است تا زمانی که گیاه آب خود را از دست بدهد، ترجیحا هر روز روزنامهها تعویض گردد و پس از اینکه کاملا خشک شدند بستهبندی و جهت اسانسگیری آماده شوند.
3-2-3- تعیین درصد رطوبت گیاه
برای اندازهگیری رطوبت، گیاهان پس از خشک شدن (در سایه به مدت 120 ساعت در دمای 25 درجه سانتی‌گراد) در آون 70 درجه به مدت 24 ساعت قرار گرفتند. سپس با استفاده از اختلاف وزن نمونه، قبل از خشک کردن و پس از قرار دادن در آون، درصد رطوبت گیاهان خشک شده تعیین شد. این رطوبت نباید بیشتر از 10 درصد باشد.

3-3- استخراج به روش تقطیر با آب
اسانسگیری در آزمایشگاه شرکت داروسازی اسوه در تهران انجام گرفت.

شکل 3-1- دستگاه کلونجر

3-3-1- مشخصات دستگاه کلونجر
الف-دستگاه کلونجر از قسمتهای زیر تشکیل شده است:
– یک بالن ته گرد با دهانه کوتاه و با حجم 1000 میلیلیتر، قطر داخلی گردن آن 35/34-65/35 میلیمتر
– لوله عمودی به طول 260-210 میلیمتر و قطر داخلی 15-13 میلیمتر
– لوله خمیده به قطر داخلی 8-7 میلیمتر
– مبرد حبابدار به طول 155-145 میلیمتر و قطر داخلی 10-8 میلیمتر با انتهای بسته و قطر حبابها 15 میلیمتر [مبرد میبایست به وسیله یک رابط شیشهای (طول آن نباید کمتر از 34 میلی‌متر باشد و انتهای باریک آن دارای قطر خارجی 2/31-31 میلیمتر باشد) بر روی بالن سوار شود]
-چوبپنبه سوراخ شده و سوراخ به قطر داخلی 58/7- 42/7 میلیمتر (قسمت انتهای آن از چینی ساخته شده است که قطر دهانه خارجی آن باید 05/5-95/4 میلیمتر باشد)
– لولهای به قطر داخلی 8-7 میلیمتر و به طول 40-30 میلیمتر و زاویه 40-30 درجه
– لولهای به حجم یک میلیلیتر و طول 120-110 میلیمتر و همچنین مدرج تا 05/0 میلیلیتر
– حباب کروی شکل به حجم تقریبی 2 میلیلیتر
– شیر سه طرفه
ب) منبع گرمایی را میتوان از یک شعله معمولی و قابل کنترل و یا یک منبع گرمایی الکتریکی انتخاب نمود.
ج) پایه عمودی با گیره افقی (گیره و پایه) که با پنبه نسوز عایقبندی میباشد.

مطلب مشابه :  منابع و ماخذ پایان نامهبیشترین، لاین، امید، داری

3-3-2- روش کار
ابتدا 50 گرم از پودر خشک گیاه وزن شده و داخل بالن قرار گرفت، سپس 300 میلی‌لیتر آبمقطر اضافه و مخلوط به مدت 1 ساعت خیسانده شد. بعد با تنظیم میزان حرارت و سرعت عبور آب سرد از مبرد، تقطیر شروع گردید. مدت زمان اسانسگیری برای تمام تکرارها 5/2 ساعت بود (تا زمانی که بر میزان اسانس افزوده نشود). اسانس پس از سرد شدن دستگاه در ظرف شیشه پنیسیلین جمعآوری شد و درصد بازده اسانس محاسبه گردید. سپس توسط سولفاتسدیم بی‌آب آبگیری شده و در دمای 4 درجه سانتیگراد و دور از نور ذخیره شد تا مورد استفاده قرا
ر گیرد.

3-4- روش استخراج با دستگاه مایکروویو
استخراج اسانس در آزمایشگاه علوم زراعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان انجام گرفت.

شکل 3-2- دستگاه مایکروویو-کلونجر
3-4-1 مشخصات دستگاه مایکروویو
مایکروویو با مارک سامسونگ با شماره مدل ME3410w/ME3410 حجم اجاق: 2/1 فوت مکعب، کنترلها 10 سطح قدرت شامل یخزدایی، تایمر 99 دقیقه و 99 ثانیه، منبع قدرت 230V-50HZ، میزان قدرت مایکروویو: 1550 وات، قدرت خروجی: 1000 وات (IEC-705) جریان موتور: 2450 مگاهرتز، وزن: 5/15 کیلوگرم.
ابعاد خارجی: 523 (عرض) – 297 (ارتفاع) – 415 (عمق)
ابعاد اجاق: 368 (عرض) – 229 (ارتفاع) – 396 (عمق)
3-4-2- روش کار
در روش استخراج با مایکروویو، 50 گرم از گیاه مورد نظر در 300 میلیلیتر آبمقطر در دمای اتاق (25 درجه‌ سانتی‌گراد) به مدت 1 ساعت خیسانده شد، این مرحله برای ایجاد رطوبت اولیه در گیاه ضروری است، سپس آب اضافی تخلیه شد. مواد گیاهی مرطوب داخل فلاسک دستگاه کلونجر قرار گرفت. روش مایکروویو در توانهای مختلف (300، 500 و 700) وات در زمان 15 دقیقه در سه تکرار بهینه شد.
سپس اسانسگیری در بهترین توان در زمانهای مختلف (5، 10، 15، 20 و30) دقیقه انجام شد. اسانس پس از سرد شدن دستگاه در ظرف شیشه پنیسیلین توسط مقادیر بسیار کمی n- هگزان جمعآوری و توسط سولفاتسدیم بیآب، آبگیری شد و در دمای 4 درجه سانتیگراد، دور از نور تا زمان آنالیز نگهداری گردید. بازده اسانس با در نظر گرفتن درصد رطوبت محاسبه شد. تمام آزمایشات در سه تکرار انجام گردید.
اسانس گیاه مورد نظر پس از آمادهسازی، به دستگاه گازگروماتوگرافی متصل به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) تزریق شد تا نوع ترکیبات آن مشخص شود.
3-5- شناسایی ترکیبات شیمیایی موجود در اسانس بومادران
با تبدیل اجزای سازنده یک نمونه به یونهای گازی سریعالحرکت و تفکیک آنها براساس نسبتهای جرم به بار، یک طیف جرمی بدست آمد. یک طیف‌سنججرمی قادر به فراهم آوردن اطلاعات کیفی و کمی در مورد ترکیب اتمی و مولکولی مواد معدنی و آلی است. شناسایی ترکیبات اسانس بومادران توسط دستگاه کروماتوگرافیگازی با طیفسنج جرمی، واقع در دانشکده بهداشت دامغان انجام گرفت. در این بخش، اسانس بومادران تهیه شده به دو روش کلونجر و مایکروویو به میزان 1 میکرولیتر به دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنج جرمی، تزریق شد و با استفاده از زمان بازداری ترکیبات در طیف حاصل و شناسایی طیفها به کمک شاخص بازداری آنها و مقایسه آن با شاخص‌های موجود در کتب مرجع و با استفاده از طیفهای جرمی ترکیبات استاندارد و استفاده از اطلاعات موجود در کتابخانه کامپیوتری صورت گرفت. به این ترتیب ترکیبات شیمیایی موجود در هر نمونه اسانس، شناسایی شد و با رسم نمودارهای مربوط به مقادیر ترکیبات، براساس سطوح زیر پیک آنها، مقایسه انجام گرفت.

3-5-1- مشخصات کروماتوگرافی گازی با طیف سنججرمی56 (GC/ MS)
طیفنگارجرمی (MS) مورد استفاده با مارک Agilent Technologises مدل 7890A، با ستون BP-5 capillary به طول 30 متر، قطر 25/0 میلیمتر و ضخامت لایه 25/0 میکرومتر بود. ولتاژ یونیزاسیون 70 الکترونولت، روش یونیزاسیون EI و دمای منبع یونیزاسیون 220 درجه سانتیگراد بود. محدوده اسکن طیفها از 50 تا 550 نانومتر تنظیم شد. نرمافزار مورد استفاده Chemstation بود.

در هر کدام از آزمایشها، تیمارهای مورد بررسی در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار آزمون شدند. پس از جمع‌آوری داده‌ها، تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزار SAS انجام گرفت. مقایسه میانگین از طریق آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح احتمال 5% تعیین شد. همچنین برای رسم نمودار از نرم‌افزار Excel استفاده شد.

نتایج
4-1- بررسی توانهای مختلف مایکروویو بر بازده اسانس دو گونه بومادران
تجزیه واریانس توانهای مختلف در بازده اسانس به روش مایکروویو نشان داد که بین توان‌های مختلف در هر دو گونه A. santolina و A. millefolium اختلاف معنیداری در سطح احتمال 1% وجود دارد (جدول 4- 1). مقایسه میانگین‌ها نشان داد که در گونه A. millefolium بین تیمارهای 500 و 700 وات اختلاف معنیداری وجود ندارد و هر دو در یک دسته گروه‌بندی (a) شدند، ولی در گونه A. santolina هر یک از توان‌ها در گروه جداگانه قرار گرفتند. همچنین نتایج مشخص نمود که با افزایش توان مایکروویو میزان بازده اسانس در هر دو گونه افزایش یافت و بطورکلی گونه A. santolina بازده اسانس بالاتری نسبت به گونه دیگر داشت (جدول 4- 2).

مطلب مشابه :  مقاله با موضوعدینامیکی، مقدار خطا

جدول 4-1- تجزیه واریانس توان‌های مختلف، زمان 15 دقیقه به روش مایکروویو در دو گونه بومادران سفید و زرد
منابع تغییرات
درجه آزادی
(df)
بازده اسانس
Achillea santolina
بازده اسانس
Achillea millefolium
تیمار
2
**12/0
**07/0
خطا
4
00003/0
0013/0
ضریب تغییرات (CV%)
___
95/0
9/8
** : معنیدار در سطح 1%

جدول4 -2- مقایسه میانگین روش‌های مختلف اسانس‌گیری و توان‌های مختلف در روش مایکروویو در دو گونه بومادران سفید وزرد
روش‌های مختلف اسانس‌گیری
تیمار
(توان‌ها‌ی متفاوت)
بازده اسانس
Achillea millefolium
بازده اسانس
Achillea santolina
روش ماکروویو
300 وات
b 23/0
c 41/0

500 وات
a 46/0
b 63/0

700 وات
a 53/0
a 82/0
روش کلونجر

25/0
32/0

همچنین نتایج حاصل از مقایسه میانگین بازده اسانس در روش‌های مختلف اسانس‌گیری نشان داد که بازده اسانس استخراج شده به روش مایکروویو بسیار بالاتر از روش کلونجر میباشد (جدول 4- 2). همانطور که مشاهده می‌ش
ود میزان بازده اسانس در روش کلونجر تقریبا با بازده حداقل توان به روش ماکروویو برابری دارد، که تاییدکننده افزایش بازده اسانس به روش مایکروویو در توان‌های بالاتر می‌باشد (نمودار4-1).

نمودار 4-1- مقایسه بازده اسانس دو گونه بومادران باتوانهای مختلف مایکروویو و زمان یکسان(15 دقیقه)

4-2- بررسی زمانهای مختلف مایکروویو بر بازده اسانس دو گونه بومادران
تجزیه واریانس در توان 700 وات به روش مایکروویو مشخص نمود که زمان‌های مختلف اسانس‌گیری اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 1% بر میزان بازده اسانس در هر دو گونه بومادران دارند (جدول 4- 3). مقایسه میانگین در دو گونه نشان داد که به ترتیب دو زمان 5 و 10 دقیقه و 20 و 30 دقیقه تفاوت معنی‌داری نداشته و در یک گروه‌بندی قرار دارند، ولی مابین این دو دسته زمان‌بندی اختلاف وجود دارد. این در حالی است که افزایش زمان تا 20 دقیقه بازده اسانس را در دو گونه افزایش داد، اما با افزایش زمان تا 30 دقیقه، اختلاف معنیداری مشاهده نشد. همچنین بطورکلی بازده اسانس در زمان‌های مختلف و توان 700 وات در گونه A. santolina بالاتر از گونه دیگر بود(نمودار 4-2) (جدول 4- 4).

جدول 4-3- تجزیه واریانس بازده اسانس در زمان‌های مختلف، توان 700 وات به روش مایکروویو در دو گونه بومادران سفید و زرد
منابع تغییرات
درجه آزادی
(df)
بازده اسانس
Achillea santolina
بازده اسانس
Achillea millefolium
تیمار
3
**65/0
**19/0
خطا
2
0006/0
0009/0
ضریب تغییرات (CV%)
___
3/3
6/6
** : معنیدار در سطح 1%

جدول 4-4- مقایسه میانگین بازده اسانس در زمان‌های مختلف، توان 700 وات به روش مایکروویو در دو گونه بومادران سفید و زرد
تیمار
(زمان‌ها‌ی متفاوت)
بازده اسانس
Achillea mellifolium
بازده اسانس
Achillea santolina
5 دقیقه
b 28/0
b 63/0
10 دقیقه
___
b 66/0
20 دقیقه
30 دقیقه
__
a 64/0
a 91/0
a88/0

نمودار 4-2- مقایسه بازده اسانس دو گونه بومادران بازمانهای مختلف در قدرت یکسان (700 وات)

4-3- بررسی ترکیبات شیمیایی شناسایی شده با دو روش کلونجر و مایکروویو در گونه Achillea santolina توسط دستگاه GC/MS
به منظور شناسایی ترکیبات شیمیایی اسانس حاصل از دو روش اسانس‌گیری کلونجر و ماکرووویو در دو گونه بومادران Achillea santolina و Achillea mellifolium از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی استفاده شد. ترکیبات شیمیایی براساس زمان بازداری ترکیبات در طیف حاصل، شناسایی طیفها به کمک شاخص‌های موجود در کتب مرجع و همچنین طیفهای جرمی ترکیبات استاندارد و استفاده از اطلاعات موجود در کتابخانه کامپیوتری دستگاه مذکور شناسایی و مقایسه شدند. همانطور که در جدول 4- 5 و نمودار 4- 3 مشاهده می‌شود در گونه Achillea santolina نسبت مقدار ترکیبات اکسیژنداری مثل 1، 8- سینئول، کریسانتنون، کامفور، برونئول، آلفاترپینئول و هیدروکربنهای منوترپنی مثل پارازایلن، آلفاپینن، 1، 8 سینئول، پارامنتاتریئن، کریسانتنون، کامفور، برنئول، گاماترپینن، آلفاترپینئول در روش ماکروویو بالاتر از روش کلونجر بود. اما ترکیب جرماسرن دی در روش مایکروویو کاهش

Author: mitra2--javid

دیدگاهتان را بنویسید