پایان نامه ارشد با موضوع بررسی تطبیقی تاثیر جنسیت در قصاص و دیه

 دانلود متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه تطبیقی تاثیر جنسیت در قصاص و دیه در فقه امامیه و  حقوق کیفری ایران

در رابطه با ماده 489 قانون مجازات اسلامی « هر گاه زنی جنین خود را سقط کند دیه ان در هر مرحله ای که باشد را باید بپردازد و خود از آن دیه سهمی نمی برد .»

نکته ای که شایان ذکر است این که اگر جنین روح دمیده باشد و عمداً کشته شود ،مستوجب قصاص است و تنها پدر و جد پدری از این حکم استثناء شده اند  بنا بر این عبارت ماده 489 که آورده است (که در هر مرحله ای باشد )قابل اعمال برای چنین جنینی نیست بلکه مراحل قبل را شامل می شود .

گفتار دوم : تأثیر جنسیت مقتول

  قتل زن توسط مرد :

 مطابق نظر اکثر فقـهاي امامـيه در صورتي که مردي زني را عمداً به قتل برساند، وليّ­دم زن مي‌تواند مرد را قصاص کند به شرط آنکه نصف ديه مرد را به وي بدهد. پرداخت نصف ديه، شرط استيفاي حق قصاص براي اولياء دم زن است و مادام که ايشان نصف ديه را نپردازند، حق استيفاي قصاص ندارند، در نتيجه پرداخت بايد قبل از قصاص صورت گيرد. ماده 209 ق.م.ا. مقرر مي‌دارد:

«هرگاه مرد مسلماني عمداً زن مسلماني را بکشد محکوم به قصاص است، ليکن بايد وليّ زن قبل از قصاص قاتل، نصف ديه مرد را به او بپردازد». اين حکم شرعي که در قالب ماده فوق منعکس شده، در عمل دو مشکل را ايجاد مي‌‌کند:

اول، اگر وليّ­دم زن، حاضر به عفو مرد قاتل نبوده و خواهان قصاص وي باشد، تا زمان اجراي قصاص، مرد قاتل زنداني مي‌شود و گاه زنداني شدن مرد مدت زمان طولاني صورت مي‌گيرد؛ چرا که اولياء دم زن پس از مدت طولاني تمکن مالي از پرداخت فاضل ديه را پيدا مي‌کنند. طبيعتاً در اين مدت قاتل زنداني مي‌شود، زيرا آزادي قاتل ممکن است، منجر به فرار وي شود. مشکل اين است که زنداني کردن قاتل علاوه بر هزينه‌هاي فراواني براي دولت، مجازات مضاعفي است که ادله شرعي آن را نفي مي‌کند، زيرا مطابق قاعده فقهي: «لايجني الجاني علي اکثر من نفسه» [1]. جنايت کار را به بيش از جانش نمي‌توان مجازات نمود؛ در نتيجه مرد قاتل که بايد قصاص شود، علاوه بر قصاص، زنداني شده و زنداني شدن وي  خلاف قاعده فوق مي­باشد. – عبارت «لايجني الجاني علي اکثر من نفسه» و مشابه آن در رواياتي آمده که پيرامون قتل مرد توسط زن است در اين روايات مقرر داشته که اگر زني، مردي را عمداً بکشد، وليّ­دم مرد نمي‌تواند هم زن را قصاص کند و هم از او نصف ديه اخذ نمايد؛ چرا که اخذ ديه مجازاتي علاوه بر قصاص نفس است و جاني بيش از جانش مجازات نمي‌شود. اين عبارت چون در مقام تعليل براي عدم اخذ ديه است، از باب «العلة­تعمّم» مي‌تواند علّت براي امور ديگر قرار گيرد. مثلاً مي‌‌توان حرمت «مثله قاتل» و نيز «حرمت زنداني کردن قاتلي» را که قرار است، قصاص شود؛ به اين عبارت مستند نمود. در يک جمله اين عبارت، يک قاعده فقهي است[2]  .عمده دليلي که فقهاي شيعه به استناد آن معتقدند قصاص مرد در مقابل زن منوط به پرداخت فاضل ديه است، روايات مي­باشد؛ گرچه گاه به قرآن و اجماع نيز استناد نموده‌اند. روايات متعدد صحيح­السند و تام­الدلاله‌اي وجود دارد که قصاص مرد را  مشروط به پرداخت نصف ديه از سوي اولياء دم زن مي­داند[3]  .

برخي معتـقدند حکومت براي کـمک به اولياي دم زن، با پرداخت فاضل ديه از بيت­المال زمينه اجراي قصاص را فراهم نمايد..

اين مسئله در کتب فقهي مطرح نشده، بلکه تنها در استفتائاتي که در سال­هاي اخير از مراجع اين موضوع ديده مي­شود. برخي از اين استفتائات بيان مي­گردد:

– «در موارد پرداخت فاضل ديه، چنانچه اولياي دم عليرغم اصرار بر قصاص، قدرت پرداخت فاضل ديه را نداشته باشند و از طرفي به طور عادي نيز اميدي به تمکن آنان در آينده نباشد بفرماييد: الف) آيا در اين گونه موارد قصاص به طور قهري به ديه تبديل مي‌شود؟ ب) چنانچه پاسخ منفي است، در شرايطي که عدم قصاص يا تأخير آن به مصلحت نباشد و چه بسا عوارض سياسي و اجتماعي شديدي دربرداشته باشد، آيا مي‌توان فاضل ديه را از بيت‌المال پرداخت و حکم قصاص را اجرا نمود؟» [4] در پاسخ برخي مراجع که مخالف پرداخت فاضل ديه از بيت­المال هستند؛ ذيلاً بيان مي­شود:

– آيت­الله بهجت: «الف) در فرض سؤال حق ندارند قصاص کنند و ديه در صورتي ثابت مي‌شود که قاتل قبول کند و اولياء هم بپذيرند. ب) تا فاضل ديه پرداخت نشود، حق قصاص نيست تا عدم آن مصلحت نباشد»[5]

سوالات یا اهداف پایان نامه :

هدف از تحقیق:

هدف از انتخاب موضوع تحت عنوان بررسی تطبیقی تاثیر جنسیت در میزان دیه و قصاص در فقه شیعه و حقوق کیفری ایران یافتن پاسخ پرسشهایی در این زمینه در جامعه با توجه به اهمیت حضور و زیبندگی خلقت بشری چه مرد و چه زن و تاکید قران کریم مبنی بر عدم تبعیض آفرینش آنان با توجه به اینکه ملاک برتری و فضیلت هر یک در تقوای الهی است،لیکن چرا در نظام فقهی و به تبع ان در نظام حقوقی ایران تفاوتهایی از جهات برخورداری از جایگاه دیه و قصاص محسوس می باشد . لذا با طرح پرسشهایی در این زمینه و یافتن پاسخهایی موجه با رعایت انصاف و پرهیز از پیش داوری آنچه را که فقهاو منابع منتسب بدانان پرداخته اند،جمع آوری و در این پایان نامه و تحقیق گرد آوری شده تا شاید مفید فایده گردد و امید است فعالیت آیندگان به تکامل قصور این تحقیق مدد بخشند که موجب امتنان خواهد بود.

د ) پرسشهای تحقیق:

1-آیا حکمتهای معرفی شده در مقام توجیه تفاوتهای زن و مرد در دیه و قصاص قابل دفاع می باشد؟

2-آیا حکم به تصنیف دیه زن نسبت به مرد از احکام تعبدی و لایتغیر است یا اینکه با توجه به مقتضیات زمان می توان احکام دیگری صادر نمود؟

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :مطالعه تطبیقی تاثیر جنسیت در قصاص و دیه در فقه امامیه و  حقوق کیفری ایران   با فرمت ورد

مطلب مشابه :  می‌کنم، کارم، آن‌ها، کارکنان، ، می‌نمایم

Author: 92