ویژگی بزه‌های رایانهای

          فضای سایبر، محیط جدیدی را برای فعالیت بزهکارانۀ افراد فراهم آورده است. این محیط با ویژگی‌هایی که دارد، بزه‌های رایانه‌ای را همراه با مزایای دیگر خود به همراه داشته است. با آشنایی در خصوص چگونگی ارتکاب و مشخصه‌های بزه‌های رایانه‌ای، می‌توان به روش‌های پیشگیری و مقابله با بزه‌های مذکور و جلوگیری از بزه‌دیدگی دوبارۀ افراد پی برد. بنابراین در ذیل به عمده‌ترین مشخصه‌های بارز بزه‌های رایانه‌ای و مطلوبیت آن‌ها برای بزهکاران از جمله تروریست‌های سایبری اشاره می‌گردد.

1-7-2-1-1-1- صرفه جویی در وقت و قابلیت تکرار فراوان

          با گسترش تکنولوژی و فراگیر بودن دانش رایانه در سرتاسر جهان، دسترسی مردم به سیستم‌های رایانه‌ای در سال‌های اخیر چندین برابر شده است. همین خصیصۀ فراگیر بودن، باعث شده اغلب نیازهای روزمره با استفاده از فضای مجازی برطرف گردد. کسانی که قصد ارتکاب اعمالی را دارند که ضد هنجارهای جامعه و قانون هستند، از طریق دنیای مجازی سریع‌تر و مطمئن‌تر به اهداف خود می‌رسند؛ به عنوان مثال با استفاده از چند کد دستوری، می‌توان از حساب بانکی یک شخص وجهی را به حساب بانکی دیگر انتقال داد. اما اگر دنیای مجازی را با دنیای عینی مقایسه کنیم چه بسا عمل مذکور غیرقابل ارتکاب یا با گذشت زمان طولانی انجام می‌پذیرد. همین آسودگی و صرف زمان کمتر باعث تشویق جنایتکاران به ادامه و تکرار عمل مجرمانۀ خود می‌شود (جلالی فراهانی، 1385 الف: 92).

1-7-2-1-1-2- عدم آگاهی قربانیان از بزه‌دیدگی

          در اکثر موارد، بزه‌دیدگان جرایم رایانه‌ای از وضعیت خود که به عنوان مثال در اثر حملات سایبری سیستم رایانه به ویروس آلوده شده باشند یا در جایی که هکرها در سیستم نفوذ کرده باشند آگاه نیستند. این مسئله در ارتباط سازمان‌ها و شرکت‌ها به مراتب شدیدتر است زیرا کمتر از سیستم‌های تشخیص نفوذ استفاده می‌کنند (باستانی، 1390: 35).

1-7-2-1-1-3- سهولت در از بین بردن آثار وقوع جرم و بالا بودن رقم سیاه بزهکاری

          کسانی که در این حوزه‌ها مرتکب جرم می‌شوند؛ دارای تخصص بالاتری بوده و از دانش کافی برخوردارند؛ لذا هنگام ارتکاب اعمال مجرمانه سعی و اقدام به حذف رد پاهای خود در محیط سایبری می‌کنند. هرچند با تکیه بر بعضی فناوری‌های نوین می‌توان اطلاعات را دوباره به دست آورد اما همین مهارت آن‌ها باعث وقفه در عملیات‌های بازرسی و پیگیری تیم‌های متخصص می‌شود. نکتۀ دیگری که در این جرایم از اهمیت بالایی برخوردار است، حیثیت و وجهه‌ای است که افراد یا شرکت‌های معتبر و بانک‌ها با آن روبرو هستند که در اکثر جرایم به دلیل حفظ موقعیت و جلوگیری از تشویش اذهان مشتریان خود، اقدام به گزارش این گونه جرایم نمی‌کنند که همین دلیل منجر به بالا رفتن رقم سیاه جرایم و عدم وجود آمارهای جنایی دقیق و در نهایت عدم برخورد مناسب از لحاظ قضایی با این گونه از بزهکاران باشیم (خداقلی، 1383: 35).

1-7-2-1-1-4- فراملی بودن و عدم نیاز به محل ارتکاب مشخص

          جرم رایانه‌ای شكل تازه‌ای از جرم‌های فراملی است و محدودۀ بالقوۀ آن به همان گستردگی سیستم‌های ارتباطی بین‌المللی وسیع‌تر می‌شود. شبکۀ اینترنت و به طور کلی فضای مجازی این امکان را به مجرمان می‌دهد که در هر کجا از دنیا که باشند و در هر زمان با استفاده از شبکۀ یکپارچۀ اینترنت به اهداف شوم خود برسند. به عنوان مثال در جرایم امنیتی و تروریستی که مجرمان در صدد انعکاس هرچه بیشتر اقدامات خود هستند، فضای مجازی، محیط مطلوبی برای این گونه اقدامات است؛ زیرا که هر اختلالی در آن به خوبی انعکاس جهانی داشته و به راحتی اعتبار یک کشور یا مجموعۀ خاصی را لکّه‌دار می‌کند (رضوی، 1386: 123).

1-7-2-1-1-5- تنوع مرتکبان و گستردگی حجم خسارات حاصله

          امروزه با همه‌گیر شدن اینترنت، این فرصت برای همه افراد جامعه وجود دارد که با کمترین صرف وقت و با استفاده از نرم افزارهای آموزشی قابل دسترس، انواع شیوه‌های نفوذ در سیستم‌ها را آموزش ببینند. بنابراین نمی‌توان گفت که در جامعۀ امروزی، استفاده از فضای مجازی و به تبعیت آن، بزهکاران این حوزه افراد خاصی هستند. نکتۀ دیگر این است که با توجه به گسترش دولت الکترونیک در سال‌های اخیر در ایران و کشورهای جهان، ارتکاب جرم با استفاده از رایانه خسارات سنگینی را به حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، فرهنگی و… تحمیل می‌کند (وارن و هاجینسون، 1382: 21).

 1-7-2-1-1-6- دارای حیثیت عمومی و خصوصی بودن

          جرایم رایانه‌ای دارای هر دو خصیصۀ عمومی و خصوصی بودن هستند؛ به این صورت که از یک طرف در رابطه با دولت و فضای عمومی جامعه و از طرف دیگر به اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی خسارت مادی و معنوی وارد می‌کنند.

1-7-2-1-1-7- دشوار بودن تعیین صلاحیت کیفری

          یکی از چالش‌برانگیزترین مشکلات در حوزۀ جرایم رایانه‌ای، به خصوص در جرایمی که دارای خصیصه و منشأ فراملی هستند، تعیین صلاحیت محاکم و دولت‌هایی است که یا جرم در خاک آن کشور اتفاق افتاده یا این که نتیجۀ جرم در کشور مزبور واقع شده است. جرایم سایبری با توجه به این که در سرتاسر جهان قابلیت ارتکاب را دارا هستند، منجر به بروز مشکلاتی نظیر تعارض در صلاحیت محاکم می شود. (رضوی، 1386: 125).

1-7-2-2- بزهکاری سایبری

          به دنبال گسترش فضای سایبر در زندگی و فعالیت‌های روزمره، بزهکاران نیز به تدریج حوزۀ فعالیت خود را از دنیای فیزیکی به دنیای مجازی انتقال داده‌اند. این امر به دنبال ویژگی‌های منحصر به فرد فضای مجازی از قبیل ناشناس بودن کاربران، هزینۀ کم و سرعت در پردازش و انجام امور مردم، عدم وجود ایست های بازرسی فیزیکی و غیره… اتفاق افتاده است. در تعریف بزهکاری سایبری، می‌توان به تعریفی پرداخت که عناصر آن قانون محور باشد. به عبارتی دیگر، بزهکاری سایبری عبارت است از: هرگونه فعل یا ترک فعل غیرمجاز در محیط سایبر که قانون‌گذار آن را غیرمجاز دانسته و برای آن مجازات تعیین نموده است. با توجه به مطالعات انجام شده، بیشترین مرتکبان جرایم اینترنتی و به طور کلی حوزۀ فضای سایبر، مرد هستند و درصد کمی از زنان به این جرایم رو می‌آورند. در کشورمان نیز با توجه به گسترش روزافزون علاقه‌مندی و استفاده از اینترنت، آمار جرایم در چهار سال اخیر با افزایش خیره‌کننده‌ای مواجه بوده است. با استناد به آمارهای ناجا بیشترین جرایم رایانه‌ای در کشورمان عبارت‌اند از:

  1. «دسترسی غیرمجاز به داده‌ها و سیستم‌های رایانه‌ای 33 درصد؛
  2. هتک حیثیت افراد و نشر اکاذیب 30 درصد؛
  3. کلاهبرداری‌های اینترنتی 16 درصد؛
  4. تخریب و اختلال در داده‌ها 6 درصد؛
  5. تکثیر غیرمجاز نرم افزارهای رایانه‌ای 5 درصد». (مجیدی، 1390: 12)

همچنین بر اساس آمار مرکز مبارزه با جرایم اینترنتی ناجا، بیشترین بزه‌دیدگان جرایم سایبری در ایران، اشخاص حقیقی هستند؛ یعنی 85 درصد از پرونده‌های تشکیل شده و اشخاص حقوقی، 15 درصد از این پرونده‌ها را تشکیل می‌دهند http://clicknews.ir/int_docs/?docID=34, retrieved) at:3/9/1391)

          با توجه به مطالب فوق، فضای مجازی این قابلیت را برای کاربران فراهم می‌کند که به صورت ناشناس در دنیای مجازی به فعالیت بپردازند و با سوءاستفاده از عدم وجود کنترل و محدودیت کافی در دسترسی به منابع، دست به اقدامات فریبکارانه و خرابکارانه علیه داده‌های رایانه‌ای و در نتیجه منافع اشخاص دست بزنند. بزهکاران سعی می‌کنند با استفاده از تبلیغات و جمع‌آوری پول و پول شویی، به جذب و آموزش اعضاء و تأمین منابع مالی اقدام نمایند. عواملی نظیر سهولت در دسترسی، جریان سریع اطلاعات، ریسک کمتر در انجام عملیات‌های مجرمانه، تبادل سریع اطلاعات با حداقل هزینه، فقدان مقررات و سانسور و یا عدم وجود دیگر اشکال کنترل دولت، زمینه را برای بزهکاری سایبری و موجب کشیده شدن بزهکاران به این حوزه می‌شود. مطلوبیت‌های فوق برای دسته‌ای خاص از بزهکاران، یعنی تروریست‌ها که به دنبال شیوه‌های نوین برای رسیدن به اهداف خود هستند، جذاب‌تر نمود پیدا می‌کند. دارا بودن مخاطبان زیاد در فضای مجازی، تعامل، توسعۀ ارزان و حضور گسترده در وب، محیط‌های چند رسانه‌ای (توانایی ترکیب متن، گرافیک، صدا و ویدئو، دانلود فیلم، آهنگ، کتاب، پوستر و غیره…)، نمونه‌ای از جذاب‌ترین آماج برای رسیدن به اهداف بزهکاران هستند.

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی نمایندگان و کارکنان دیپلماتیک

برای دیدن جزییات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه

متن کامل