فصل نخست: مفاهیم مقدماتی

ما در آغازین فصل،ابتدا می خواهیم مفاهیم و تعاریف کلی از مفاهیم و متغیرهای این پژوهش به دست بدهیم تا تصویری کلی از پژوهش مورد نظر داشته باشیم.

مبحث اول: باورهای دینی

در این مبحث می خواهیم بدانیم دین چیست؟چند نوع دین در دنیا وجود دارد و این دین ها چگونه اند؟مختصات آنان چیست؟ادیان چه مفاهیمی را در بر می گیرند.باور چیست و چه چیز را اعتقاد می گویند.باورهای دینی شامل کدام از دسته از پذیرش های قلبی و ذهنی انسان می گردد.باورها از کجا شکل می گیرند؟منابع عاطفی و شناختی آنان چگونه است؟

 

گفتار اول: دین

دین در لغت در معنای آیین،کیش،راه،روش آمده است.[1]در زبان انگلیسی کلمه religion”” معادل دین است.عده ای از محققان دین را به معنای یک نوع قدرت فرابشری و ماورائی می دانند که با داشتن برنامه از آدمی می خواهد که با انجام آن از نتیجه های شوم در امان باشد.بعضی دیگر دین را  به احساس و ادراک در کسانی می دانند که چنین قدرتی را درک و مشاهده می کنند.در آغاز دین به مفهوم پارسایی و تقدیس بود.ولی در طول قرن ها دین دستخوش معانی گوناگون شد و هریک از طریقه های دینی به نظامی خاص تبدیل شد.ولی “religio” دلالت داشت بر:«آنچه آدمی انجام می دهد،یا آنچه عمیقاٌ احساس می کند،یا آنچه بر اراده او تاثیر می گذارد،یا او را به اطاعت می خواند یا به عذاب تهدید می کند،یا وعده پاداش می دهد،یا به اجتماع خود پایبند می کند.»[2]در تعریفی کلی دین: مجموعه ای از عقاید و مقرراتی است که به همه شئون زندگی بشر توجه دارد.هم ساحت بینشی و معنوی او را مد نظر قرار می دهد و هم اصول گرایشی و اخلاق او را مد نظر دارد و برای تمام این شئون نیز برنامه دارد.به عبارت دیگر دین را می توان مجموعه ای از اصول و قوانین و مقرراتی برشمرد که برای اداره فرد و اجتماعی که در آن زندگی می کند و پرورش انسانها از طریق وحی و عقل می پردازد.[3] دین به معنای عام شامل هر کیش و آیینی است که انسان را به نحوی با عالم غیب و ملکوت پیوند می دهد و او را به پرستش وا می دارد.[4] در تعریف دیگر از آن را مجموعه ای از ارزشها بیان می کنند که خداوند در قالب کتب آسمانی به آنان نازل کرده است.آموزه های دینی همان قواعد اخلاقی و عقلانی می باشند که انسان با تفکر و تأمل و رجوع به فطرت خود نیز می تواند آنها را بدست آورد ولی خداوند به آنان لطف کرده و از طریق وحی برای آنان بیان کرده است.انسان دیندار انسانی است که در قول و فعل به باورهای دینی اعتقاد دارد و به آن عمل می کند.[5] این تعریف شاید تعریف خوبی باشد چون هم در گفتار و هم در رفتار نمود پیدا می کند اما در برگیرنده جنبه های مختلف دین نیست.اصولا تعاریف زیادی از دین شده اما آنچه که به طور کامل  بیان کننده معنی دین باشد هنوز تعریف نشده است.از نظر “تاکس مولر” دین شناس آلمانی:«دین جهد و کوششی است برای درک چیزی که قابل ادراک نیست و بیان آنچه غیر قابل تقریر است.»[6] امروزه با انبوهی از ادیان و فرق و نحله های مختلف روبرو هستیم که برای توضیح آن بسیار وقت و فضا می خواهیم.اما به طور کلی دین را به چند دسته تقسیم می کنند:

 دین های وحیانی(ادیان توحیدی):دین اسلام،مسیحیت،یهود

 دین های فرارونده: زردشتی،آیین سیخ ها

دین های چند ایزدی: هندویی،آنی میسم،دین های باستانی

 دین های فلسفی: آیین بودایی،آیین کنفسیوسی،تائویی

 ادیان وحیانی: که همه آنها به حضرت ابراهیم(ع)رئیس طایفه سامی باز می گردد که پدر دینداران لقب گرفته است.منبع هر سه این ادیان وحیانی است و همه آنها دارای کتاب و آموزه های مشخص برای پیروانشان هستند.(در اینجا ما فقط به ادیان توحیدی توضیح مختصری می دهیم البته در منابع مختلف به تفصیل به آنها پرداخته شده است.)

اسلام: پیامبر گرامی اسلام آن یگانه در اخلاق،امانتدار ترین بر روی زمین،محمد امین(ص)و رحمت برای عالمیان در غار حراء در سن چهل سالگی از میان قوم عرب در شبه جزیره عربستان(حجاز)با آیاتی که از جانب جبرئیل بر او نازل گشت به پیامبری مبعوث شد.که بخوان،بخوان به نام پروردگارت که تو را آفرید.کتاب مسلمانان قرآن تنها کتابی است که نه چیزی به آن میتوان افزود و نه چیزی می توان از آن کاست.کلمه اسلام به معنای فرمانبرداری است.احکام و دستورات اسلامی در قالب دوبخش عبادات و معاملات قابل تفکیک است.دستورات اخلاقی قواعد حقوقی،باور به معاد دعوت به توحید و عدالت،پرهیزکاری،دوری از گناهان مانند زنا،سرقت،قتل،سرقت و دیگر احکام از زمره تعالیم اسلامی است.اسلام نیز به مذهب عمده شیعه و سنی تقسیم شده است[7] .

مسیحیت: خداوند او را از مادری به نام مریم که از زنان پاک برتر و برگزیده خداوند بود و هرگز مرد بیگانه ای او را لمس نکرده در بیت لحم بوجود آورد.در حالی که نوزاد بود سخن می گفت و از معجزاتش زنده کردن مردگان بود.پیامبر مهربانی و عطوفت عیسی مسیح(ع)که کتابش انجیل است.دستورهای اخلاقی،باور به معاد،دعوت به مهربانی و عشق ورزیدن،چشم پوشی از گناه دیگران،دوری گزیدن از گناهان مانند زنا،قتل،سرقت و دیگر گناهان و همینطور دعوت به توحید از آموزه های این دین است.مسیحیت به دسته های مختلفی تقسیم شد که مهمترین شاخه های آن کاتولیک و پروتستان است.[8]

دین یهود: پیامبر آنها موسی(ع) گفت که من از دور آتشی می بینم[9] و خداوند در 1250 پیش از میلاد بر فراز کوه طور بر موسی پدیدار گشت و احکام دین یهود را برای او بیان نمود.کتاب دین یهود تورات است و به قسمتهای عهد عتیق و عهد جدید تقسیم می شود.آموزه های این دین در لوح ها و کتاب های گوناگون آمده است که مهمترین “آنها الواح ده گانه” است که به ده فرمان نیز مشهور شده است.دستورات اخلاقی،آداب و احکامی مانند حرمت قتل دیگران،دوری از گناهان مانند زنا،عدم شهادت دروغ،عدم طمع ورزی نسبت به مال و ناموس دیگری،احترام به والدین،عدم سرقت دعوت به توحید و خداپرستی و…از آموزه های این دین است. ارتدوکس،حسیدی ها،کارائیت ها،سامریان،و در دوقرن اخیر صهیونیست ها از شاخه های آن است.[10]

خرید و دانلود متن کامل پایان نامه فوق در این لینک

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی سیر تحول تاریخی در مخاصمات مسلحانه دریایی