4 عوامل مؤثر بر خوش حالی

عوامل زیادی بر خوش حالی و شادمانی افراد تأثیردارند که در زیر به بعضی از این عوامل اشاره می‌شه.

1-شخصیت

تحقیقات جور واجور نشون می دهدکه جنبه های شخصیتی افراد بر شادمانی اونا اثر زیادی داره. به نظر بعضی از کارشناسان، دو بعد شخصیت آدم در تعیین اندازه خوش حالی از اهمیت بیشتری دارن. همونطور که ذکر شدآیزنک یکی از این دو بعد رو برونگرایی و آرامش و دیگری رو درونگرایی و عصبانیت نامید. اون عقیده داره که بیشتر مردم شخصیتی تک بعدی و افراطی ندارن، یعنی فرد طبیعی کسیه که نه به طور کاملً درونگراست و نه به طور کاملً برونگرا؛ نه عصبانی و خشنه و نه به طور کامل ًآروم و خونسرد. با این حال، شخصیت خیلی از افراد تو یه بعد نسبت به بعد دیگه پیشرفته تره و به خاطر این بعضی رو برونگرا و بعضی رو درونگرا می گیم (ابراهیمی، 1392).

آرامش

واینر[1](1984) عقیده داره که خوش حالی دست کم دارای سه جزءه که عبارتنداز: عاطفه مثبت، عاطفه منفی و متغیرهایی مثل رضایت از زندگی. عاطفه مثبت دارای رابطه قوی بابرونگرایی و عاطفه منفی با روان ناراحتی رابطه داره. رابطه شادی با برونگرایی اونقدر مسلم و قویه که بعضی از صاحبنظران تعریف شادی رو بدون در نظر گرفتن برونگرایی درست نمی دونن و تعریف خود از شادی رو اینطور میگن: «شادی چیزیه به نام برونگرایی ثابت[2] ». بعضی ازصاحبنظران رابطه برونگرایی و خوش حالی رو با ارائه فرضیه وجود ژن خوش حالی توضیح میدن (به نقل از میرشاه جعفری،1381).

2- عزت نفس

عزت نفس نیزیکی از عواملیه که بر اندازه خوش حالی افراد اثر زیادی داره. وارت [3] (2001) عزت نفس رو اساسی ترین عامل شادمانی می دونه و ویلسون[4](1967) گزارش کرده که عزت نفس یکی از مهمترین پیش بینی کننده های شادیه. اهمیّت عزت نفس در ایجاد خوش حالی به حدّیه که از صاحبنظران و محققان روان شناسی شادی، مثل آرگیل(2001) اون رو جزء جدانشدنی خوش حالی می دونن.

3- اعتقادات مذهبی

یکی از عوامل مؤثر در ایجاد خوش حالی، ایمون مذهبیه. از اونجا که فرد با ایمون دارای ارتباطات واعتقادات  معنویه، کمتر احساس رهاشدگی، پوچی و تنهایی می کنه.

مایرز (2000) عقیده داره ایمون مذهبی اثر زیادی بر اندازه شادی داره.ایمون مورد نظر مایرز ایمانیه که ساپورت اجتماعی، هدفمندی، احساس قبول کرده شدن و امیدواری رو واسه فرد به ارمغان میاره. از نظر گریلی[5]  (1975) فعالیتای مذهبی دارای کارکردهایی هستن که آخر سرً موجب افزایش خوش حالی فرد می شه.

هیلز و آرگیل (1998) در گفتن این کارکردها به مواردی مثل احساس اتصال با معبودی بسیار قدرتمندو مقدس، عشق، برابری و احساس درجمع بودن اشاره می کنن.

کالدور[6] (1994) عقیده داره که افراد مذهبی نزدیکترین دوستای خود رو از بین افراد مذهبی انتخاب می کنن و علاوه برداشتن احساس نزدیکی به خدا، نسبت به مردم دید مثبتی دارن که همه این عوامل بر خوش حالی اونا اضافه می کنه.

4- سرمایه اجتماعی

یکی ازمفاهیمی که درسالای اخیرواردحوزه علوم اجتماعی واقتصادی شده، معنی «سرمایه اجتماعی[7]» است. ریچاردز[8] (2000) سرمایه اجتماعی یا اتحاد اجتماعی رو چگونگی شبکه روابط اجتماعی، دوستیا، احساس کنترل شخصی و اعتماد اجتماعی می­دونه. به نظر اون سرمایه اجتماعی بیشتر از سرمایه انسانی(سطح تحصیلات، درآمد، موقعیت اجتماعی فرد و…) برمیزان شادمانی مردم اثر میذاره (به نقل از میرشاه جعفری،1381).

مطلب مشابه :  پایان نامه بررسی مواضع و محدودیت های موجود در راه امکان تحقق حقوق اقصادی ،اجتماعی و فرهنگی

پوتنام [9] و همکاران در تحقیقی که با همکاری دانشگاه هاروارد و مرکز بشر دوستی دانشگاه ایندیانا انجام دادن، به این نتیجه رسیدن آدمایی که از نظر روابط اجتماعی مهارت بیشتر دارن و بهتر می تونن با مردم رابطه برقرار کنن، نسبت به آدمایی که از نظر مالی غنی­تر، ولی روابط اجتماعی مطلوبی ندارن، خوشحال تر هستن. اونا فکر می کنند که سرمایه اجتماعی، یه پیش بینی کننده قوی واسه تعیین اندازه شادمانی افراد و کیفیت زندگی در اجتماعه، بنابر این واسه افزایش سطح شادمانی مردم سرمایه گذاری در سرمایه اجتماعی بسیار ارزشمندتر از سرمایه گذاریای اقتصادیه (هوپکه[10]، 2001).

  • فعالیتای اوقات فراغت

فعالیتای اوقات فراغت منبع بسیارخوبی واسه ایجاد شادمانی هستن. شادی آفرینی فعالیتای اوقات فراغت رو با به کار گیری دو تئوری میشه توضیح داد. تئوری اول مربوط به انتخابگر بودن انسانه. از اونجا که فعالیتای اوقات فراغت، فعالیتایی هستن که فرد با در نظر گرفتن علاقه خود و با آزادی عمل در مورد اونا تصمیم گیری می کنه؛ این جور فعالیتا حتی وقتی که فرد رو از نظر جسمی آزار میدن هم موجب شادمانی اون می شن. مثل ورزش بوکس و دوی ماراتون اشاره کرد(هیلز و آرگیل،1998).

تئوری دیگه که نشاط انگیزی فعالیتای اوقات فراغت راتبیین می کنه، تئوری انگیزه اجتماعیه. مثلا شرکت درمسابقات ورزشی ساپورت اعضای تیم و طرفداران آنهارا به دنبال داره. تماشای تلویزیون هم وقتی که در کنار دوستان یا خونواده باشه، به یه جور واسه فردحمایت بوجود میاره(به نقل ازمیرشاه جعفری؛1381).

خانواده

بندورا (1977) علاوه بر ساپورت اجتماعی، شادی بخش بودن فعالیت اوقات فراغت رو این جور تفسیر می کنه که وقتی آدما به این نوع فعالیتا می پرازن، در حال انجام کاری هستن که می تونن اون رو خوب بکنن یا دست کم تصور کنن که توانایی انجام اون رو دارن، پس تلاش می کنن هرچه بیشتر به این فعالیتهابپردازند و آخر سرً بر اندازه شادمانی اونا اضافه می شه (نقل ازمیرشاه جعفری؛1381).

 

 

 

6-وضعیت اقتصادی

به نظر می رسه شادمانی آدم با افزایش ثروت زیاد می شه و کاهش ثروت، شادی رو کم می کنه. بعضی از تحقیقات مثل داینر، سو، لوکاس[11] و اسمیت (1999) اینجور گزارش کردن که مردم کشورهای پولدار از مردم کشورهای فقیر بسیار شادترند.

پول-نام-تصویر

اما مایرز(2000) اینجور میگه که بین سطح درآمد و شادی در بین مردم آمریکا، کانادا و اروپا اتحاد ضعیفی هست. آرگایل(1999) عقیده داره بین درآمد و شادمانی رابطه مثبت هست، اما پژوهشای ایشون نشون میده که این رابطه در بین اقشارکم درآمد بیشتره؛ یعنی درآمد تا اندازه ای که نیازای مادی افراد رو برطرف می سازه بر خوش حالی تأثیردارد، ولی درآمد بیشتر از حد لازم خوش حالی رو افزایش نمی ده.

7-سلامت

سلامت و شادمانی با یکدیگر رابطه دارن.بعضی از تحقیقات مثل تحقیقات علی پور، نور بالا، اژه ای و مطیعیان(1379) نشون دهنده این نکته هستن که شادی، دستگاه ایمنی رو تقویت می کنه و تقویت دستگاه ایمنی، سلامت فرد رو بهتر کنه.

سالوی، راتمن، دتولر، دولر و استوارد [12](2001) هم فکر می کنند که احساسات مثبت، به ویژه شادی، فعالیتای قلبی عروقی و سیستم ایمنی رو بهتر کنه.

وینهوون (1988) هم رابطه خوش حالی با سلامت رو اینجور میگه که: اول اینکهً از دست دادن خوش حالی استرس زاست و استرس می تونه بیماریای خطرناکی رو بسازه. دوم اینکهً، فرد خوشحال در صورت مواجه شدن با یه مریضی سخت بهتر می تونه از پس اون بربیاد و سوم اینکهً خوش حالی واسه رشد روانی فرد لازم و مفیداست، چون خوش حالی به شخص  کمک می کنه که با فشارهای روحی مقابله کنه.

مطلب مشابه :  پایان نامه تعیین چگونگی قانون حاکم بر قراردادها در صورت فقدان قصد و اراده طرفین قرارداد

8-جنسیت

جنسیت هم موضوعات تحقیقاتی زیادی در رابطه با خوش حالی بوده. واینر  و همکاران (1999) فکر می کنند که اندازه خوش حالی زنان و مردان برابره، اما وقتی که افسردگی رو در نظر می گیریم، موضوع تا حدودی پیچیده می-شه. به این صورت که با وجود شادی برابر زنان و مردان، افسردگی در زنان بیشتر از مردونه. توضیح این به وسیله داینر و همکاران اینه که زنان نسبت به مردان هم عاطفه منفی بیشتری و هم عاطفه مثبت بیشتری رو تجربه می کنن و برآیند این دو عاطفه، شادی زنان و مردان رو برابر می سازه.

 

2-1-5 خوش حالی و مثبت اندیشی

شکی نیس که هممون به طور ذاتی، در جستجوی حالات مطلوب و خوب هستیم. صفاتی چون شادی و غم، جربزه و ترس، اعتماد به نفس و خودکم بینی و… ریشه در احساسات آدما دارن. احساسات هم در جای خود، شخصیت افراد رو شکل میدن؛ چون که این احساسات، محرّکی واسه رفت و امد ما با محیط دور و برمون هستن که اگه از تعادل مناسبی برخوردار باشن، دلیل تصمیم گیریای درست و منطقی در مشکلات زندگی می شن و موفّقیت رو در انجام شدن کارا به دنبال دارن (خان­زاده و صفی خانی، 1385).  خوش حالی، اثر مهمی در موفّقیت افراد داره. افراد شادکام، نگاه خوشبینانه ای نسبت به وقایع و رویدادای دور و بر خود دارن و به جای جبهه گیری منفی نسبت به اتّفاقات دور و بر خود، تلاش در به کار گیری بهینه از این رویدادها دارن. هم اینکه آدمای خوشحال و دارای شخصیت سالم، انسانایی مسئولیت پذیر و شهروندانی خوب هستن (خان­زاده و صفی خانی، 1385).

جربزه-عنوان-عکس

در تحقیقی که در دانشگاه تگزاس انجام شد، نشون داده شد که خُلق و خوی خوب (احساسات و شخصیت متعادل)، به شکل قابل توجه ای، سطح امید رو در فرد، بالا می بَرد که در نتیجه، فرد، بهتر می تونه از پس مشکلات اضطراب آفرین زندگی براید. پس، مشاهده می شه که خوش حالی، با شخصیت و روحیه افراد، رابطه مستقیم داره. فردی که روحیه خوشحال داره، در انجام دادن فعّالیتای روزانه، مثبت اندیشی رو اولویت فعالیتای خود قرار میده و بهتر از بقیه واسه مشکلات کوچیک و بزرگ، چاره اندیشی می کنه. به تعبیری دیگه، خوش حالی، زمانی به وجود می اید که آدم، از خود و محیط دور و بر خود، احساس رضایت بیشتر داشته باشه (علی پور و نوربالا، 1378).

به باور بریبنر، اندازه شادی و رضایت هر فرد از زندگی، رابطه ای مستقیم با نگاه آدما به زندگی داره و این به اون معناست که هر چی قدر افراد، از رویدادای دور و بر خود راضی تر باشن، به همون اندازه هم شادترند و اگه این احساس رضایت، کمتر باشه، به همون اندازه، احساس رضایتمندی و خوش حالی کمتری دارن.

[1] Weiner

[2] stable extraversion

[3] Wart

[4] Wilson

[5] Greeley

[6] Kaldur

[7] social capital

[8] Richards

[9] Pothnam

[10] Huppke

[11] Suh & Lucas

[12] Salovey, Rothman,  Detweler & Develer& Steward