ک سازمانها:
همه سازمانها اعم از رسمی و غیر رسمی?کوچک و بزرگ?و جز آن دارای عوامل مشترکی به شرح زیر هستند:
هدف یا منظور:روشن ترین عامل برای تشکیل هر سازمانی اهداف آن سازمان است.
برنامه:سازمانها برای نیل به اهداف خود برنامه هایی تنظیم می کنند.
منابع:سازمانه برای نیل به اهداف و اجرای برنامه هایشان باید منابعی در اختیار داشته باشند و آنها را به فعالیتهای مورد نظر اختصاص دهند.(فیضی?1387?3_2)
مدیر:سرانجام سازمانها برای نیل به اهداف و اجرای برنامه ها و تامین منابع به مدیرانی نیاز دارند که انها را در این جهت هدایت کند.(1992_ Stoner,James A.F.,& Freeman,Edward R)

2-1-5 ) ویژ گی های مشترک سازمانها:
با کمی بررسی می بینیم که همه سازمانهای نوین از ویژگی های که در پی می آوریم برخوردارند:
1.تقسیم کار مشخص
دارا بودن هرم سازمانی.2
مقررات و روشهای روشن و آشکار.3
4. صلاحیتهای فنی در وظیفه
5. کارائی سازمانی.(لاودن?1388?103)
سازمان ها اعم از کوچک و بزرگ دارای سه خصوصیت هستند:
سازمان ها از مردم تشکیل شده اند
سازمان ها برای دست یابی به اهدافی به وجود آمده اند
در سازمان ها تا حدودی اعمال محدودیت در رفتار اعضا الزامی است
بنابر این در سازماندهی محور اصلی افرادند که با یکدیگر برای دست یابی به اهداف سازمان در فعالیت اند. (حاضر?1375?455).

2-1-6) مراحل چرخه حیات سازمان
مقصود از چرخه زندگی این است که یک سازمان روزی به وجود می آید,رشد می کند,و سرانجام از بین می رود.(ال دفت?1388?297)
کارهایی که به تازگی روی موضوع چرخه زندگی سازمان ها انجام شده است بیان کننده این مطلب است که سازمان ها از چهار مرحله مهم می گذرند.(46-37?1972? Larry E.Greiner )
مرحله کارآفرینی..1
مرحله اشتراک مساعی.2
مرحله رسمی شدن.3
مرحله تدبیر اندیشی.4
برای تشکیل سازمان توجه به عوامل چندی لازم و ضروری است و در صوریتکه به این عوامل با دید حساب شده نگریسته شود,کارائی به آسانی حاصل خواهد شد.
تقسیم کار:
تقسیم کار در واقع نخستین عامل در تشکیل سازمان می باشد. برای رسیدن به هدف های سازمان?کار باید به اجزای قابل اجرا تقسیم شود و به هر یک از افراد سازمان اختیار متناسب با مسئولیت واگذار شود.(ایران نژاد پاریزی?1371?131)
در صورتی که کار به چند فعالیت ساده تقسیم گردد? میتوان متصدیان ان را به راحتی اموزش داد تا در کار خود متخصص گشته و بالاترین حد کارایی دست یابند.(پارکینسون?1369?7)
اختیار مسئولیت:
همکاری دسته جمعی به منظور تامین هدف های مشترک به ناچار باید نخست رهبری سلسله مراتب سازمان انجام یابد. زیرا در غیر این صورت هرج و مرج جای نظم و انضباط را میگیرد و تحقق هدف های سازمان مشکل میشود.(اقتداری?1368?105)
برای سازمان دهی خوب و کارامد? تفویض اختیار و تامین مسئولیت تحقیق های لازم و ضروری است.با وجود این برخی مدیران از دادن اختیارات لازم به واحد ها و مدیران و کارکنان رده پایین تر گریزانند.(دسلر?1367?145).
روابط:
برای تسهیل در امور داخلی سازمان?هماهنگی و ایجاد همسویی در نیل به اهداف سازمان?تعیین مجاری ارتباطی و کانالهای ان لازم و ضروری است.(میر سپاسی?1369?38)
دلیل وجودی هر سازمان این است که کارهایی را میتوانند به انجام برسانند که افراد بدون آن نمیتوانند انجام دهند.بنابراین خواه هدف سو اوری باشد? خواه اموزش ? تبلیغ دین ? بهبود بهداشت? زضایت جامعه و شکوفایی اقتصاد و… ? سازمان و تشکیلات میتوانند کار را به انجام برسانند. با این اوصاف سازمان و تشکیلات در تمام سطوح زندگی ادمیان حضور دارند و روزانه با تعداد زیادی از انها سرو کار داریم. در واقع اکثر مردم? بیشتر عمر خود را در سازمان ها و موسسات میگذرانند? یا تحت تاثیر ان قرار دارند. گاهی این موسسات به صورت کارامد در پاسخگویی به نیازهایمان اداره میشوند و گاهی بی نهایت ازار دهنده و عجز اور به نظر میرسند.(رضائیان?1372?1)
هم شکل بودن سازمان ها:هم شکل بودن سازمانی یعنی سازمان های فعال در یک صنعت?از نظر شکل و شیوه کار?همانند?همگون یا هم شکل هستند.هم شکل بودن باعث می شود که هر واحد از یک جامعه مشابه واحدهای دیگر باشد(یعنی واحدهایی که در شرایط محیطی یکسان قرار دارند). (Pagh and hikson(147_60?1983

2-1-7) هدف
2-1-7-1) تعاریف ارائه شده هدف:
همه سازمانها و همه افراد برای خود هدف خاص خود را دارند و همه تلاشهای آنها حول محور و معطوف به آن هدف است.هدف هر فرد با فرد دیگر و هدف هر سازمان با سازمان دیگر متفاوت است.امروزه آنچه که روشن است این است که هیچ سازمانی را نمی توانیم پیدا کنیم که دارای هدف نباشد چنین چیزی امکان ندارد فقط ممکن است در بعضی مواقع هدف بر همگان پوشیده باشد و فقط تعداد کمی از اعضا از ان مطلع باشند.همه فعالیتهای سازمان در جهت رسیدن سازمان به هدفش است.
هدف سازمانی نوعی وضعیت مطلوب است که سازمان قصد رسیدن به آن را دارد.
)Amitai Etzioni (6?1964?
به بیانی دیگر هدف سازمانی نماینگر یا نتیجه یا نقطه نهایی است که تلاش های سازمان در ان جهت صورت می گیرد.(ال دفت?1388?78)
به طور کلی?هدف عبارت است از نقطه ای که تلاش و کوشش ها معطوف رسیدن به ان است.در برنامه ریزی می توان هدف را نتیجه نهائی عملیات دانست.لذا هدف ها در برنامه ریزی باید مشخص و جزئی?قابل سنجش?واقع بینانه و قابل حصول باشد.(الوانی?1388?67)
اهداف اصلی که سازمانها در نظر دارند به آنها دست یابند?به وسیله پیتر دراکر به سه گروه تقسیم شده است:
نیل به هدف ویژ ه سازمان?که در تجارت به معنی انجام اقتصادی کار?و در یک اداره به معنی ارائه خدمت به عموم است.
ثمربخش کردن کار و بهره مند نمودن کارگر برای نیل به ایجاد محیط کار مناسب?مشارکت کارگر و تشویق و سازمانده.
هدف چیست؟به طور خیلی ساده برای پاسخ به سوال فوق هدف را میتوان نتایج موردانتظار دانست.هدف شامل کار مشخص و قابل اندازه گیری و نتایج مورد انتظار ما در محدوده زمانی با یک هزینه معین و مشخص می باشد.(موریس?1368?70)
2-1-7-2) انواع تقسیم بندی اهداف:
در یک تقسیم بندی هدفها بر سه نوع تقسیم می شوند
هدفهای فردی?سازمانی?اجتماعی.
اهداف فردی
افراد برای رسیدن به خواسته ها و اهداف خـــود تلاش می کنند و سازمان می تواند وسیله ای برای نیل به این اهداف باشد و سازمانها نیز برای بقا خود باید به طور دقیق اهداف افراد را شناسایی و در جهت ارضای آنها به شکل معقول، منطقی و هدفمند اقدام کند. به عبارت دیگر، وجود نیاز، فرد را وا می دارد که در جهت آن تلاش کند.
اهداف سازمانی
نحوه شکل گیری و ویژگیهای اساسی سازمان: وقتی فعالیتهای افراد به صورت مشترک با محدوده های مشخص تعریف شود یک سازمان شکل می گیرد. برای تشکیل سازمان افراد ابتدا به شکل غیررسمی در یک جا جمع می شوند و نتیجه تصمیمات خود را برای تشکیل یک سازمان به شکل مدون و مکتوب در می آورند و سازمان رسمــــــی را شکل می دهند. وقتی سازمان رسمی تشکیل شد افراد در داخل سازمان برای رفع نیازهای اجتماعی خود، دوباره سازمانهای غیررسمی را به وجود می آورند.
اهداف اجتماعی
چنانچه ماموریت و سیاستهای سازمانی در راستای انتظارات و ارزشهای جامعه تعریف گردد و به نیازهای فردی و شخصی نیز در حد مقبولیت و مشروعیت توجه شود. هدفهای بعدی برای فرد، دستیابی به هدفهای اجتماعی است. توجه به نیازهای اجتماعی و نیازهای برتر از آنجا نشأت می گیرد که انسان ضمن اینکه از نیروی تعقل برخوردار است موجودی اجتماعی است و در کنار یک گروه کوچک یا بزرگ در مجموعه بزرگتر به نام اجتماع& زندگی می کند. این اجتماعی دارای حرمت و احترام زیادی است به طوری که همه افرادی که در این اجتماع زندگی می کنند باید رفتار و کردار خود را با مصـالح جامعه هماهنـگ سازنـد. در حقیقت اندیشه برابری و همسانی ذاتی و زیستی& در ذهن انسانها اصل را به وجود آورد و بسیاری از کارهای عــــــام المنفعه از جمله درمان بیماریهای واگیر& بازرسی داروها و مواد غذایی و… از همین اصل ریشه گرفته است. از مسئولیت اجتماعی تعاریف مختلف صورت گرفته است.
در یک تقسیم بندی دیگر هدفها بر سه نوع دیگر تقسیم می شوند:
هدفهای بلندمدت?میان مدت و کوتاه مدت.
هدف های بلند مدت هدفهایی هستند که دوره زمانی آنها بیشتر از 5سال است.
هدف های میان مدت هدفهایی هستند که دوره زمانی آنها بین 2 تا 5 سال است.
هدف های کوتاه مدت هدف هایی هستند که دوره زمانی آنها کمتر از 1سال است.
هدفهای بلند مدت را به صورت نتیجه های خاصی که سازمان می کوشد در تامین ماموریت خود به دست آورد تعریف کرد.مقصود از دوره بلندمدت ?دوره ای است که بیش از 1سال باشد.از آن نظر این هدفها برای موفقیت سازمان لازم و ضروری هستند که تعیین کننده مسیر شرکت می باشد. هدفهای سالانه ?هدفهای کوتاه مدت هستند که شرکت برای رسیدن به هدفهای بلند مدت باید به آنها دست یابد.(دیوید?1391?38_37).

2-1-7-3) عوامل تاثیرگذار در اجرای اهداف سازمان:
تعهد مدیران و کارکنان نسبت به سازمان و اهداف سازمانی.
به کارگیری نقطه نظرات مشاوران و کارشناسان داخلی و خارجی.
ایجاد انگیزه در کارکنان و استفاده از نظرات آنها در تدوین و اجرای اهداف.
ایجاد کلاسهای آموزشی در جهت روشن سازی مقاصد و اهداف سازمان برای کارکنان.

2-1-7-4) عوامل تقویت کننده آگاهی کارکنان از اهداف سازمان:
مشارکت دادن کارکنان در تصمیم گیریهای مربوط به امور سازمانی.
جابه جایی و گردش شغلی برای کارکنان .
ایجاد انگیزه های مادی و معنوی برای کارکنان تا مشوقی برای انجام هرچه بهتر امور باشد.
تفویض اختیار به کارکنان.با تفویض اختیار توسط مدیران و روسا به مرئوسان حس اعتماد به نفس و هر چه بهتر انجام دادن امور در جهت تحقق اهداف سازمان بیشتر می شود.
ایجاد شرایط و فضای مطلوب کاری برای کارکنان.
در دسترس گذاشتن آیین نامه ها و بخشنامه های جدید برای کارکنان.
تشکیل جلسات و سمینارهای آموزشی برای کارکنان.

2-1-7-5) عوامل تضعیف کننده آگاهی کارکنان از اهداف سازمان:
عدم تفویض اختیار به کارکنان.
عدم وجود شرایط و محیط مناسب و مطمئن برای کارکنان.
نبود گردش شغلی و جا به جایی شغلی برای کارکنان.
عدم دسترسی کارکنان به بخشنامه ها و آیین نامه های جدید.
عدم وجود جلسات و سمینارهای آموزشی.
مشارکت ندادن کارکنان در تصمیم گیریهای سازمانی.
نتیجه آگاهی کارکنان از اهداف سازمان:
مطلع شدن کارکنان سازمان از اهداف سازمان در بدو ورود حس اعتماد به نفس و وابستگی انان به سازمان را بیشتر می کند.باعث می شود کارکنان فعالیتها و وظایف خود را به نحو احسن در راستای رسیدن سازمان به اهداف انجام دهند.به مرور زمان کارکنان اهداف خود را در جهت اهداف سازمان قرار می دهند و در جهت اهداف سازمان عمل می کنند.در نتیجه کارائی کارکنان افزایش یافته و موجب صرفه جویی در وقت و هزینه در راه رسیدن سازمان به اهدافش می شود.

2-1-7-6) مدیریت بر مبنای هدف:
مدیریت بر مبنای هدف یعنی فرایند تعیین هدف با همکاری و مشارکت بین رئیس و مافوق با زیردستان و دیگر کارکنان.مشارکت و همکاری کارکنان در تعیین هدف باعث می شود هدف برای آنها ملموس تر?عینی تر و قابل دسترسی تر شود.در نتیجه تلاش آنها برای رسیدن به هدف و تحقق آن بیش از پیش می شود.
مدیریت بر مبنای هدف همان مدیریت مشارکتی است که مدیر با مشارکت دادن افراد سازمان در تعیین اهداف روحیه همکاری?اعتماد به نفس را در کارکنان تقویت می کنند و تلاش آنها در راه تحقق اهداف بیشتر می شود.
در مدیریت بر مبنای هدف?بر مشارکت در تعیین هدفهایی که قابل لمس و سنجش باشند?تاکید می شود.پیتر دراکر مدیریت بر مبنای هدف را به عنوان راه یا وسیله ای می پنداشت که در اجرای ان به جای کنترل افراد?می توان با استفاده از هدف های سازمان افراد را تحریک و به وسیله آن اهداف در آنها ایجاد انگیزه نمود.به طور کلی در مدیریت بر مبنای هدف?مسئله هدف های مشخص و بازخور نمودن نتای عملیات مورد تاکید و توجه خاص قرار می گیرد.در مدیریت بر مبنای هدف?نه تنها هدف ها به صورتی آشکار و دقیق بیان می شوند بلکه آنها به گونه ای هستند که از دیدگاه مجریان?قابل اجرا و عملی می باشند.در نظریه مدیریت بر مبنای هدف?به مسئله مشارکت افراد در تعیین اهداف تاکید شده است.(قاسمی?1390?282_281)
برای سنجش یا اندازه گیری اثربخشی سازمان?با استفاده از روش مبتنی بر هدف به جنبه محصول یا تولید سازمان توجه می شود و نیز اینکه آیا(با توجه به سطح تولید مورد نظر) سازمان به هدف های خود رسیده است یا خیر (321_40?1981? Steven Strasser& et al)
در ابتدا استفاده از برنامه مدیریت بر مبنای هدف فقط محدود به سازمانهای بازرگانی بود اما به تدریج استفاده از آن در سازمانهای دیگر نیز متداول گردید.(300_298?1995?(Jame A.F.Stoner &

مراحل برنامه مدیریت بر مبنای هدف:
مدیران واحدهای سازمانی باید اهداف واحد یا گروه های کاری شان را که در راستای اهداف کلی سازمان است فهرست نمایند?همچنین شاخص های عملکرد زیردستان را نیز تعیین کنند.
هر یک از اعضای واحد سازمانی یا گروه های کاری باید فهرستی از اهداف عملکردشان را همراه با زمان مورد انتظار برای دستیابی به این اهداف تهیه نمایند.
مدیران واحدها و کارکنان باید طی جلساتی در مورد اهداف و شاخص های عملکرد گفتگو کنند.
مدیران واحدها و زیردستان باید در فواصل زمانی