منابع و ماخذ پایان نامه گندم و برنج

دانلود پایان نامه

3-8-2- تجزیه به مؤلفه‌های اصلی 54
3-8-3- تجزیه به عامل‌ها 54
3-8-4- تجزیه خوشه‌ای 54
3-9- نرم افزارهای مورد استفاده در تجزیه های آماری 54
فصل چهارم-نتایج و بحث
4-1- نتایج تجزیه واریانس 57
4-2- مقایسات میانگین 59
4-2-1- ارتفاع بوته 59
4-2-2- ارتفاع بلال 59
4-2-3- طول تاسل 60
4-2-4- طول بلال 61
4-2-5- قطر ساقه 61
4-2-6 تعداد برگ 63
4-2-7- تعداد برگ بالای بلال اصلی 63
4-2-8- عمق دانه 66
4-2-9- تعداد ردیف دانه در بلال 66
4-2-10- تعداد دانه در ردیف بلال 67
4-2-11- عملکرد دانه 67
4-3- وراثت پذیری 68
4-4- هتروزیس و هتروبلیتیوزیس 70
4-5- تجزیه به مولفه های اصلی 75
4-6- تجزیه به عامل ها 77
4-7- تجزیه خوشه ای 80
4-8- کیفی 84
4-9- تجزیه بایپلات 90
4-9-1- ارزیابی صفات در بین ژنوتیپها 91
4-9-2- ارزیابی ژنوتیپها در بین صفات 93
4-9-3- متوسط پایداری ژنوتیپها 95
نتیجه گیری 97
فصل 5- فهرست منابع 99

جدول ‏3-1- مواد ژنتیکی مورد آزمایش 38
جدول ‏3-2- معرفها 45
جدول ‏3-3- مقیاس پایین واکنش رنگ سنجی و توصیه های ویژه برای استفاده از میکروپلیت 47
جدول ‏3-4- منحنی استاندارد 48
جدول ‏3-6- منحنی استاندارد برای میکروپلیت (2) 50
جدول ‏3-7- عیب یابی 52
جدول ‏4-1- تجزیه واریانس صفات مورد بررسی 58
جدول ‏4-2- مقایسه میانگین صفات مورد بررسی لاین های ذرت شیرین 62
جدول ‏4-3- مقایسه میانگین، درصد هتروزیس و درصد هتروبلیتیوزیس بر اساس بهترین والد 64
جدول ‏4-4- مقایسه میانگین صفات مورد بررسی هیبریدهای تجاری ذرت شیرین 68
جدول ‏4- 5- وراثت‌پذیری صفات مورد بررسی درژنوتیپ های ذرت شیرین 69
جدول ‏4-6- واریانس هر یک از مولفه ها در روش تجزیه به مولفه های اصلی 75
جدول ‏4-7- اجزای تشکیل دهنده سه مولفه اول برای هر یک از صفات زراعی 77
جدول 4-8- نتایج تجزیه به عامل ها با در نظر گرفتن کلیه صفات 79
جدول ‏4-4- جدول تجزیه واریانس صفات مورد بررسی. 84
جدول ‏4-5- مقایسه میانگین های صفات مورد بررسی 89
جدول4-6- مقایسه میانگین درصد ساکارز در بین برخی ژنوتیپ های ذرت شیرین 90
جدول4-7- صفات مورد بررسی…………………………………………………………………………………………………………..97

شکل4-1- HARVEST GOLD × MERIT 86
شکل4-2- شاهد 87
شکل4-3- شفافیت شربت 88

نمودار 4-1- سنگریزه ای 80
نمودار4-2- دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه ای 83
نمودار 4-3- ارزیابی صفات در بین 38 ژنوتیپ، لاین و هیبرید ذرت فوق شیرین 92
نمودار 4-4- همبستگی بین صفات 94
نمودار 4-5- رابطه بین ژنوتیپها با توجه به صفات مورد مطالعه 38 ژنوتیپ، 95
نمودار 4-5- میانگین پایداری عملکرد 38 ژنوتیپ، لاین و هیبرید ذرت فوق شیرین مورد مطالعه 96

فصل اول
مقدمه و کلیات

1فصل اول: مقدمه و کلیات
1-1- مقدمه
نیاز به تولید بیشتر غلات در جهان رو به افزایش است و در مورد ذرت انتظار می رود از نظر تولید در سال های آتی از گندم و برنج هم پیشی خواهد گرفت. بر اساس آمار و پیش بینی های سازمان جهانی غلات(FAO) و مرکز بین المللی تحقیقات گندم و ذرت(CIMMYT) تولید جهانی ذرت به مقدار 50 درصد از 558 ملیون تن در سال 1995 به 837 ملیون تن در سال 2020 خواهد رسید و این طور که به نظر می رسد این مقدار تا حدودی در سال 2010 به دست آمده است (UNDP GC FcilityMaize Scorpin. 2010).
ذرت شیرین (Zea mays l. var saccharata) یکی از مردم پسندترین سبزیهای ایالات متحده آمریکا است وعلاقه به آن در آسیا و اروپا هم در حال افزایش است. ذرت شیرین به دلیل وجود ژن یا ژنهایی که سنتز نشاسته را در آندوسپرم تغییر داده و به آن قابلیت مصرف تازه خوری میدهند، به وجودآمده است (Kaukis and Davis, 1986).
ذرت از نظر تغذیه دام، فیبر، منبع سوختی تغذیه مستقیم انسان در جایگاه اقتصادی مهمی قرار گرفته است. این گیاه به عنوان جزئی از تولیدات صنعتی به شمار می رود که روی تغذیه جمعیت جهانی تاثیر گذار است. روش های اصلاحی در مورد گیاهان خودگشن و دگرگشن را می توان در مورد ذرت به کار برد و از این رو اصلاح ذرت آینده روشنی خواهد داشت. این تنوع در استفاده از روش های اصلاحی اجازه آزمایشهای بیشتری را به اصلاح گران می دهد. از این روشها می توان به عنوان محرکی به سمت پیشرفت جمعیتها، اینبرد لاینها و هیبریدهای آنها جهت اهداف مختلف تجاری استفاده کرد. (Hallauer et al., 2010)

1-2- اهمیت جهانی ذرت
در سال 2012سطح زیر کشت ذرت شیرین در دنیا یک میلیون هکتار، با میانگین تولید 8/5 تن در هکتار بوده است (FAO, 2013).
در ایران پیش بینی می شود سطح زیر کشت ذرت شیرین در سال 1393 به 15000 هکتار با متوسط عملکرد 10 تن بلال در هکتاربرسد.
ارزش کل ذرت شیرین در سال 2012، 12 میلیارد دلار بوده که از این میزان 69 درصد برای بازار تازه خوری و 31 درصد برای صنایع تبدیلی بوده است. میزان ارزش محصول ذرت شیرین برای صنایع تبدیلی (منجمد و کنسروی) 2/9 میلیون تن به ارزش000/100/373 دلار در سال 2012 بوده است
(NASS, 2013).
ذرت به دلیل ویژگی های بسیار زیاد خود، به ویژه به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی گوناگون، بسیار زود در تمام دنیا گسترش یافت و مکان سوم را بعد از گندم و برنج از نظرسطح زیرکشت به خود اختصاص داد، در حال حاضر در بیش از 147 میلیون هکتار از اراضی دنیا کشت می گردد (خاوری خراسانی، 1388). تجربیات علمی و آزمایش های متعددی که در نقاط مختلف دنیا بر روی ذرت انجام گرفته، مشخص
نموده است که ذرت علاوه بر آن که علوفه ای بسیار مطلوب برای دام می باشد از نظر تأمین انرژی نیز بی نظیر است، به همین دلیل امروزه ذرت در تغذیه مرغ تخم گذار به عنوان یک غذای پر انرژی، دارای اهمیت بسیار زیادی بوده و مقام و ارزش بالایی را در مقایسه با سایر غلات دارا می باشد (نورمحمدی و همکاران، 1380). ذرت بیشتر برای استفاده از دانه و علوفه کشت می گردد. نزدیک به 25-20 درصد از تولیدات جهانی ذرت به صورت مستقیم در شکل های مختلف (آرد ذرت، شیرینی، کنسرو، فرنی ذرت) در تغذیه انسان و 75-60 درصد آن به صورت های مختلف مانند دانه، پودر، سیلو و…به مصرف غذای دام می رسد. به علاوه، حدود 5 درصد تولید ذرت نیز جهت فرآورده های صنعتی مورد استفاده قرار ‌‌‌می گیرد (نورمحمدی و همکاران، 1380).
انتخاب روش اصلاحی مناسب برای بهره برداری از پتانسیل ژنتیکی صفات مختلف زراعی در یک گیاه بستگی به نوع عمل ژن های کنترل کننده یک صفت و نحوه توارث آن ها دارد (Akhtar and Chowdhry, 2006).
1-3- منشا و تاریخچه
ذرت در حدود 7 تا 10 هزار سال قبل با استفاده از علف یکساله وحشی تئو سینته در مکزیک مرکزی اهلی شد (Galinat, 1988). تئوسینته مکزیکی یک ساله توسط ایل تین و دوبلی در دو زیر گونه طبقه بندی شده است. (Ilti et al., 1980) Zea mays subsp Mexicana و Zeamays subsp parviglumis. تئوسینته های چند ساله عبارت اند از: Z. diploperennis و Z. pernis عضو چهارم جنسZea, z. luxurians, تئوسینته یکساله گواتمالایی است. تفاوت اصلی بین تئوسینته و ذرت مرفولوژی گل های ماده است (Galinat, 1988).
ذرت شیرین نه یک نژاد و نه زیر گونه گونه های Z. mays است (Goodman and Brown, 1988). با حضور یک ژن و یا ژن هایی که بر ساخت نشاسته در اندوسپرم تاثیر می گذارد، از میان انواع ذرت متمایز شده و کاربرد آن به عنوان سبزی را ممکن می سازد. حدود سی سال قبل الل قندی بودنsu))sugary در روی کروموزوم 4 با عنوان ذرت شیرین تعریف شد. و امروزه حداقل هفت ژن دیگر که بر ساخت کربوهیدرات اندوسپرم اثر میگذارد چه به صورت انفرادی و چه به صورت ترکیب در ارقام ذرت شیرین به کار می رود. از میان ژن های دیگر ژنی که در وسیع ترین شکل به کار می رود (چروکیدگی)shrunken- 2 (sh2) است. علاوه بر تفاوت های عمده ژن اندوسپرم، ذرت شیرین با بسیاری از ژن ها چه بزرگ و چه کوچک که بر تمام مراحل رشد گیاه اثر می گذارد، از سایر انواع ذرت متمایز می شود. این ژن ها بر کیفیت سفره ای و یا خوراکی (طعم، نرمی و بافت)، ظاهر بلال و بوته اثر می گذارد.

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد با موضوعبازداشت موقت، قرار بازداشت موقت، قرار موقوفی، اجرای مجازات

ذرت های دارای اندسپرم su در آمریکای مرکزی و جنوبی در دوره ی قبل از کریستف کلمپ موجود بوده اند(Grobman et al., 1961). انواع بومی ذرت شیرین آمریکای جنوبی به مجموعه ی چولپی تعلق دارد (Goodman and Brown, 1988). گروب مان و همکاران چولپی را به عنوان نژادی قدیمی با منشا پرو طبقه بندی و تاکید کرد که مرکز تراکنش چولپی سیرا در جنوب پروست که در آن ذرت در ارتفاع 2400 تا 3400 متر از سطح دریا می روید. چولپی در خالص ترین شکل خود دارای بلالی کوتاه بسیار پهن و تخم مرغی با تعداد زیادی ردیف دانه در هر بلال است (Grobman et al., 1961).
دو نژاد دیگر ذرت شیرین تصور می رود که دارای منشا قبل از کریستف کلمپ باشند عبارت اند از: Mayz dulce و Ducillodel noroeste است که هر دو بومی مکزیک هستند (Wellhausen et al., 1952).
تا شروع قرن بیستم تقریبا تمام ارقام ذرت شیرین مهم دارای دانه های سفید بودند. در 1902 رقم گلدن بانتام توسط شرکت بورپی معرفی گردید. گلدن بانتام دارای کیفیت عالی، سازگاری وسیع و مقاومت به بیماری خوب بود و به سرعت تعصب های قدیمی علیه ذرت زرد را به هم ریخت. گلدن بانتام به صورت شاهد درآمد و بسیاری از ارقام سفید مردم پسند از طریق تلاقی با گلدن بانتام تبدیل به ارقام زرد شدند (Galinat, 1971). در نتیجه بیشتر لاین های اینبرد و دورگه های زرد امروزی، مقداری گلدن بانتام را در شجره خود دارند (Huelson, 1954).
1-4- گیاه شناسی ذرت
ذرت گیاهی است یک پایه و دگر گشن که گلهای نر و ماده جدا از هم ولی روی یک بوته قرار دارند. آرایش گل ذرت که گل تاجی یا گل شاخی نامیده می شود به صورت گل آذین خوشه آزاد و در قسمت بالای ساقه از طویل شدن مریستم انتهایی ساقه و نمو طرح اولیه گا تاجی به وجود می آید. روی گل تاجی سنبله های فرعی به صورت جفتی قرار داشته و هر سنبله ی فرعی دارای دو گل نر می باشد که هر گل نر از سه پرچم فعال و یک مادگی که نمو آن متوقف شده، تشکیل یافته است. گل آذین نر در شرایط مطلوب می تواند تا 25 میلیون دانه گرده تولید کند. در شرایط مناسب عمر دانه گرده 18 تا 24 ساعت می باشد (1375، کریمی). گل آذین ماده یا بلال که در قسمت های وسطی ساقه قرار گرفته، خوشه ایست فشرده با محوری قطور موسوم به چوب بلال که سنبله های فرعی ماده پهلوی هم به صورت جفتی روی آن قرار دارند. هر سنبله فرعی ماده نیز دارای دو گل فاقد اندام نر می باشد که فقط یکی بارور و دیگری (گل پایین) عقیم می باشد. هر گل ماده بارور دارای یک تخمدان می باشد که از آن، مجموعه خامه و کلاله به صورت رشته نازک و طویلی موسوم به کاکل یا ابریشم خارج می شود. کاکل از موهای ریز چسبناکی که دانه های گرده را به خود می گیرند، پوشیده شده است. طول عمر کاکل ها 5- 10 روز می باشد (1373، پور صالح). خروج کاکل از میان غلاف های بلال را نشانه ی آماده بودن مادگی برای دریافت گرده و لقاح می باشد، اصطلاحا مرحله کاکل دهی یا تولید تارهای ابریشمی می نامند. طول این کاکل ابریشم مانند که به تعداد دانه های موجود در بلال نمایان می شوند، ممکن است به 50-70 سانتیمتر برسد. از لحاظ همزمانی رشد و نمو اندام های نر و ماده، ذرت گیاهی پروتاندر(Protandry)
است (یعنی گرده افشانی سه روز زودتر از خروج کاکل شروع و چندین روز ادامه می یابد). گرده افشانی به صورت طبیعی توسط باد صورت می گیرد. بنابراین حدود 95 درصد گل های ماده یک پایه باید بطور دگرگشن و 5 درصد به صورت خودگشن تلقیح شوند. عمل لقاح 12- 28 ساعت پس از جایگیر شدن دانه گرده روی کاکل ذرت صورت می گیرد. با انجام عمل لقاح، رنگ زرد کاکل به قرمز قهوه ای تغییر یافته و تدریجا کاکل خشک می شود (پور صالح، 1373؛ شبستری، 1370).
1-5- ارزش غذایی ذرت شیرین
دانه ذرت شیرین دارای ارزش غذایی بالایی می باشد که شامل مقدار زیادی از پروتئین ها و ویتامین ها و مواد ریزمغذی است. هم چنین ذرت شیرین غنی از قندها است. ذرت شیرینی که به مصرف مستقیم می رسد دارای رسیدگی مناسب در مرحله شیری و نرم بوده و حاوی 74-76 درصد آب می باشد. واریته های ذرت بین 6-14 درصد بسته به نوع واریته، قند دارندکه تشکیل شده از حدود 8/73 درصد ساکارز، 2/10 درصد گلوکز، 3/15 درصد فروکتوز و رافینوز نیز به مقدار کمی در دانه تجمع می یابد .(Zhu et al., 1992)
هم چنین دیگر ترکیبات مفید دانه ذرت شیرین عبارتند از ریزمغذی هایی مثل سلنیوم، کروم، روی، مس، نیکل و آهن. دررابطه با سلنیوم باید توجه خاصی داشت، زیرا سلنیوم همراه با ویتامین E و بتا کاروتن فعالیت متابولیکی ژن های سرطان زا را کاهش داده و دفع مواد سمی که برای بدن انسان مضر می باشند را تسهیل می نمایند.
نقش مهم دیگر ذرت نیز به دلیل وجود سلولز است که باعث افزایش حرکات پریستالیتیک (مارپیچی) روده شده و درنتیجه عبور مواد غذایی و جذب آن در دستگاه گوارش راحت تر گردیده، هم چنین با جذب کلسترول و گلوکز، سطح آنها درخون کاهش می یابد. بنابراین نقش جلوگیری کننده ازتصلب شرایین را بازی می کند.
در دانه های ذرت شیرین گلوتن وجود ندارد. بنابراین در رژیم های غذایی که باید عاری از گلوتن باشد یک ماده غذایی مؤثر و با اهمیت است و ماده اصلی محصولات نانوایی عاری از گلوتن و ماده مغذی کودکان مبتلا به سوء تغذیه آرد تهیه شده از ذرت شیرین می باشد (Sprague et al., 1988)
1-6- ارقام ذرت شیرین
انتخاب واریته مناسب یک موضوع مهم در تولید ذرت شیرین و تجارت و فرآوری آن می باشد و بستگی به شرایط اکولوژیکی و ویژگیهای بازار پسندی هر منطقه و انتظارات ما از آن واریته دارد.
به طور کلی امروزه ذرت شیرین برای چهار منظور- فرآوری، مصارف تازه، بازار محلی و صادرات -تولید می شود که هر یک موارد مصرف و نیازهای خاص خود را دارند و عملکرد و ضخامت پریکارپ دانه در هر مورد متفاوت می باشد (Boyer et al., 1984).
واریته هایی برای فرآوری (تهیه کنسرو و فر آورده های انجمادی) مناسب می باشند که دارای خصوصیات زیر باشند: عملکرد بالا،

Author: mitra2--javid

دیدگاهتان را بنویسید