دانشکده دامپزشکی

پایان نامه آقای نادر احمدی صالح بابری جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته انگل شناسی دامپزشکی با عنوان ” کنترل بیولوژیک کنه بالغ هیالوما مارجیناتوم توسط قارچهای انتوموپاتوژن متاریزیوم آنیزوپلیه در شرایط آزمایشگاهی ” در تاریخ 30/7/1393 باحضورهیأت داوران زیر مورد بررسی و با رتبه مورد تصویب نهایی قرار گرفت.
1- استاد راهنمای پایان نامه دکتر خداداد پیرعلی خیرآبادی با مرتبه علمی دانشیار امضا
2- استاد مشاور پایان نامه دکتر محمد عبدی گودرزی با مرتبه علمی استادیار امضا
3- استاد داور دکترحمیدرضا عزیزی با مرتبه علمی استادیار امضا
4- استاد داور دکتر عزیزالله ابراهیمی با مرتبه علمی استادیار امضا

مسئولیت کلیه عقاید و نظراتی که در این پایان نامه آورده شده است به عهده نگارنده بوده و دانشکده دامپزشکی هیچ گونه مسئولیتی را در این زمینه تقبل نمینماید.

دکتر محمدرضا اصلانی
معاون پژوهشی و تحصیلات تکمیلی
دانشکده دامپزشکی

کلیه حقوق مادی مترتب بر نتایج مطالعات، ابتکارات
و نوآوری های ناشی از تحقیق موضوع این پایان نامه
متعلق به دانشگاه شهرکرد است.

با تشکر از :

استاد با کمالات و شایسته، جناب آقای دکتر خداداد پیرعلی که در کمال سعه صدر،حسن خلق و فروتنی ، از هیچ کمکی در این عرصه به من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی ازاین پایان نامه را بر عهده گرفتند.

از جناب آقای دکتر محمد عبدی گودرزی، که زحمت مشاوره این پایان نامه متقبل شدند.

از استادان فرزانه ودلسوزم، جناب آقایان دکتر حمیدرضا عزیزی و عزیزالله ابراهیمی که زحمت داوری این رساله را متقبل شدند.

از استاد گرامی جناب آقای دکتر براتی که در امر آمار و نمودارها اینجانب را یاری رسانند.

از خانم شهلا ریواز که زحمت کشت و ارسال کنه ها را کشیدند.

از کلیه دوستان و همکاران که اینجانب را در انجام رساله یاری رسانند.

تقدیم به :

همسر عزیز و مهربانم که در تمام طول تحصیل همگام و همراه من بوده.

تقدیم به :

فرزندان عزیزم طاهره و امیر

چکیده

برای مطالعه اثرات چهار جدایه قارچی متاریزیوم آنیزوپلیه به منظور کنترل بیولوژیک کنه بالغ هیالوما مارجیناتوم، تعداد 390 کنه درگروه های دهتایی شامل درمان و کنترل به صورت 3 بار تکرار مورد آزمایش قرار گرفتند. کنهها به صورت انفرادی به وسیلهی پنس استریل 5-3 ثانیه در سوسپانسیون قارچی حاوی 107×4/2، 9 10×4/2 و 1011×4/2 کنیدیوم در هر میلی لیتر و در گروه کنترل نیز کنهها در آب مقطر استریل همراه با توئین 80 بدون اسپور غوطه ور شدند و به مدت 20 روز مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصله نشان داد قارچهای مورد آزمایش حدت متفاوتی داشتند. متاریزیوم آنیزوپلیه جدایه های M14 و DEMI001 به ترتیب باعث 6/96 و 4/73 درصد مرگ و میر 20 روز پس از تلقیح کنه ها با 107×4/2 اسپور در هرمیلی لیتر گردیدند. هم چنین متاریزیوم آنیزوپلیه جدایه DEMI001 باعث رشد میسلیومهای قارچی روی 100 درصد و متاریزیوم آنیزوپلیه جدایه M14 روی 90 درصد از کنهها شدند. از بین جدایههای تحت مطالعه جدایه متاریزیوم آنیزوپلیه M14 حادترین جدایه بود، پس از آن DEMI001 سپس IRAN437C و IRAN715C قرار گرفتند.
کلمات کلیدی: کنترل بیولوژیک- متاریزیوم آنیزوپلیه- هیالوما مارجیناتوم.

فهرست مطالب
عنوان
صفحه
فصل اوّل: مقدمه
5
فصل دوّم: کلیات
8
2-1- کنهها
8
2-1-1- تاریخچه
8
2-1-2- اهمیت بهداشتی و اقتصادی کنهها در انسان و دام
9
2-1-3- تاریخچه مقاومت کنهها
9
2-2- کنترل بیولوژیک
10
2-2-1- تعریف کنترل بیولوژیک
10
2-2-2- تقسیم بندی کنترل بیولوژیک
11
2-2-2-1- کنترل بیولوژیک کامل
11
2-2-2-2- کنترل بیولوژیک محدود
11
2-2-3- عوامل موثر بر کنترل بیولوژیک
11
2-2-3-1- عوامل غیر زنده
11
2-2-3-2- عوامل زنده
11
2-2-4- تاریخچه استفاده از روشهای کنترل بیولوژیک
12
2-2-4-1- سایر کشورها
12
2-2-4-2- ایران
14
2-2-5- مزایای کنترل بیولوژیک
15
2-2-6- معایب کنترل بیولوژیک
15
2-2-7- عوامل کنترل بیولوژیک
16
2-2-7-1- شکارچی
16
2-2-7-2- انگل
16
2-2-7-3- پاتوژن
16
2-3- کلیاتی بر قارچها
16
2-3-1- بیولوژی قارچها
17
2-3-1-1- تغذیه
17
2-3-1-2- تولید مثل
2-3-2-عوامل موثر بر فعالیت قارچ ها
17
17
2-3-3- طبقه بندی
19
2-3-4- قارچهای انتوموپاتوژن
19
2-3-4-1- استفاده از قارچهای انتوموپاتوژن در کنترل بیولوژیک
20
2-3-4-2- مکانیسم اثر قارچ های انتوموپاتوژن
21
فصل سوم: مواد و روش کار
25
3-1- کنهها
25
3-1-1- تهیه کلنی کنهها
25
3-1-2- حمل و نقل کنهها
25
3-1-3- کار با کنه ها در آزمایشگاه
25
3-2- قارچها
26
3-2-1- محیط کشت PDA
26
3-2-2- قارچهای مورد نیاز
26
3-2-2-1- تهیه قارچها
26
3-2-2-2- کشت قارچها
27
3-2-2-3- تهیه سوسپانسیون کنیدیوم
28
3-2-2-4- تهیه اسلاید کالچر
28
3-3- طرز آلوده کردن کنهها با سوسپانسیون کنیدیوم قارچ
28
3-4- روش آنالیز اطلاعات به دست آمده
29
فصل چهارم: نتایج حاصل از آزمایش پایلوت بر روی کنه هیالوما مارجیناتوم
30
فصل پنجم: نتایج حاصل از آزمایش نهایی بر روی کنه هیالوما مارجیناتوم
32
فصل ششم: بحث و نتیجه گیری
42
6-1 بحث
42
6-2- نتیجه گیری
45
منابع:
46

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد : بررسی مفهوم حقوق بشر

فهرست جدول ها
عنوان
صفحه
جدول 3-1- جدایههای قارچی مورد استفاده در مطالعه
27
جدول 4-1- گروههای تحت درمان در اثر کنیدیومهای مختلف قارچی با غلظت 1011×4/2 کنیدیوم در هر میلی لیتر
31
جدول 5-1- گروه های تحت درمان در اثر غلظت های مختلف کنیدیوم های قارچی
32
جدول 5-2- متوسط درصد آلودگی کنه هیالوما مارجیناتوم با غلظت های مختلف قارچ های مورد مطالعه
33
جدول 5-3- متوسط درصد آلودگی کنه هیالوما مارجیناتوم پس از آلودگی با غلظت های قارچ های مورد مطالعه
34
جدول 5-4- متوسط درصد کنه های آلوده نشده پس از در معرض قرارگیری با غلظت های مختلف قارچ های مورد مطالعه
34
جدول 5-6- میزان تلفات حاصل از غلظت های مختلف قارچی در روزهای مختلف
37
جدول 5-7- متوسط درصد تلفات کنه هیالوما مارجیناتوم پس از قرارگیری در غلظت های مختلف قارچ های مورد مطالعه
38
جدول 5-8- متوسط کنه های زنده مانده پس از آلودگی با قارچ های مورد مطالعه در غلظت های مختلف

38

فهرست شکل ها
عنوان
صفحه
شکل 2-1: روند استقرار یک عفونت قارچی در یک بی مهره
22
شکل 5-1: کلنی قارچ های مختلف مورد مطالعه
40
شکل 5-2: مشاهده ماکروسکوپی رشد میسیلیوم های قارچی بر روی کنه هیالوما مارجیناتوم
42

فصل اول

مقدمه

بیشترگونه های آکارین نه تنها برای انسان تاثیر زیان آوری ندارند، بلکه بسیاری از آنها به عنوان شکارچی و تجزیه کننده به مدیریت اکوسیستم کمک می کنند. به هر حال هنوز گونه های زیادی از آکارین ها هستند که هم به صورت مستقیم و هم از طریق آسیب زدن به محصولات کشاورزی و دام ها تاثیر منفی برای انسان دارند. برخی از آنها از دیدگاه پزشکی، دامپزشکی و کشاورزی به عنوان آفت مطرح می باشند[5].
در گروه بند پایان، کنه ها مهم ترین ناقل اجرام بیماری زا محسوب می شوند. دارای دوره زندگی طولانی بوده و مقدار زیادی از میزبان خون خواری نموده و قادرند با شرایط محیطی خود را وفق دهند. از طریق نقل و انتقال دام به مسافت های طولانی انتشار می یابند. پاره ای از اجرام بیماری زا قادرند از طریق تخم کنه به نسل بعدی انتقال یابند. از طرفی استراتژی های کنترل کنه ها تا حد زیادی بر اساس استفاده مکرر از سموم شیمیایی مثل سموم ارگانوفسفره و کاربامات ها است. مشکلات کنترل بند پایان انگلی حیوانات از طریق سموم شیمیائی شامل مقاومت در برابر سموم، بقایای سموم در تولیدات دام و خطرات بهداشتی آن برای انسان و هم چنین اثرات مخرب زیست محیطی سموم شیمیائی و تداخل آنها با سموم گیاهی و صرف هزینه های ریالی و ارزی برای واردات سموم و تهیه مواد اولیه سموم می باشد که روش کنترل زیستی را دارای جایگاهی خاص و ممتاز نموده است[1]. در سالهای اخیر کنترل زیستی انگها از جمله بند پایان به عنوان یکی از روش های جایگزین استفاده از سموم مورد استقبال تعداد کثیری از محققان انگل شناسی قرار گرفته است. مرور تحقیقات انجام شده از شروع قرن بیستم تا سال 1999 در مورد مقایسه اثر باکتری ها، قارچ ها، عنکبوت ها، مورچه ها، سوسک ها، جوندگان ، پرندگان و سایر عوامل کنترل بیولوژیک بر کاهش جمعیت کنه ها نشان می دهد که مهم ترین این عوامل کنترل کننده، برخی از قارچ ها از جمله جنس Metarhizium می باشند[12،6]. در این راستا دسته ای از موجودات حائز اهمیت در کنترل زیستی بندپایان، قارچ ها هستند و استفاده از قارچ ها در کنترل کنه ها در دهه های اخیر شدت بیشتری گرفته است. تا کنون در سطح جهان اثرات انتوموپاتوژنیک قارچ ها ازجمله متاریزیوم آنیزوپلیه بررسی گردیده است و تاثیر برخی از سویه های آنها بر مراحل سیر تکاملی از جمله تخم، نوزاد و بالغ برخی کنه ها تائید گردیده است] 12[.
کنترل بیولوژیک دارای برخی مزایا نسبت به دیگر روشهای کنترل آفات به ویژه آفت کش های شیمیائی است. این روش برای کاربر و محیط ایمن است، پس ماند ندارد و به مراتب مقرون به صرفه تر است. معمولا پایدار است، نیاز به اقدام مجدد و مداوم مثل چیزی که در مورد استفاده از آفت کش ها لازم است ندارد و در بسیاری موارد به راحتی اجرا می شود. مزیت دیگر این که عوامل بیولوژیکی اغلب میزبان بسیار اختصاصی دارند[14].
بزرگترین عیب کنترل بیولوژیک این است که اغلب کند است. اگر جمعیت یک آفت در حال حاضر در سطح ضرر اقتصادی باشد، آفت کش های شیمیائی پاسخ خیلی بهتری می دهند و برنامه دقیق برای موفقیت کنترل بیولوژیک ضروری است. عیب دیگر این که عوامل کنترل بیولوژیکی انگل را کاملا ریشه کن نمی کنند زیرا حیات خودشان به میزبان وابسته است. به هر حال کنترل بیولوژیکی ممکن است با دیگر روشهای کنترل آفات همراه شود. عیب دیگر این که ممکن است تداخل با سموم به وجود آید. یعنی این که عامل کنترل بیولوژیک روی گیاه یا حشره مطلوب تغذیه کند. دقت در انتخاب عامل کنترل می تواند این مشکل را به حداقل برساند[14].
قارچ های پاتوژن بندپایان به طور کلی در یک گروه بزرگ به نام قارچ های انتوموپاتوژن طبقه بندی می شوند. 750 گونه قارچ در 56 جنس شناخته شده اند که برای بندپایان پاتوژن یا انگل هستند[15]. برخی از قارچ های انتوموپاتوژن و نیز برخی ویروسهای انتوموپاتوژن به دلیل ایجاد مرگ و میر بالا، به عنوان تنظیم کننده های طبیعی در جمعیت میزبان عمل می کنند.[16].
قارچ های انتوموپاتوژن معمولا میزبان خود را از طریق اسپورهای اختصاصی آلوده می کنند. به کوتیکول حمله کرده، تکثیر شده و با ترشح آنزیم هایی نظیر پروتئاز و لیپاز، در آن نفوذ می کنند. نفوذ قارچ در هموسل و بافت های نرم میزبان توسعه می یابد و معمولا مرگ در سه تا ده روز بعد از آلودگی به دلیل دهیدراسیون، محرومیت غذائی، آسیب های مکانیکی و عمل سموم رخ می دهد. در شرایط مطلوب اسپورزائی قارچ روی لاشه توسعه می یابد و عفونت را در جمعیت میزبان تسهیل می کند و سیکل بیماری ادامه می یابد[17].
قارچ های انتوموفتورال (Entomophthoral) سازگاری بیشتری به سیکل زندگی میزبان نشان می دهند، در حالی که قارچ های میتوسپوریک (Mitosporic) بیشتر تمایل دارند به صورت فرصت طلب عمل کنند[18]. اعضای قارچ های انتوموفتورال و میتوسپوریک می توانند برای کنترل حشرات و جرب های آفت از طریق تلقیح در محیط استفاده شوند[19]. قارچ های میتوسپوریک برای استفاده به عنوان آفت کش مناسب ترند زیرا تولید انبوه آنها راحت تر از قارچ های انتوموفتورال است[20].
کنه های هیالوما (Hyalomma) در مناطق گرمسیری، مرطوب و آب و هوای خشک در ناحیه گرمسیری آفریقا و نواحی جغرافیائی مناطق قطبی دنیای قدیم و نواحی شرقی یافت می شوند. این کنه ها به محیط های خشک و نواحی دارای رویش گیاهی کم، عادت دارند. در اطراف آشیانه پستانداران یا جایگاه دامها زندگی می کنند. بر روی طیف وسیعی از پستانداران شامل گاو، شتر، گوسفند و بز خون خواری می کنند[2]. مراحل نابالغ بر روی جوندگان کوچک مثل موشهای ژربیل و خرگوش های صحرائی خون خواری می نمایند. کنه های هیالوما سیر تکاملی، دو و سه میزبانه دارند و بعضی از گونه های آنها بسته به نوع میزبان بین حالت دو و سه میزبانی متغیر هستند، طول مراحل سیر تکاملی ، به ویژه پوست انداز ی نوچه ها آن قدر به طول می انجامد که کنه بتواند در طول زمستان های خشک و سرد زنده بماند. در انسان چندین گونه از این کنه ها ویروس تب خونریزی دهنده کریمه – کنگو را منتقل می کنند و چندین گونه آنها عامل تیفوس کنه ای یعنی ریکتزیا کونوری (Rickettsia conorii ) را انتقال می دهند. عامل تب کیو یعنی کوکسیلا برونتی (Coxiella burneti) نیز ممکن است به وسیله کنه های هیالوما منتقل شود. در دام های اهلی خون خواری این کنه ها بر روی پا یا نواحی اطراف مقعدی میزبان به ناتوانی دام منجر می شود. ریکتزیا ارلیشیا بویس (Rickettsia ehrlichia bovis) که

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد : مطالعه تطبیقی محاربه در حقوق کیفری ایران

Author: 92