پایان نامه نقش وزارت رفاه تأمين اجتماعي در پيشگيري از جرم

طرح موضوع

مسئله بزهكاري و انحراف اطفال و نوجوانان از ديرباز در جامعه بشري مورد توجه انديشمندان بوده است همزمان با گسترش انقلاب صنعتي وسعت دامنه نيازمنديها، محروميت‌هايخاص از عدم امكان تأمين خواستها و احتياجات زندگي موجب توسعه و دامنه‌دار فساد، عصيان، دزدي و… در اطفال و نوجوانان شده است.

هرروز صفحه حوادث از متنوع‌ترين صفحات روزنامه‌ها است كه خوانندگان بسياري دارد. آمار جرم و جنايت خشونت، طلاق و… بي‌محابا در آنها نوشته مي‌شود. برخي از دانشمندان عوامل محيطي و اجتماعي را منشأ جرم تلقي كردند. لذا اين‌گونه مسايل امروزه براي كشور ما هم مطرح است و آثار مهلت آنها در سيماي جامعه آشكار است كودكان و نوجوانان سرمايه‌هاي جامعه هستند و سلامت روح و جسم آنها تضمين كننده سلامت جامعه آينده است.

با عنايت به نكته فوق پيشگيري از بزهكاري و انحراف اطفال و نوجوانان در حقوق ايران وجاهت قانوني دارد چرا كه خبرگان قانون اساسي و قانونگذار در افكار حقوق جزا مباني قانون پيشگيري از جرم را پيش‌بيني كرده‌اند.

قطعاً پيشگيري از وقوع جرم در كاهش جرايم، بستن مفاسد جرم‌زا و كاهش ورودي پرونده‌ها بسيار مؤثر است اما مسلماً حركت در اين مسير نيازمند همكاري مشترك سه قوه است تا نتيجه مطلوب در پيشگيري از وقوع جرم حاصل شود.

درك اين واقعيت كافي است تا نياز به تحقيق جامعي كه نقش وزارت رفاه و تأمين اجتماعي كه به مثابه اصلي‌ترين و تأثيرگذارترين نهاد جامعه مدرن در زمينه رفاه و مسائل اجتماعي است و نقش مؤثري در پيشگيري از جرم دارد گردآوري نموده و به تجزيه و تحليل آن بپردازد.

در اين تحقيق سعي شده تا تمامي راهبرها و سياستها و برنامه‌هايي كه وزارترفاه و تأمين اجتماعي در مقوله پيشگيري از جرم بكار برده را به صورت يكجا در دسترس علاقمندان و پژوهشگران قرار گيرد.

 1-2- پيشينه تحقيق

تاكنون تحقيقي به عنوان «نقش وزارت رفاه و تأمين اجتماعي در پيشگيرياز جرم» وجود نداشته و يا حداقل نگارنده عليرغم تفحص موفق به پيدا كردن آن نشده است.

فقدان چنين تحقيق خود حاكي از ضرورت انجام آن است. در موضوع پيشگيري از جرم كتابها و مقالاتي تدوين شده است اما هيچ‌يك از اين كتب و مقالات به بررسي نقش اين وزارتخانه در پيشگيري از جرم نپرداخته است.

 1-3- اهداف تحقيق

هدف از ارائه اين اثر گردآوري و جمع‌بندي جامع و تحقيق و علمي و در عين حال مختصر از برنامه‌هاي پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي وزارت رفاه و تأمين اجتماعي از ابتدا تاكنون است.

اگرچه علم پيشگيري از جرم تاريخچه بسيار كوتاهي دارد ولي به سبب اهميت مسئله از يك سو و از سوي ديگر به علت تحولي مبتني بر علم در حال تكامل پيشگيري از حساسيت بسياري برخوردار است با عنايت به اين نكته موضوع پايان‌نامه‌ام را «نقش وزارت رفاه و تأمين اجتماعي در پيشگيري از جرم» قرار داده‌ام و خواست قلبي‌ام اين بوده كه يادآور تكاليف و خدمات اين وزارتخانه در برابر مردم باشم.

  1-4- سؤالات تحقيق

سؤالات اساسي اين تحقيق در چند محور قابل طرح است.

1- آيا وزارت رفاه تأمين اجتماعي نقش مؤثر در پيشگيري از جرم دارد.

2- آيا پيشگيري از جرم در اين وزارتخانه قبل از وقوع جرم است يا بعد از وقوع جرم.

3- اين وزارتخانه از چه نوع مدل پيشگيري استفاده مي كند.

1-5- فرضيه‌هاي تحقيق

فرضيه‌هاي اوليه ما در اين تحقيق عبارتند از موارد زير:

1- وزارت رفاه و تأمين اجتماعي به مثابه يكي از اصلي‌ترين و تأثيرگذارترين نهادهاي جامعه مدرن در زمينه رفاه و توسعه نقش مؤثري در پيشگيري از جرم و آسيب‌هاي اجتماعي بايد داشته ياشد.

2- پيشگيري از جرم در اين وزارتخانه مي‌توان گفت هم قبل از وقوع جرم و هم بعد از وقوع جرم مي‌باشد.

3- اين وزارتخانه از مدل پيشگيري اجتماعي استفاده مي‌كند.

1-6- روش تحقيق

بنا به ضرورت و وضعيت فعلي و اهميت پيشگيري از جرم ترجيحاً به دليل فقدان تحقيق و منابع خاص، به صورت تحليلي، ميداني و كاربردي صورت مي‌گيرد و از منابع كتابخانه‌اي و يافته‌هاي ميداني بهره‌مند خواهد شد و به صورت تحليلي از مجموعه مطالب ارايه خواهد شد.

فصل دوم

پيشگيري از بزهكاري (مفهوم، مدلها، ويژگيها)

2-1- مفهوم پيشگيري

براي پاسخ به سؤالات فوق، ضروري است در ابتدا مفهوم پيشگيري توضيح داده شود. براي پيشگيري تعاريف متعددي ارائه شده كه مبتني بر بينش صاحبان تعاريف است. دو جهت‏گيري عمده در پيشگيري قابل توجه است: 1. مفهوم و استنباط موسع؛ 2. مفهوم و استنباط محدود و مضيق.

 2-1-1- مفهوم موسع پيشگيري

مطابق اين مفهوم، هر آنچه كه عليه جرم بوده و آن را كاهش دهد، پيشگيري محسوب مي‌شود. لذا مجازات، ترميم خسارت مجني، عليه و فردي كردن مجازات توسط قاضي، پيشگيري به شمار مي‌آيند. لذا طيف وسيعي از اقدامات كيفري و غيركيفري را در برمي‏گيرد..

 2-1-2- مفهوم مضيق پيشگيري

امروزه جرم‌شناسي پيشگيرانه، در چارچوب مفهوم مضيق از پيشگيري قرار مي‏گيرد. پيشگيري در اين مفهوم، مجموعة وسايل و ابزارهايي است كه دولت براي مهار بهتر بزهكاري از دو طريق مورد استفاده قرار مي‏دهد: 1. از طريق حذف يا محدود كردن عوامل جرم‏زا؛ 2. از طريق اعمال مديريت مناسب نسبت به عوامل محيطي، فيزيكي و محيط اجتماعي كه به نوبه خود فرصت‌هاي مناسبي را براي ارتكاب جرم ايجاد مي‏كنند. در اين تعريف، پيشگيري از تكرار جرم مورد نظر ما نيست. اقداماتي كه  اشاره مي‏شود، ناظر به قبل از ارتكاب جرم است. بنابراين، مجازات، صدور حكم كيفري و اجراي مجازات از شمول مفهوم پيشگيري خارج مي‏شود. پيشگيري يكي از وسايل و امكانات سياست جنايي براي كنترل جرم است.به عبارت ديگر، در كنار پيشگيري خارج از نظام كيفري از جرم (پيشگيري غيركيفري از بزهكاري)، پيشگيري كيفري نيز وجود دارد. اما اين پيشگيري كيفري از شمول پيشگيري موردنظر جرم‌شناسي خارج است. چرا كه با اين كه ارعاب ناشي از مجازات بي‌ترديد جنبة پيشگيرانه دارد، ليكن اين امر مدنظر ما نمي‌باشد، بلكه آن پيشگيري مدنظر ماست كه خارج از دستگاه قضايي و پليس قضايي به اجرا درمي‏آيد.

به عنوان نتيجه‏گيري، كيفر و رسالت‌هاي آن، بازپروري مجرم، كيفرزدايي، اصلاح بزهكاري و جايگزين‌هاي مجازات سالب آزادي، از آنجا كه جملگي در چهارچوب نظام قضايي اعمال مي‏شوند،. از شمول مفهوم مضيق خارج مي‏باشند و در چهارچوب مفهوم موسع قرار مي‏گيرند. بحث ما مفهوم مضيق پيشگيري است.

 2-2- معناي لغوي و اصطلاحي پيشگيري

پيشگيري يك معناي لغوي و يك معناي علمي و اصطلاحي دارد. معني لغوي آن دو چيز است: 1. جلو وقوع چيزي را گرفتن؛ 2. هشدار در مورد وقوع چيزي.

در معناي اول، يعني به استقبال چيزي رفتن. ممكن است جرم‌شناسي پيشگيرانه همراه با روش‌هاي مختلفي بكار گرفته شود. در اين صورت هشدار نسبت به وقوع جرم، مي‏تواند به‌عنوان يك فن پيشگيري بكار آيد. مثلاً هشدار به مردم در حفاظت از اتومبيل‌ها. از اين رو، هشدار يك نوع تدبير فني است كه در بسياري از موارد پيشگيري مي‌تواند مورد استفاده قرار بگيرد. اما آنچه كه در اينجا مدنظر ماست، معناي اول آن مي‌باشد.

از نظر علمي و اصطلاحي، مفهوم پيشگيري به مفاهيم مختلطي تعلق دارد. يعني تركيبي از تئوري و تجربه است. در ابتدا پيشگيري به صورت نظري مطرح مي‏شد. فري پيشنهادهايي در زمينه دفاع جمعي در مقابل بزهكاري ـ كه در واقع طرح تغيير جامعه است ـ را پيشنهاد مي‏كند؛ يعني عرف و عادات بايد دگرگون شود. پاره‏اي از اين نظريات كم و بيش به اجرا گذاشته شده و تجربه مي‏شوند. به دنبال اين تجربه، ارزيابي تأثير اين تجربيات مطرح مي‏شود. به دنبال ارزيابي اين تجربيات، امكان اصلاح و جرح و تعديل نظرية قبل فراهم مي‏شود و به اين ترتيب، مفهوم پيشگيري يك مفهوم منطقي و عملي است.

متن بالا تکه ای از این پایان نامه بود برای دانلود متن کامل با فرمت ورد می توانید روی این لینک کلیک کنید